Hunt and Hess Scale (Subarachnoid Hemorrhage)
Clinical calculators
These tools do not replace clinical judgment. Results should be interpreted together with physician assessment, current guidelines, and the patient's clinical context.
Hunt and Hess Scale (Subarachnoid Hemorrhage)
Anevrizmal subaraknoid kanamada hastanın klinik muayene bulgularına göre cerrahi riski ve prognozu derecelendiren 5 dereceli (I-V) klinik skaladır. Hekim, hastanın bilinç düzeyini, baş ağrısı ve ense sertliği şiddetini ve fokal nörolojik defisit varlığını değerlendirerek beş dereceden birini seçer.
When to use
Skala, doğrulanmış veya kuvvetle düşünülen anevrizmal subaraknoid kanamalı hastada başvuru anındaki veya erken dönemdeki başlangıç klinik derecelendirmesi için kullanılır. Tedavi planlaması sırasında cerrahi zamanlaması ve aile ile prognoz konuşması için başlangıç noktası oluşturur.
Formula
Hunt ve Hess, 1968 yılında yayımladıkları orijinal makalede beş dereceyi şöyle tanımlamıştır: Derece I hastada asemptomatik tablo veya hafif baş ağrısı ile hafif ense sertliği bulunur. Derece II hastada orta-şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği vardır, ancak kraniyal sinir felci dışında başka bir nörolojik defisit yoktur. Derece III hastada uykuya eğilim, konfüzyon veya hafif fokal nörolojik defisit gözlenir. Derece IV hastada stupor ve orta-ağır hemiparezi bulunur; bu hastalarda erken deserebre rijidite ve vejetatif bozukluklar da görülebilir. Derece V hastada derin koma, deserebre rijidite ve ölmek üzere görünen bir klinik tablo vardır. Derece arttıkça cerrahi risk ve mortalite de artar. Hunt ve Hess, orijinal makalelerinde ciddi sistemik hastalığı (örneğin hipertansiyon, diyabet, ağır ateroskleroz, kronik akciğer hastalığı) veya anjiyografide görülen şiddetli vazospazmı olan hastalarda derecenin bir basamak artırılmasını önermiştir; bu ek kural güncel klinik pratikte tutarlı biçimde uygulanmamaktadır ve modern serilerde her zaman raporlanmamaktadır.
Interpretation
Düşük dereceli hastalarda (Derece I-II) prognoz görece iyidir ve cerrahi risk daha düşüktür. Orta dereceli hastalarda (Derece III) klinik seyir değişkendir ve yakın izlem gerekir. Yüksek dereceli hastalarda (Derece IV-V) klinik tablo ağırdır, mortalite belirgin biçimde yükselir ve prognoz kötüleşir. Çağdaş yoğun bakım serilerinde bildirilen hastane içi mortalite oranları, Derece I-II için yaklaşık yüzde 3, Derece III için yaklaşık yüzde 9, Derece IV için yaklaşık yüzde 24 ve Derece V için yaklaşık yüzde 71 civarındadır; bu oranlar 1968 tarihli orijinal seride bildirilen ve Derece V için yüzde 100'e yaklaşan daha kötümser rakamlardan belirgin biçimde daha iyidir, çünkü nöroyoğun bakım, erken anevrizma tedavisi ve vazospazm yönetimindeki ilerlemeler zaman içinde sağkalımı artırmıştır. Sonuç, görüntüleme bulguları (örneğin modified Fisher skoru ile kanama miktarı ve dağılımı) ve hastanın genel klinik bağlamıyla birlikte yorumlanmalıdır; skorun tek başına kesin bir tedavi sınırlaması (örneğin cerrahiden vazgeçme) kararına temel oluşturmaması gerekir.
References
- Hunt WE, Hess RM. Surgical risk as related to time of intervention in the repair of intracranial aneurysms. J Neurosurg. 1968;28(1):14-20. doi:10.3171/jns.1968.28.1.0014. PMID: 5635959.
- Degen LA, Dorhout Mees SM, Algra A, Rinkel GJ. Interobserver variability of grading scales for aneurysmal subarachnoid hemorrhage. Stroke. 2011;42(6):1546-1549. doi:10.1161/STROKEAHA.110.601211. PMID: 21527761.
- Hoh BL, Ko NU, Amin-Hanjani S, et al. 2023 Guideline for the Management of Patients With Aneurysmal Subarachnoid Hemorrhage. Stroke. 2023;54(7):e314-e370. PMID: 37212182.
Hunt-Hess skalası yalnızca anevrizmal subaraknoid kanama için geçerlidir ve travmatik veya anevrizma dışı kanamalarda kullanılmamalıdır. Derecelendirme tamamen klinik muayeneye dayandığından gözlemciler arası uyum orta düzeydedir (ağırlıklı kappa yaklaşık 0,48) ve WFNS gibi diğer skalalara göre daha değişkendir; bu nedenle tek bir muayenecinin derecelendirmesi mutlak kabul edilmemelidir. Sedasyon, hipoksi, hipotansiyon veya hidrosefali gibi düzeltilebilir durumlar muayene bulgularını ve dolayısıyla dereceyi etkiler; bu durumlar düzeltildikten sonra hasta yeniden değerlendirilmelidir. Orijinal makalede ciddi sistemik hastalık veya şiddetli vazospazm varlığında derecenin bir basamak artırılması önerilmiştir, ancak bu kural güncel pratikte tutarlı uygulanmamaktadır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve tek başına tedavi sınırlaması kararına temel oluşturmamalıdır.
Frequently asked questions
What is Hunt and Hess Scale (Subarachnoid Hemorrhage)?
Anevrizmal subaraknoid kanamada hastanın klinik muayene bulgularına göre cerrahi riski ve prognozu derecelendiren 5 dereceli (I-V) klinik skaladır. Hekim, hastanın bilinç düzeyini, baş ağrısı ve ense sertliği şiddetini ve fokal nörolojik defisit varlığını değerlendirerek beş dereceden birini seçer.
When is Hunt and Hess Scale (Subarachnoid Hemorrhage) used?
Skala, doğrulanmış veya kuvvetle düşünülen anevrizmal subaraknoid kanamalı hastada başvuru anındaki veya erken dönemdeki başlangıç klinik derecelendirmesi için kullanılır. Tedavi planlaması sırasında cerrahi zamanlaması ve aile ile prognoz konuşması için başlangıç noktası oluşturur.
How is Hunt and Hess Scale (Subarachnoid Hemorrhage) calculated?
Hunt ve Hess, 1968 yılında yayımladıkları orijinal makalede beş dereceyi şöyle tanımlamıştır: Derece I hastada asemptomatik tablo veya hafif baş ağrısı ile hafif ense sertliği bulunur. Derece II hastada orta-şiddetli baş ağrısı ve ense sertliği vardır, ancak kraniyal sinir felci dışında başka bir nörolojik defisit yoktur. Derece III hastada uykuya eğilim, konfüzyon veya hafif fokal nörolojik defisit gözlenir. Derece IV hastada stupor ve orta-ağır hemiparezi bulunur; bu hastalarda erken deserebre rijidite ve vejetatif bozukluklar da görülebilir. Derece V hastada derin koma, deserebre rijidite ve ölmek üzere görünen bir klinik tablo vardır. Derece arttıkça cerrahi risk ve mortalite de artar. Hunt ve Hess, orijinal makalelerinde ciddi sistemik hastalığı (örneğin hipertansiyon, diyabet, ağır ateroskleroz, kronik akciğer hastalığı) veya anjiyografide görülen şiddetli vazospazmı olan hastalarda derecenin bir basamak artırılmasını önermiştir; bu ek kural güncel klinik pratikte tutarlı biçimde uygulanmamaktadır ve modern serilerde her zaman raporlanmamaktadır.
How is the Hunt and Hess Scale (Subarachnoid Hemorrhage) result interpreted?
Düşük dereceli hastalarda (Derece I-II) prognoz görece iyidir ve cerrahi risk daha düşüktür. Orta dereceli hastalarda (Derece III) klinik seyir değişkendir ve yakın izlem gerekir. Yüksek dereceli hastalarda (Derece IV-V) klinik tablo ağırdır, mortalite belirgin biçimde yükselir ve prognoz kötüleşir. Çağdaş yoğun bakım serilerinde bildirilen hastane içi mortalite oranları, Derece I-II için yaklaşık yüzde 3, Derece III için yaklaşık yüzde 9, Derece IV için yaklaşık yüzde 24 ve Derece V için yaklaşık yüzde 71 civarındadır; bu oranlar 1968 tarihli orijinal seride bildirilen ve Derece V için yüzde 100'e yaklaşan daha kötümser rakamlardan belirgin biçimde daha iyidir, çünkü nöroyoğun bakım, erken anevrizma tedavisi ve vazospazm yönetimindeki ilerlemeler zaman içinde sağkalımı artırmıştır. Sonuç, görüntüleme bulguları (örneğin modified Fisher skoru ile kanama miktarı ve dağılımı) ve hastanın genel klinik bağlamıyla birlikte yorumlanmalıdır; skorun tek başına kesin bir tedavi sınırlaması (örneğin cerrahiden vazgeçme) kararına temel oluşturmaması gerekir.