MDS-UPDRS (Part-Sum Scoring Helper)

MDS-UPDRS (Part-Sum Scoring Helper)

Parkinson hastalığında MDS-UPDRS dört bölümünün toplamlarından genel toplamı (0-260) ve bölüm dökümünü hesaplayan puanlama yardımcısıdır. Bu araç ölçeğin kendisini uygulamaz; klinisyen resmi/valide formu tamamladıktan sonra elde ettiği bölüm toplamlarını buraya girer ve genel toplamı ile bölüm bazlı dökümü görüntüler.

When to use

Eğitimli bir klinisyen MDS-UPDRS uygulamasını tamamlayıp her bölümün toplam puanını elde ettiğinde bu araç kullanılır ve genel toplamı ile bölüm dökümünü standart aralık kontrolüyle bir araya getirir. Uluslararası Parkinson ve Hareket Bozuklukları Derneği (MDS), MDS-UPDRS'i Parkinson hastalığının motor ve non-motor yükünü izlemek için sunduğu ölçek olarak kabul eder; ölçek klinik araştırmalarda sonlanım noktası olarak ve rutin izlemde hastalık şiddeti ile tedavi yanıtının değerlendirilmesi amacıyla yaygın kullanılır.

Formula

MDS-UPDRS'in her maddesi 0 (normal) ile 4 (en ağır) arasında puanlanır ve bu puanlama yapısı orijinal UPDRS ile aynı 0-4 formatını korur. Bölüm aralıkları şu şekildedir: Bölüm I (non-motor günlük yaşam deneyimleri) 13 maddeden oluşur ve 0-52 puan alır; Bölüm II (motor günlük yaşam deneyimleri) 13 maddeden oluşur ve 0-52 puan alır; Bölüm III (motor muayene) 33 puanlama maddesinden oluşur ve 0-132 puan alır; Bölüm IV (motor komplikasyonlar) 6 maddeden oluşur ve 0-24 puan alır. Genel toplam, dört bölümün toplamı alınarak hesaplanır (I + II + III + IV) ve 0 ile 260 arasında bir değer üretir. Goetz ve arkadaşlarının 2008 tarihli klinimetrik doğrulama çalışması, tek bir genel toplam yerine bölüm bazlı toplamların ayrı ayrı izlenmesini ve raporlanmasını önerir; çünkü her bölüm farklı bir klinik alanı (non-motor yaşam kalitesi, motor yaşam kalitesi, muayene bulgusu, tedavi komplikasyonu) ölçer ve bu alanların tek bir sayıda birleştirilmesi klinik bilgi kaybına yol açabilir. Bu nedenle genel toplam yalnızca özet amaçlı kullanılmalı, klinik karar bölüm dökümüne bakılarak verilmelidir.

Interpretation

Yüksek toplam puan daha ağır bir hastalık yükünü gösterir; ancak MDS-UPDRS için tek hastanın tek ölçümde şiddetini sınıflayan evrensel ve resmî olarak MDS tarafından onaylanmış kesim noktaları yoktur. Martinez-Martin ve arkadaşlarının 275 hastalık bir kohortta hasta ve klinisyen şiddet derecelendirmelerinin örtüşmesine dayanarak türettiği ve triangülasyon yöntemiyle (yüzdelik dilim, ROC analizi, sıralı lojistik regresyon) doğruladığı kesim noktaları şöyledir: Bölüm II'de hafif düzey 0-12, orta düzey 13-29, ağır düzey 30 ve üzeri olarak sınıflanır; Bölüm III'te hafif düzey 0-32, orta düzey 33-58, ağır düzey 59 ve üzeri olarak sınıflanır; Bölüm IV'te hafif düzey 0-4, orta düzey 5-12, ağır düzey 13 ve üzeri olarak sınıflanır. Bu kesim noktaları tanımlayıcı niteliktedir ve tedaviye başlama kararını tek başına belirlemez. Zaman içi izlemde tek ölçümün mutlak değerinden çok değişimin büyüklüğü klinik olarak daha anlamlıdır: Horváth ve arkadaşlarının 260 hastada 728 eşleştirilmiş değerlendirmeyle yaptığı çalışma, Bölüm III için klinik olarak anlamlı en küçük değişimi (minimal klinik olarak önemli fark) iyileşme yönünde yaklaşık 3,25 puan azalma, kötüleşme yönünde ise yaklaşık 4,63 puan artış olarak belirlemiştir; bu asimetri, hastaların iyileşmeyi kötüleşmeye göre daha az puanlık bir değişimle fark ettiğini gösterir. Bu nedenle iki ölçüm arasındaki farkın klinik anlamlılığı değerlendirilirken bu eşik değerleri referans alınabilir.

References

• Goetz CG, Tilley BC, Shaftman SR, et al. Movement Disorder Society-sponsored revision of the Unified Parkinson's Disease Rating Scale (MDS-UPDRS): scale presentation and clinimetric testing results. Mov Disord. 2008;23(15):2129-2170. doi:10.1002/mds.22340. PMID: 19025984.
• Martinez-Martin P, Rodriguez-Blazquez C, Alvarez M, et al. Parkinson's disease severity levels and MDS-Unified Parkinson's Disease Rating Scale. Parkinsonism Relat Disord. 2015;21(1):50-54. doi:10.1016/j.parkreldis.2014.10.026.
• Horváth K, Aschermann Z, Ács P, et al. Minimal clinically important difference on the Motor Examination part of MDS-UPDRS. Parkinsonism Relat Disord. 2015;21(12):1421-1426. PMID: 26578041.

Bu araç yalnızca bir puanlama yardımcısıdır; MDS-UPDRS'in kendisinin uygulanması eğitimli bir klinisyen tarafından resmî/valide form ile yapılmalıdır ve madde metinleri MDS telif koşulları nedeniyle burada yer almaz. Girilen bölüm toplamlarının geçerli aralıkta olduğundan emin olunmalıdır (Bölüm I ve II için 0-52, Bölüm III için 0-132, Bölüm IV için 0-24); aralık dışı bir değer girilirse hesaplama madde sayısıyla tutarsız ve yanıltıcı bir toplam üretebilir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve atipik parkinsonizm, vasküler parkinsonizm veya pediyatrik hastalarda doğrulanmış bir kullanım alanı yoktur.