Spetzler-Martin Derecesi (Beyin AVM)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Spetzler-Martin Derecesi (Beyin AVM)
Beyin arteriovenöz malformasyonlarının (AVM) cerrahi rezeksiyon risk derecesini nidus boyutu, komşu beyin işlevselliği (eloquence) ve venöz drenaj paternine göre belirleyen 1-5 dereceli skorlama sistemidir. Robert Spetzler ve Neil Martin tarafından 1986 yılında tanımlanmıştır ve o tarihten bu yana nöroşirürjide AVM cerrahi risk sınıflamasının standart aracı olarak kullanılmaktadır.
Ne zaman kullanılır
Bu skor, anjiyografi veya kesitsel görüntüleme (BT anjiyografi, MR anjiyografi, dijital subtraksiyon anjiyografi) ile nidusu, boyutu ve venöz drenajı net biçimde tanımlanmış beyin AVM'lerinde cerrahi risk değerlendirmesi yapmak için kullanılır. Skor özellikle cerrahi rezeksiyon planlanan hastalarda anlamlıdır, çünkü türetildiği kohort cerrahi seri hastalarından oluşmaktadır.
Formül
Toplam derece = boyut puanı (1/2/3) + işlevsel komşu beyin (yok = 0, var = 1) + derin venöz drenaj (yok = 0, var = 1). Toplam 1-5. (Diffüz, tüm işlevsel yapıları saran, cerrahisi neredeyse kesin total dizabilite/ölümle sonuçlanan inoperabl lezyonlar orijinal sistemde Derece VI olarak ayrılır; bu araç boyut puanına dayalı 1-5 derecesini hesaplar.)
Yorumlama
Derece arttıkça cerrahi rezeksiyona bağlı kalıcı nörolojik defisit ve mortalite riski artar. Derece I-II AVM'ler genellikle düşük cerrahi riske sahiptir ve ameliyata uygundur; Spetzler-Ponce üç katmanlı sınıflamasında bu iki derece "Sınıf A" olarak birleştirilir ve önerilen tedavi doğrudan cerrahi rezeksiyondur. Derece III bir ara gruptur; Spetzler-Ponce sınıflamasında tek başına "Sınıf B"yi oluşturur ve tedavi kararı genellikle multimodal yaklaşım (embolizasyon ile birlikte cerrahi veya radyocerrahi) gerektirir, çünkü bu derece içinde nidus boyutu, işlevsellik ve venöz drenajın farklı kombinasyonları çok farklı risk düzeylerine karşılık gelebilir. Derece IV-V yüksek cerrahi riske sahiptir, Spetzler-Ponce sınıflamasında "Sınıf C" olarak birleştirilir ve çoğu zaman doğrudan cerrahiden kaçınılıp izlem veya sınırlı girişim tercih edilir; istisnalar tekrarlayan kanama veya ilerleyici nörolojik defisit varlığıdır. Rüptüre olmamış (hiç kanamamış) AVM'lerde ARUBA çalışmasının bulguları nedeniyle düşük Spetzler-Martin derecesi tek başına girişimsel tedavi kararını haklı çıkarmaz; kanama öyküsü olmayan hastalarda medikal izlem seçeneği mutlaka tartışılmalıdır.
Kaynaklar
- Spetzler RF, Martin NA. A proposed grading system for arteriovenous malformations. J Neurosurg. 1986;65(4):476-483. PMID: 3760956. DOI: 10.3171/jns.1986.65.4.0476.
- Spetzler RF, Ponce FA. A 3-tier classification of cerebral arteriovenous malformations. Clinical article. J Neurosurg. 2011;114(3):842-849. PMID: 20932095.
- Lawton MT, Kim H, McCulloch CE, Mikhak B, Young WL. A supplementary grading scale for selecting patients with brain arteriovenous malformations for surgery. Neurosurgery. 2010;66(4):702-713.
- Kim H, Abla AA, Nelson J, et al. Validation of the supplemented Spetzler-Martin grading system for brain arteriovenous malformations in a multicenter cohort of 1009 surgical patients. Neurosurgery. 2015;76(1):25-33. PMID: 25255258.
- Derdeyn CP, Zipfel GJ, Albuquerque FC, et al. Management of Brain Arteriovenous Malformations: A Scientific Statement for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke. 2017;48(8):e200-e224.
- Mohr JP, Parides MK, Stapf C, et al. Medical management with or without interventional therapy for unruptured brain arteriovenous malformations (ARUBA): a multicentre, non-blinded, randomised trial. Lancet. 2014;383(9917):614-621.
Nidus boyutu, işlevsel komşuluk ve venöz drenaj paterninin doğru saptanması anjiyografi veya kesitsel görüntülemenin uzman bir nöroradyolog veya nöroşirürjiyen tarafından değerlendirilmesini gerektirir; yanlış görüntü yorumu derece hatasına ve yanlış tedavi kararına yol açabilir. Spetzler-Martin derecesi tek başına tedavi modalitesini (cerrahi, embolizasyon, stereotaktik radyocerrahi veya izlem) belirlemez; karar multidisipliner bir ekip tarafından verilmelidir. Skor cerrahi rezeksiyon riskini tahmin etmek üzere türetilmiştir ve embolizasyon veya radyocerrahi sonrası riski aynı doğrulukla öngörmez. İnoperabl kabul edilen Derece VI lezyonlar bu araç kapsamında değildir. Rüptüre olmamış AVM'lerde ARUBA çalışması bulguları nedeniyle düşük dereceli olması girişimsel tedaviyi otomatik olarak haklı çıkarmaz. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Spetzler-Martin Derecesi (Beyin AVM) nedir?
Beyin arteriovenöz malformasyonlarının (AVM) cerrahi rezeksiyon risk derecesini nidus boyutu, komşu beyin işlevselliği (eloquence) ve venöz drenaj paternine göre belirleyen 1-5 dereceli skorlama sistemidir. Robert Spetzler ve Neil Martin tarafından 1986 yılında tanımlanmıştır ve o tarihten bu yana nöroşirürjide AVM cerrahi risk sınıflamasının standart aracı olarak kullanılmaktadır.
Spetzler-Martin Derecesi (Beyin AVM) ne zaman kullanılır?
Bu skor, anjiyografi veya kesitsel görüntüleme (BT anjiyografi, MR anjiyografi, dijital subtraksiyon anjiyografi) ile nidusu, boyutu ve venöz drenajı net biçimde tanımlanmış beyin AVM'lerinde cerrahi risk değerlendirmesi yapmak için kullanılır. Skor özellikle cerrahi rezeksiyon planlanan hastalarda anlamlıdır, çünkü türetildiği kohort cerrahi seri hastalarından oluşmaktadır.
Spetzler-Martin Derecesi (Beyin AVM) nasıl hesaplanır?
Toplam derece = boyut puanı (1/2/3) + işlevsel komşu beyin (yok = 0, var = 1) + derin venöz drenaj (yok = 0, var = 1). Toplam 1-5. (Diffüz, tüm işlevsel yapıları saran, cerrahisi neredeyse kesin total dizabilite/ölümle sonuçlanan inoperabl lezyonlar orijinal sistemde Derece VI olarak ayrılır; bu araç boyut puanına dayalı 1-5 derecesini hesaplar.)
Spetzler-Martin Derecesi (Beyin AVM) sonucu nasıl yorumlanır?
Derece arttıkça cerrahi rezeksiyona bağlı kalıcı nörolojik defisit ve mortalite riski artar. Derece I-II AVM'ler genellikle düşük cerrahi riske sahiptir ve ameliyata uygundur; Spetzler-Ponce üç katmanlı sınıflamasında bu iki derece "Sınıf A" olarak birleştirilir ve önerilen tedavi doğrudan cerrahi rezeksiyondur. Derece III bir ara gruptur; Spetzler-Ponce sınıflamasında tek başına "Sınıf B"yi oluşturur ve tedavi kararı genellikle multimodal yaklaşım (embolizasyon ile birlikte cerrahi veya radyocerrahi) gerektirir, çünkü bu derece içinde nidus boyutu, işlevsellik ve venöz drenajın farklı kombinasyonları çok farklı risk düzeylerine karşılık gelebilir. Derece IV-V yüksek cerrahi riske sahiptir, Spetzler-Ponce sınıflamasında "Sınıf C" olarak birleştirilir ve çoğu zaman doğrudan cerrahiden kaçınılıp izlem veya sınırlı girişim tercih edilir; istisnalar tekrarlayan kanama veya ilerleyici nörolojik defisit varlığıdır. Rüptüre olmamış (hiç kanamamış) AVM'lerde ARUBA çalışmasının bulguları nedeniyle düşük Spetzler-Martin derecesi tek başına girişimsel tedavi kararını haklı çıkarmaz; kanama öyküsü olmayan hastalarda medikal izlem seçeneği mutlaka tartışılmalıdır.