Orijinal PELD Skoru (Pediatrik Son Dönem Karaciğer Hastalığı, 12 Yaş Altı)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Orijinal PELD Skoru (Pediatrik Son Dönem Karaciğer Hastalığı, 12 Yaş Altı)
12 yaşından küçük çocuklarda karaciğer nakli bekleme listesi önceliklendirmesi ve nakilsiz 90 günlük mortalite riskini öngören, bilirubin, INR, albümin, büyüme geriliği ve yaşa dayanan orijinal (2002) skor.
Ne zaman kullanılır
Karaciğer nakli için değerlendirilen veya bekleme listesinde olan 12 yaşından küçük çocuklarda, UNOS/OPTN organ dağıtım önceliklendirmesi ve klinik şiddet değerlendirmesi için.
Formül
PELD = 0.436 × (yaş < 1 ise 1, değilse 0) − 0.687 × ln(albümin g/dL) + 0.480 × ln(bilirubin mg/dL) + 1.857 × ln(INR) + 0.667 × (büyüme geriliği varsa 1, yoksa 0). 1.0'ın altındaki laboratuvar değerleri hesaplamada 1.0 olarak kabul edilir (McDiarmid ve ark. 2002).
Yorumlama
PELD skoru yükseldikçe nakil bekleme listesindeki öncelik ve nakilsiz 90 günlük mortalite riski artar. Skor, mutlak bir eşik değeri olmadan bekleme listesindeki hastaların göreceli sıralanması için kullanılır ve organ dağıtımında ham skor 3 ile çarpılarak MELD ölçeğiyle karşılaştırılabilir hale getirilir. Skorun bilinen bir sınırlılığı, yüksek skorlu çocuklarda gerçek mortalite riskini yaklaşık %17'ye varan oranda olduğundan düşük tahmin etmesidir; bu nedenle OPTN, PELD istisna taleplerinin %90'ından fazlasını onaylamaktadır. Skor UNOS/OPTN organ dağıtım politikaları çerçevesinde diğer klinik kriterlerle (statü 1A/1B ve istisna puanları gibi) birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- McDiarmid SV, Anand R, Lindblad AS; Principal Investigators and Institutions of the Studies of Pediatric Liver Transplantation (SPLIT) Research Group. Development of a pediatric end-stage liver disease score to predict poor outcome in children awaiting liver transplantation. Transplantation. 2002;74(2):173-181.
PELD skoru yalnızca 12 yaşından küçük çocuklar için geçerlidir ve bekleme listesi önceliklendirmesi amaçlıdır; tek başına nakil kararını belirlemez. Statü 1A/1B kriterleri (akut karaciğer yetmezliği gibi) PELD skorundan bağımsız olarak önceliklendirilir. Bu hesaplayıcı kreatinin tabanlı PELD-Cr revizyonunu içermez.
Sık sorulan sorular
Orijinal PELD Skoru (Pediatrik Son Dönem Karaciğer Hastalığı, 12 Yaş Altı) nedir?
12 yaşından küçük çocuklarda karaciğer nakli bekleme listesi önceliklendirmesi ve nakilsiz 90 günlük mortalite riskini öngören, bilirubin, INR, albümin, büyüme geriliği ve yaşa dayanan orijinal (2002) skor.
Orijinal PELD Skoru (Pediatrik Son Dönem Karaciğer Hastalığı, 12 Yaş Altı) ne zaman kullanılır?
Karaciğer nakli için değerlendirilen veya bekleme listesinde olan 12 yaşından küçük çocuklarda, UNOS/OPTN organ dağıtım önceliklendirmesi ve klinik şiddet değerlendirmesi için.
Orijinal PELD Skoru (Pediatrik Son Dönem Karaciğer Hastalığı, 12 Yaş Altı) nasıl hesaplanır?
PELD = 0.436 × (yaş < 1 ise 1, değilse 0) − 0.687 × ln(albümin g/dL) + 0.480 × ln(bilirubin mg/dL) + 1.857 × ln(INR) + 0.667 × (büyüme geriliği varsa 1, yoksa 0). 1.0'ın altındaki laboratuvar değerleri hesaplamada 1.0 olarak kabul edilir (McDiarmid ve ark. 2002).
Orijinal PELD Skoru (Pediatrik Son Dönem Karaciğer Hastalığı, 12 Yaş Altı) sonucu nasıl yorumlanır?
PELD skoru yükseldikçe nakil bekleme listesindeki öncelik ve nakilsiz 90 günlük mortalite riski artar. Skor, mutlak bir eşik değeri olmadan bekleme listesindeki hastaların göreceli sıralanması için kullanılır ve organ dağıtımında ham skor 3 ile çarpılarak MELD ölçeğiyle karşılaştırılabilir hale getirilir. Skorun bilinen bir sınırlılığı, yüksek skorlu çocuklarda gerçek mortalite riskini yaklaşık %17'ye varan oranda olduğundan düşük tahmin etmesidir; bu nedenle OPTN, PELD istisna taleplerinin %90'ından fazlasını onaylamaktadır. Skor UNOS/OPTN organ dağıtım politikaları çerçevesinde diğer klinik kriterlerle (statü 1A/1B ve istisna puanları gibi) birlikte değerlendirilmelidir.