Roma IV Tanı Kriterleri: Fonksiyonel Yanma (Functional Heartburn)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Roma IV Tanı Kriterleri: Fonksiyonel Yanma (Functional Heartburn)
Gastroözofageal reflü, eozinofilik özofajit veya majör motor bozukluğa bağlı olmayan, antisekretuvar tedaviye yanıt vermeyen retrosternal yanıcı rahatsızlık/ağrı ile karakterize fonksiyonel özofageal bozukluk için Roma IV tanı kontrol listesi.
Ne zaman kullanılır
Haftada en az 2 kez görülen retrosternal yanıcı rahatsızlık/ağrı yakınması olan, optimal antisekretuvar tedaviye yanıt vermeyen ve pH/pH-impedans izlemi ile patolojik asit maruziyeti ile semptom ilişkisi dışlanmış hastalarda kullanılır. Bu ayrım klinik olarak önemlidir, çünkü fonksiyonel yanma proton pompası inhibitörüne (PPI) dirençli yanma yakınmasının başlıca nedenlerinden biridir; günde iki kez PPI'ye yanıt vermeyen dirençli yanma hastalarında fonksiyonel yanma oranı yüzde 50'ye kadar çıkabilmektedir. Bu nedenle araç, PPI yanıtsız hastanın gereksiz doz artışları ve tekrarlayan endoskopiler yerine doğru tanısal yola yönlendirilmesinde değerlidir.
Formül
Tüm maddeler karşılanmalıdır: (1) retrosternal yanıcı rahatsızlık/ağrı; (2) en az haftada 2 kez sıklık; (3) optimal antisekretuvar tedaviye yanıtsızlık; (4) patolojik asit maruziyeti/semptom-reflü ilişkisi ve eozinofilik özofajitin dışlanması; (5) majör özofagus motor bozukluğunun dışlanması; (6) semptom başlangıcı ≥6 ay önce; (7) kriterler son 3 aydır aktif. Roma IV, Özofageal Bozukluklar (Aziz ve ark. 2016).
Yorumlama
Tüm maddeler işaretlenmişse Roma IV fonksiyonel yanma tanı kriterleri karşılanmış kabul edilir. Herhangi bir madde eksikse kriterler karşılanmaz; semptomlar reflü olayları ile tetikleniyorsa reflü aşırı duyarlılığı ayırıcı tanıda düşünülmelidir. Fonksiyonel yanma ile reflü aşırı duyarlılığının ayrımı yalnızca semptomla yapılamaz ve pH-impedans izlemi gerektirir: endoskopisi normal ve asit maruziyeti normal olan hastaların yaklaşık yüzde 60'ında fonksiyonel yanma, yaklaşık yüzde 40'ında ise reflü aşırı duyarlılığı bulunur. Fonksiyonel yanmada asit baskılama beklenen yararı sağlamadığından, tedavi genellikle özofageal ağrı modülatörlerine (triklik antidepresanlar gibi nöromodülatörler) ve davranışsal yaklaşımlara kayar; asidin sorun olmadığı bu tabloda PPI dozunu artırmak nadiren yararlıdır.
Kaynaklar
- Drossman DA, ed. Rome IV: Functional Gastrointestinal Disorders. 4th ed. Rome Foundation; 2016.
- Aziz Q, Fass R, Gyawali CP, Miwa H, Pandolfino JE, Zerbib F. Esophageal Disorders. Gastroenterology. 2016;150(6):1368-1379.
Bu kontrol listesi, klinisyenin endoskopi/biyopsi, pH-metri/pH-impedans ve manometri ile patolojik reflü, eozinofilik özofajit ve majör motor bozuklukları önceden dışlamış olduğunu varsayar; bu dışlamaları kendisi gerçekleştirmez. Disfaji, odinofaji, kilo kaybı, GİS kanama bulgusu veya anemi gibi alarm semptomları varlığında ileri tetkik gereklidir.
Sık sorulan sorular
Roma IV Tanı Kriterleri: Fonksiyonel Yanma (Functional Heartburn) nedir?
Gastroözofageal reflü, eozinofilik özofajit veya majör motor bozukluğa bağlı olmayan, antisekretuvar tedaviye yanıt vermeyen retrosternal yanıcı rahatsızlık/ağrı ile karakterize fonksiyonel özofageal bozukluk için Roma IV tanı kontrol listesi.
Roma IV Tanı Kriterleri: Fonksiyonel Yanma (Functional Heartburn) ne zaman kullanılır?
Haftada en az 2 kez görülen retrosternal yanıcı rahatsızlık/ağrı yakınması olan, optimal antisekretuvar tedaviye yanıt vermeyen ve pH/pH-impedans izlemi ile patolojik asit maruziyeti ile semptom ilişkisi dışlanmış hastalarda kullanılır. Bu ayrım klinik olarak önemlidir, çünkü fonksiyonel yanma proton pompası inhibitörüne (PPI) dirençli yanma yakınmasının başlıca nedenlerinden biridir; günde iki kez PPI'ye yanıt vermeyen dirençli yanma hastalarında fonksiyonel yanma oranı yüzde 50'ye kadar çıkabilmektedir. Bu nedenle araç, PPI yanıtsız hastanın gereksiz doz artışları ve tekrarlayan endoskopiler yerine doğru tanısal yola yönlendirilmesinde değerlidir.
Roma IV Tanı Kriterleri: Fonksiyonel Yanma (Functional Heartburn) nasıl hesaplanır?
Tüm maddeler karşılanmalıdır: (1) retrosternal yanıcı rahatsızlık/ağrı; (2) en az haftada 2 kez sıklık; (3) optimal antisekretuvar tedaviye yanıtsızlık; (4) patolojik asit maruziyeti/semptom-reflü ilişkisi ve eozinofilik özofajitin dışlanması; (5) majör özofagus motor bozukluğunun dışlanması; (6) semptom başlangıcı ≥6 ay önce; (7) kriterler son 3 aydır aktif. Roma IV, Özofageal Bozukluklar (Aziz ve ark. 2016).
Roma IV Tanı Kriterleri: Fonksiyonel Yanma (Functional Heartburn) sonucu nasıl yorumlanır?
Tüm maddeler işaretlenmişse Roma IV fonksiyonel yanma tanı kriterleri karşılanmış kabul edilir. Herhangi bir madde eksikse kriterler karşılanmaz; semptomlar reflü olayları ile tetikleniyorsa reflü aşırı duyarlılığı ayırıcı tanıda düşünülmelidir. Fonksiyonel yanma ile reflü aşırı duyarlılığının ayrımı yalnızca semptomla yapılamaz ve pH-impedans izlemi gerektirir: endoskopisi normal ve asit maruziyeti normal olan hastaların yaklaşık yüzde 60'ında fonksiyonel yanma, yaklaşık yüzde 40'ında ise reflü aşırı duyarlılığı bulunur. Fonksiyonel yanmada asit baskılama beklenen yararı sağlamadığından, tedavi genellikle özofageal ağrı modülatörlerine (triklik antidepresanlar gibi nöromodülatörler) ve davranışsal yaklaşımlara kayar; asidin sorun olmadığı bu tabloda PPI dozunu artırmak nadiren yararlıdır.