LIPI (Akciğer İmmün Prognostik İndeks)

LIPI (Akciğer İmmün Prognostik İndeks)

Akciğer İmmün Prognostik İndeks (LIPI), ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde türetilmiş nötrofil/lenfosit oranı (dNLR) ve laktat dehidrogenaz (LDH) temelli iki maddelik prognostik bir indekstir ve 0 ile 2 arasında değer alır.

Ne zaman kullanılır

İndeks, ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde sistemik tedavi başlanmadan önce bazal tam kan sayımı ve LDH değerleri üzerinden hesaplanır. İndeks, hastanın beklenen sağkalımını tartışmak ve kötü prognozlu hastaları klinik araştırma ile destekleyici bakım seçenekleri açısından değerlendirmek için kullanılır.

Formül

Türetilmiş nötrofil/lenfosit oranı (dNLR), mutlak nötrofil sayısının toplam lökosit sayısı ile nötrofil sayısı arasındaki farka bölünmesiyle bulunur; yani dNLR = nötrofil / (lökosit − nötrofil). Paydadaki fark, lenfosit ile monosit ve diğer hücreleri birlikte temsil eder; bu nedenle dNLR, doğrudan lenfosit sayısı kullanılan klasik NLR ile aynı değildir. İki maddenin her biri 1 puan değerindedir. dNLR 3'ün üzerindeyse 1 puan, laktat dehidrogenaz (LDH) yerel laboratuvarın üst normal sınırının (ÜLN) üzerindeyse 1 puan verilir. Toplam 0 iyi, 1 ara, 2 kötü prognoz grubunu tanımlar.

Yorumlama

Türetme çalışmasının test kohortunda (Mezquita 2018, n=161; immün kontrol noktası inhibitörü) ortanca genel sağkalım iyi grupta 34 ay, ara grupta 10 ay, kötü grupta 3 ay bulunmuştur; ortanca progresyonsuz sağkalım sırasıyla 6,3 ay, 3,7 ay ve 2,0 aydır. Bulgular doğrulama kohortunda (n=305) yinelenmiştir. Tek tek ele alındığında dNLR'nin 3'ün üzerinde olması genel sağkalım için 2,22, LDH yüksekliği ise 2,51 risk oranı ile ilişkilidir (her ikisi için p<0,001). Dört klinik çalışmanın havuzlandığı doğrulamada (Sorich 2019) atezolizumab alan 1.489 hastada ortanca genel sağkalım iyi grupta 18,4 ay, ara grupta 11,3 ay, kötü grupta 4,5 ay olmuştur. Yirmi bir çalışma ve 9.010 hastayı kapsayan meta-analizde yüksek LIPI genel sağkalımı kötüleştirmiştir (risk oranı 2,50; %95 güven aralığı 2,09-2,99; p<0,001) ve progresyonsuz sağkalımı kısaltmıştır (risk oranı 1,77; %95 güven aralığı 1,64-1,91). Klinik karşılığı şudur: LIPI 2 olan hastada beklenen sağkalım aylarla ölçülür ve bu bilgi hasta ile tedavi hedeflerinin konuşulmasında kullanılır. Ancak bu bilgi tedavi seçimini yönlendirmez: aynı havuzlanmış doğrulamada indeks dosetaksel alan 687 hastada da benzer biçimde prognostik bulunmuş, dolayısıyla immünoterapiye özgü olmadığı gösterilmiştir. Kötü LIPI grubundaki hastada immünoterapi ile beklenen sağkalımın kemoterapi ile beklenenden anlamlı biçimde farklı olduğuna dair kanıt yoktur.

Kaynaklar

• Mezquita L, Auclin E, Ferrara R, et al. Association of the Lung Immune Prognostic Index With Immune Checkpoint Inhibitor Outcomes in Patients With Advanced Non-Small Cell Lung Cancer. JAMA Oncol. 2018;4(3):351-357. PMID: 29327044. doi:10.1001/jamaoncol.2017.4771
• Sorich MJ, Rowland A, Karapetis CS, Hopkins AM. Evaluation of the Lung Immune Prognostic Index for Prediction of Survival and Response in Patients Treated With Atezolizumab for NSCLC: Pooled Analysis of Clinical Trials. J Thorac Oncol. 2019;14(8):1440-1446. PMID: 30999110.
• Wang Y, Lei Y, Zheng D, Yang Y, Luo L, Li J, Xie X. Prognostic value of lung immune prognostic index in non-small cell lung cancer patients receiving immune checkpoint inhibitors: a meta-analysis. Pathol Oncol Res. 2024;30:1611773. PMID: 38966280. doi:10.3389/pore.2024.1611773

Türetilmiş dNLR hesabında toplam lökosit sayısı nötrofil sayısından büyük olmalıdır; aksi halde payda sıfır veya negatif olur ve hesap geçersizdir. Bu indekste kullanılan dNLR, GRIm-Score ve diğer skorlarda kullanılan klasik NLR ile aynı değildir; ikisinin karıştırılması bu araca özgü en sık hatadır. İki değer de aynı hastada farklı sonuç verir. LIPI prognostiktir; immünoterapi ile kemoterapi arasında seçim yapmak için kullanılamaz ve kötü LIPI grubu tek başına immünoterapiden dışlanma gerekçesi değildir. Kan sayımı aktif enfeksiyon, kortikosteroid tedavisi veya granülosit koloni uyarıcı faktör uygulaması sırasında alınmışsa indeks yanıltıcı olur. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.