Alvarado Skoru (Akut Apandisit)

Alvarado Skoru (Akut Apandisit)

Karın ağrısı olan hastalarda akut apandisit olasılığını öngören ve klinik muayene bulguları ile lökosit sayımını birleştiren 8 maddelik bir klinik-laboratuvar skorudur (MANTRELS, 0-10 puan).

Ne zaman kullanılır

Sağ alt kadran ağrısı veya akut karın ağrısı ile başvuran ve apandisit ön tanısı düşünülen erişkin hastada kullanılır. Çocuklarda da kullanılabilir, ancak bu grupta performansı erişkinlere göre daha değişkendir ve pediatrik apandisit skoru (PAS) gibi çocuğa özgü araçlarla birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Formül

MANTRELS maddeleri toplanarak 0 ile 10 arasında bir puan elde edilir. Maddelerin çoğu 1'er puan değerindedir; ancak sağ alt kadran hassasiyeti (T) ve lökositoz (L) diğerlerinden farklı olarak 2'şer puan olarak sayılır, çünkü Alvarado'nun özgün türetme çalışmasında bu iki bulgu apandisit tanısıyla en güçlü ilişkiyi göstermiştir. Skor 1 ile 4 arasında ise apandisit olası değildir; skor 5 ile 6 arasında ise apandisit mümkündür ve gözlem veya görüntüleme önerilir; skor 7 ile 8 arasında ise apandisit olasıdır; skor 9 ile 10 arasında ise apandisit çok olasıdır.

Yorumlama

Skor yükseldikçe akut apandisit olasılığı da artar. Skor 1 ile 4 arasında olduğunda olasılık düşüktür ve taburculuk veya alternatif tanıların araştırılması düşünülebilir. Skor 5 ile 6 arasında olduğunda olasılık aradadır ve gözlem veya görüntüleme (ultrasonografi ya da bilgisayarlı tomografi) önerilir. Skor 7 ile 8 arasında olduğunda olasılık yüksektir ve cerrahi değerlendirme genellikle görüntülemeyle birlikte yapılır. Skor 9 ile 10 arasında olduğunda olasılık çok yüksektir ve cerrahi konsültasyon önceliklidir. Sistematik derlemelere göre kesim noktası 5 alındığında skor çok yüksek duyarlılığa (yaklaşık %99) ancak düşük özgüllüğe (yaklaşık %43) sahiptir; bu nedenle skor 5 altı bir sonuç apandisiti güvenle dışlamak için kullanılabilirken, kesim noktası 7 alındığında duyarlılık yaklaşık %82'ye düşer ve özgüllük yaklaşık %81'e yükselir; bu da yüksek skorun tanıyı tek başına doğrulamaya yetmediğini, yalnızca daha ileri değerlendirme gereken yüksek riskli grubu işaret ettiğini gösterir. Sonuç, mutlaka klinik muayene, laboratuvar bulguları ve kurumsal protokolle birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Alvarado A. A practical score for the early diagnosis of acute appendicitis. Ann Emerg Med. 1986;15(5):557-564. doi:10.1016/S0196-0644(86)80993-3. PMID: 3963537.
• Ohle R, O'Reilly F, O'Brien KK, Fahey T, Dimitrov BD. The Alvarado score for predicting acute appendicitis: a systematic review. BMC Med. 2011;9:139. doi:10.1186/1741-7015-9-139. PMID: 22204638.
• Di Saverio S, Podda M, De Simone B, et al. Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2020 update of the WSES Jerusalem guidelines. World J Emerg Surg. 2020;15:27. doi:10.1186/s13017-020-00306-3. PMID: 32295644.

Alvarado skoru gebe hastada, kadın hastalarda, çocuklarda, ileri yaştaki hastalarda ve immünsüprese hastalarda daha az güvenilirdir; özellikle düşük skor bu gruplarda apandisiti güvenle dışlamaz ve yüksek skor kadın hastalarda yalancı pozitif olabilir. Ateş eşiği (≥ 37,3 °C), lökosit eşiği (≥ 10.000/µL) ve nötrofil yüzdesi eşiği (> %75) birincil kaynağa göre uygulanmıştır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve tek başına ameliyat kararı vermek için kullanılmamalıdır.