Clavien-Dindo Cerrahi Komplikasyon Sınıflaması
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Clavien-Dindo Cerrahi Komplikasyon Sınıflaması
Cerrahi sonrası ortaya çıkan bir komplikasyonun şiddetini, o komplikasyonu düzeltmek için fiilen uygulanan tedavinin düzeyine göre Grade I ile Grade V arasında sınıflayan standart sistemdir. Sınıflama komplikasyonun kendisine değil, ona verilen tedavi yanıtına bakar; bu sayede farklı merkezler ve farklı cerrahlar arasında karşılaştırılabilir bir ortak dil sağlar.
Ne zaman kullanılır
Bu sınıflama, cerrahi sonrası zaten gerçekleşmiş olan bir komplikasyonun şiddetini standart biçimde derecelendirmek için kullanılır. Tipik kullanım alanları arasında cerrahi kalite raporlaması, klinik çalışmalarda sonuç bildirimi, morbidite ve mortalite toplantılarında vaka sunumu ve merkezler arası sonuç karşılaştırması bulunur. Derecelendirme, hastanın taburculuğuna kadar veya belirlenen izlem süresi boyunca (çalışmalarda sıklıkla 30 gün veya 90 gün) gözlenen en yüksek tedavi düzeyine göre yapılır.
Formül
Sınıflama, komplikasyonun kendisi değil, o komplikasyonu düzeltmek için fiilen uygulanan tedavinin düzeyi temel alınarak yapılır. Grade I, yalnızca izin verilen farmakolojik ajanlarla (antiemetik, analjezik, antipiretik, diüretik, elektrolit) veya yatak başı bir müdahaleyle yönetilen, normal seyirden sapmayı ifade eder. Grade II, Grade I dışındaki ilaçlarla yapılan farmakolojik tedaviyi, kan transfüzyonunu veya total parenteral nütrisyonu gerektiren komplikasyonları kapsar. Grade III, cerrahi, endoskopik veya radyolojik bir girişim gerektiren komplikasyonları tanımlar ve girişim genel anestezi altında yapılmamışsa IIIa, genel anestezi altında yapılmışsa IIIb olarak alt sınıflanır. Grade IV, yoğun bakım gerektiren, yaşamı tehdit eden bir organ disfonksiyonunu ifade eder ve tek organ tutulumunda IVa, çok organ tutulumunda IVb olarak ayrılır; santral sinir sistemini ilgilendiren komplikasyonlar da bu grupta değerlendirilir. Grade V, hastanın komplikasyona bağlı ölümünü ifade eder. Hasta taburculukta bir sekel (örneğin inme sonrası hemipleji) ile taburcu olduysa, özgün kaynağa göre ilgili dereceye "d" (disability, sakatlık) eki eklenerek bu durum işaretlenir ve uzun dönem izlemin gerekli olduğu belirtilir; bu eklenti mevcut hesaplayıcının seçenekleri arasında ayrı bir seçenek olarak sunulmamıştır ve klinisyen tarafından not düşülmelidir.
Yorumlama
Grade yükseldikçe komplikasyonun şiddeti ve bunu düzeltmek için gereken müdahalenin ağırlığı artar. Grade I ve Grade II genellikle minör komplikasyon olarak kabul edilir ve hastane yatış süresini sınırlı ölçüde uzatır. Grade III ve Grade IV majör komplikasyon olarak değerlendirilir; Grade III bir girişim gerektirdiğini, Grade IV ise yoğun bakımda izlenen bir organ yetmezliğini gösterir ve bu hastalarda hastane içi mortalite riski belirgin biçimde artar. Grade V, komplikasyona bağlı ölümü ifade eder. Sınıflama gerçekleşmiş komplikasyonun aldığı en yüksek tedavi düzeyine dayandığından, sonuç her zaman klinik bağlamla, hastanın komorbiditeleriyle ve cerrahinin türüyle birlikte yorumlanmalıdır; aynı Grade, farklı ameliyat türlerinde farklı klinik ağırlığa karşılık gelebilir.
Kaynaklar
- Dindo D, Demartines N, Clavien PA. Classification of surgical complications: a new proposal with evaluation in a cohort of 6336 patients and results of a survey. Ann Surg. 2004;240(2):205-213. doi:10.1097/01.sla.0000133083.54934.ae. PMID: 15273542.
- Clavien PA, Barkun J, de Oliveira ML, et al. The Clavien-Dindo classification of surgical complications: five-year experience. Ann Surg. 2009;250(2):187-196. PMID: 19638912.
- Mitropoulos D, Artibani W, Graefen M, et al. Validation of the Clavien-Dindo Grading System in Urology by the European Association of Urology Guidelines Ad Hoc Panel. Eur Urol Focus. 2018;4(4):608-613. PMID: 28753862.
- Slankamenac K, Graf R, Barkun J, Puhan MA, Clavien PA. The comprehensive complication index: a novel continuous scale to measure surgical morbidity. Ann Surg. 2013;258(1):1-7.
Sınıflama, komplikasyonun gerektirdiği en yüksek tedavi düzeyine göre yapılmalıdır ve olası bir komplikasyonu önceden öngörmek amacıyla kullanılmamalıdır. Grade tanımları, özellikle Grade I için hangi ilaçların izin verilen kapsamda sayıldığı ve Grade IIIa ile Grade IIIb arasındaki genel anestezi ayrımı, birincil kaynağa sadık kalınarak uygulanmalıdır; bu ayrımlarda gözlemciler arası uyum diğer derecelere göre daha düşüktür. Aynı hastada birden fazla komplikasyon varsa yalnızca en ağırı kaydedilir ve bu durum toplam morbidite yükünü olduğundan düşük gösterebilir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Clavien-Dindo Cerrahi Komplikasyon Sınıflaması nedir?
Cerrahi sonrası ortaya çıkan bir komplikasyonun şiddetini, o komplikasyonu düzeltmek için fiilen uygulanan tedavinin düzeyine göre Grade I ile Grade V arasında sınıflayan standart sistemdir. Sınıflama komplikasyonun kendisine değil, ona verilen tedavi yanıtına bakar; bu sayede farklı merkezler ve farklı cerrahlar arasında karşılaştırılabilir bir ortak dil sağlar.
Clavien-Dindo Cerrahi Komplikasyon Sınıflaması ne zaman kullanılır?
Bu sınıflama, cerrahi sonrası zaten gerçekleşmiş olan bir komplikasyonun şiddetini standart biçimde derecelendirmek için kullanılır. Tipik kullanım alanları arasında cerrahi kalite raporlaması, klinik çalışmalarda sonuç bildirimi, morbidite ve mortalite toplantılarında vaka sunumu ve merkezler arası sonuç karşılaştırması bulunur. Derecelendirme, hastanın taburculuğuna kadar veya belirlenen izlem süresi boyunca (çalışmalarda sıklıkla 30 gün veya 90 gün) gözlenen en yüksek tedavi düzeyine göre yapılır.
Clavien-Dindo Cerrahi Komplikasyon Sınıflaması nasıl hesaplanır?
Sınıflama, komplikasyonun kendisi değil, o komplikasyonu düzeltmek için fiilen uygulanan tedavinin düzeyi temel alınarak yapılır. Grade I, yalnızca izin verilen farmakolojik ajanlarla (antiemetik, analjezik, antipiretik, diüretik, elektrolit) veya yatak başı bir müdahaleyle yönetilen, normal seyirden sapmayı ifade eder. Grade II, Grade I dışındaki ilaçlarla yapılan farmakolojik tedaviyi, kan transfüzyonunu veya total parenteral nütrisyonu gerektiren komplikasyonları kapsar. Grade III, cerrahi, endoskopik veya radyolojik bir girişim gerektiren komplikasyonları tanımlar ve girişim genel anestezi altında yapılmamışsa IIIa, genel anestezi altında yapılmışsa IIIb olarak alt sınıflanır. Grade IV, yoğun bakım gerektiren, yaşamı tehdit eden bir organ disfonksiyonunu ifade eder ve tek organ tutulumunda IVa, çok organ tutulumunda IVb olarak ayrılır; santral sinir sistemini ilgilendiren komplikasyonlar da bu grupta değerlendirilir. Grade V, hastanın komplikasyona bağlı ölümünü ifade eder. Hasta taburculukta bir sekel (örneğin inme sonrası hemipleji) ile taburcu olduysa, özgün kaynağa göre ilgili dereceye "d" (disability, sakatlık) eki eklenerek bu durum işaretlenir ve uzun dönem izlemin gerekli olduğu belirtilir; bu eklenti mevcut hesaplayıcının seçenekleri arasında ayrı bir seçenek olarak sunulmamıştır ve klinisyen tarafından not düşülmelidir.
Clavien-Dindo Cerrahi Komplikasyon Sınıflaması sonucu nasıl yorumlanır?
Grade yükseldikçe komplikasyonun şiddeti ve bunu düzeltmek için gereken müdahalenin ağırlığı artar. Grade I ve Grade II genellikle minör komplikasyon olarak kabul edilir ve hastane yatış süresini sınırlı ölçüde uzatır. Grade III ve Grade IV majör komplikasyon olarak değerlendirilir; Grade III bir girişim gerektirdiğini, Grade IV ise yoğun bakımda izlenen bir organ yetmezliğini gösterir ve bu hastalarda hastane içi mortalite riski belirgin biçimde artar. Grade V, komplikasyona bağlı ölümü ifade eder. Sınıflama gerçekleşmiş komplikasyonun aldığı en yüksek tedavi düzeyine dayandığından, sonuç her zaman klinik bağlamla, hastanın komorbiditeleriyle ve cerrahinin türüyle birlikte yorumlanmalıdır; aynı Grade, farklı ameliyat türlerinde farklı klinik ağırlığa karşılık gelebilir.