AAST Dalak Yaralanması Derecelendirmesi (2018)

AAST Dalak Yaralanması Derecelendirmesi (2018)

Bu araç, American Association for the Surgery of Trauma (AAST) dalak yaralanma ölçeğinin 2018 revizyonuna göre dalak travmasını Grade I ile Grade V arasında sınıflar. 2018 revizyonu, önceki 1994 ölçeğinden farklı olarak çok kesitli bilgisayarlı tomografi (BT) ile saptanan vasküler yaralanma bulgularını (psödoanevrizma, arteriyovenöz fistül) ve aktif kanamayı derecelendirmeye dahil eder. Bu nedenle 2018 ölçeği hem operatif hem de radyolojik (BT) bulgulara dayanan iki ayrı ölçüt seti tanımlar ve hastaya en yüksek dereceyi veren bulgu esas alınır.

Ne zaman kullanılır

Bu ölçek, BT görüntüleme veya operatif/patolojik bulgularla saptanmış dalak yaralanmasının derecelendirilmesinde kullanılır. Hemodinamik olarak stabil bir hastada BT ile yaralanma morfolojisi tanımlandığında derece belirlenir ve bu derece hasta gruplaması, izlem yoğunluğu ile girişim (anjiyoembolizasyon veya cerrahi) ihtiyacının öngörülmesinde klinik karar desteği sağlar.

Formül

AAST 2018 revizyonu sınıflaması. Hematom/laserasyon morfolojisi en uygun dereceyi belirler; çoklu yaralanmada Grade III'e kadar bir derece artırılabilir. 2018 revizyonunda BT ile saptanan vasküler yaralanma (psödoanevrizma veya arteriyovenöz fistül) ve/veya aktif kanama, yaralanmayı en az Grade IV'e (peritona uzanan kanamada Grade V) yükseltir. Bu araçta vasküler yaralanma/aktif kanama işaretlendiğinde efektif derece en az IV olacak şekilde yükseltilir.

Yorumlama

Daha yüksek derece daha ağır yaralanmayı ve daha yüksek dalak kaybı/girişim olasılığını gösterir. Düşük dereceli (I-II) hemodinamik stabil yaralanmalar sıklıkla konservatif izlenebilirken; vasküler yaralanma/aktif kanama içeren yüksek dereceli yaralanmalar anjiyoembolizasyon veya cerrahi gerektirebilir. Derece tek başına tedaviyi belirlemez; hemodinamik durum ve klinik bağlamla birlikte değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

• Kozar RA, Crandall M, Shanmuganathan K, et al. Organ injury scaling 2018 update: Spleen, liver, and kidney. J Trauma Acute Care Surg. 2018;85(6):1119-1122. PMID: 30462622. DOI: 10.1097/TA.0000000000002058.
• Morell-Hofert D, Primavesi F, Fodor M, et al. Validation of the revised 2018 AAST-OIS classification and the CT severity index for prediction of operative management and survival in patients with blunt spleen and liver injuries. Eur Radiol. 2020. PMCID: PMC7599164.
• Coccolini F, Montori G, Catena F, et al. Splenic trauma: WSES classification and guidelines for adult and pediatric patients. World J Emerg Surg. 2017;12:40.

Derece, deneyimli radyolog/cerrah değerlendirmesi gerektirir; görüntüleme bulgularının yorumu kullanıcıya aittir. 2018 revizyonunda vasküler yaralanma ve aktif kanamanın dereceyi yükselttiğine dikkat edin (eski 1994 ölçeğinden farklı). Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve hemodinamik instabilite varlığında tedavi kararı dereceye bağlı kılınmamalıdır.