DECAF Score (Acute Exacerbation of COPD)

DECAF Score (Acute Exacerbation of COPD)

Akut KOAH alevlenmesi ile hastaneye yatan hastalarda hastane içi mortaliteyi öngören 5 değişkenli prognostik skordur ve toplam puan 0 ile 6 arasında değişir. DECAF adı, skoru oluşturan beş bileşenin baş harflerinden türetilmiştir: Dyspnoea (dispne, eMRCD skalasıyla ölçülür), Eosinopenia (eozinopeni), Consolidation (akciğer grafisinde konsolidasyon), Acidaemia (asidemi) ve atriyal Fibrillation (atriyal fibrilasyon).

When to use

DECAF skoru, akut KOAH alevlenmesi nedeniyle hastaneye yatışı yapılan hastada, başvuru sırasında elde edilen klinik muayene bulguları (fonksiyonel dispne düzeyi, atriyal fibrilasyon), akciğer grafisi bulgusu (konsolidasyon) ve laboratuvar sonuçları (tam kan sayımında eozinofil düzeyi, arter kan gazında pH) kullanılarak hesaplanır. Skor, hastanın Hospital at Home veya erken destekli taburculuk programlarına uygun olup olmadığını belirlemek amacıyla da kullanılabilir; düşük riskli (DECAF 0-1) hastaların yaklaşık yarısını oluşturduğu ve bu grubun ev tipi tedaviye aday olabileceği gösterilmiştir.

Formula

DECAF skoru beş bileşenin puanlarının toplanmasıyla hesaplanır ve toplam 0 ile 6 arasında değişir. Dispne bileşeni, genişletilmiş MRC dispne skalasına (eMRCD) göre puanlanır: eMRCD 1-4 için 0 puan, eMRCD 5a için 1 puan ve eMRCD 5b için 2 puan verilir. eMRCD 5a ve 5b, hastanın evden yardımsız çıkamayacak kadar nefes darlığı çektiği durumu tanımlar; 5a alt grubunda hasta yıkanma ve giyinmede bağımsızdır, 5b alt grubunda ise bu günlük aktivitelerde başkasına bağımlıdır. Eozinopeni (kan eozinofil sayısının 0,05 ×10⁹/L değerinin altında olması) 1 puan, akciğer grafisinde konsolidasyon saptanması 1 puan, asidemi (arter kan gazında pH değerinin 7,30 altında olması) 1 puan ve atriyal fibrilasyonun EKG'de görülmesi veya bilinen tanı olarak kayıtlı olması 1 puan olarak eklenir. Skorun türetildiği çalışmada bu beş değişken, çok değişkenli lojistik regresyon analizinde hastane içi mortaliteyle bağımsız ilişkili bulunan değişkenler arasından seçilmiştir; skorun basitliği, tamamen başvuru anında rutin olarak elde edilebilen verilere dayanmasından kaynaklanır ve ek bir görüntüleme veya tetkik gerektirmez.

Interpretation

DECAF skoru 0 veya 1 olan hasta düşük risk grubundadır; türetme kohortunda bu grubun hastane içi mortalitesi yaklaşık %1,4 olarak, bağımsız çok merkezli doğrulama kohortunda ise yaklaşık %0,8-1 olarak bildirilmiştir. Hastaneye yatan hastaların yaklaşık yarısı bu düşük risk grubuna girer ve bu hastalar erken destekli taburculuk veya Hospital at Home (evde hastane tipi tedavi) programları için aday olarak değerlendirilebilir. DECAF skoru 2 olan hasta orta risk grubundadır; türetme kohortunda mortalite yaklaşık %8,4, doğrulama kohortunda yaklaşık %5,4 olarak bulunmuştur ve bu grup için standart yatış ve yakın izlem önerilir. DECAF skoru 3 ile 6 arasında olan hasta yüksek risk grubundadır; türetme kohortunda birleştirilmiş mortalite yaklaşık %34,7, doğrulama kohortunda yaklaşık %21,4 olarak bildirilmiş, ayrıca doğrulama kohortunda skora göre mortalitenin yaklaşık %15 ile %50 arasında değiştiği gösterilmiştir. Yüksek risk grubundaki hasta için erken bakım yükseltmesi, yoğun bakım değerlendirmesi, daha sık klinik izlem veya bakımın hedeflerinin (palyatif yaklaşım dahil) hasta ve yakınlarıyla birlikte gözden geçirilmesi düşünülmelidir. Skorun ayırt edici gücü, hem türetme hem de çok merkezli doğrulama kohortlarında CURB-65, BAP-65, APACHE II ve CAPS gibi diğer prognostik araçlardan üstün bulunmuştur ve eğri altında kalan alan (AUROC) 0,82-0,86 aralığında tutarlı biçimde raporlanmıştır.

References

• Steer J, Gibson J, Bourke SC. The DECAF Score: predicting hospital mortality in exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease. Thorax. 2012;67(11):970-976. doi:10.1136/thoraxjnl-2012-202103. PMID:22895999.
• Echevarria C, Steer J, Heslop-Marshall K, et al. Validation of the DECAF score to predict hospital mortality in acute exacerbations of COPD. Thorax. 2016;71(2):133-140. doi:10.1136/thoraxjnl-2015-207775. PMID:26769015.
• Echevarria C, Gray J, Hartley T, et al. Home treatment of COPD exacerbation selected by DECAF score: a non-inferiority, randomised controlled trial and economic evaluation. Thorax. 2018;73(8):713-722. doi:10.1136/thoraxjnl-2017-211197. PMID:29680821.
• National COPD Audit Programme. COPD: Who cares matters. Clinical audit of COPD exacerbations admitted to acute units in England and Wales 2014. Royal College of Physicians.

Skor akut KOAH alevlenmesi ile hastaneye yatan hastalar için geliştirilmiştir ve başvuru anındaki değerlerle hesaplanmalıdır; taburculuk kararı öncesinde tekrar hesaplanması skorun doğrulandığı kullanım biçimi değildir. Eozinopeni eşiği eozinofil sayısının 0,05 ×10⁹/L değerinin altında olmasıdır ve asidemi eşiği arter kan gazında pH değerinin 7,30 altında olmasıdır; bu nedenle tam kan sayımı ve arter kan gazı sonuçları doğru yorumlanmalıdır. Düşük DECAF skoru tek başına erken taburculuk veya evde tedavi kararı için yeterli değildir; bu karar, hastanın sosyal destek durumu, eşlik eden hastalıkları ve klinisyenin genel değerlendirmesiyle birlikte alınmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.