COPD Assessment Test (CAT)

COPD Assessment Test (CAT)

Kronik obstrüktif akciğer hastalığının (KOAH) hasta üzerindeki etkisini ve yaşam kalitesini ölçen, hastanın kendisinin doldurduğu 8 maddelik bir testtir. Her madde 0 ile 5 arasında puanlanır ve toplam puan 0 ile 40 arasında değişir.

When to use

CAT, KOAH tanısı almış hastalarda semptom yükünün ilk değerlendirmesi için kullanılır ve tedaviye yanıtın izlenmesi amacıyla tekrarlanır. GOLD ABE semptom değerlendirmesinde mMRC (modifiye Medical Research Council nefes darlığı skalası) ile birlikte kullanılır ve CAT skoru 10 veya üzerinde olan hastalar yüksek semptom yükü grubunda değerlendirilir. Tek bir ölçümden çok, zaman içindeki değişimin izlenmesi klinik olarak daha değerlidir; ölçümler arasındaki en az 2 puanlık fark klinik olarak anlamlı bir değişim olarak kabul edilir.

Formula

Test, öksürük, balgam, göğüste sıkışıklık, nefes darlığı, ev içi aktivite kısıtlılığı, evden çıkma güveni, uyku ve enerji düzeyini sorgulayan 8 maddeden oluşur ve her madde hastanın kendi ifadesiyle 0 ile 5 arasında derecelendirilir; bu 8 puan basitçe toplanarak 0-40 arasında değişen tek bir toplam skor elde edilir. Toplam skor için kabul edilen yorum eşikleri şöyledir: 10 puanın altı düşük etki, 10 ile 20 arası orta etki, 21 ile 30 arası yüksek etki ve 30 puanın üzeri çok yüksek etki olarak sınıflanır. GOLD değerlendirmesinde CAT skoru 10 veya üzerinde olan hastalar yüksek semptom yükü grubunda kabul edilir. Ölçeğin en düşük ve en yüksek uç değerlerinde (skorun 0'a yakın veya 40'a yakın olduğu durumlarda) taban ve tavan etkisi görülür; bu nedenle zaten çok düşük veya çok yüksek skoru olan bir hastada gerçek bir iyileşme veya kötüleşme olsa bile skor bunu tam olarak yansıtmayabilir.

Interpretation

Puan yükseldikçe KOAH'ın hasta üzerindeki etkisi ve sağlık durumu bozulması artar. CAT skoru 10'un altında ise düşük etki, 10 ile 20 arasında ise orta etki, 21 ile 30 arasında ise yüksek etki ve 30'un üzerinde ise çok yüksek etki söz konusudur. GOLD ABE gruplamasında CAT, mMRC ile birlikte semptom değerlendirmesinde kullanılır ve CAT skoru 10 veya üzerinde olan hastalar yüksek semptom yükü grubuna girer; ancak GOLD 2023 sonrası ABE şemasında, önceki yılda iki veya daha fazla orta düzeyde alevlenme geçiren veya en az bir kez hastaneye yatışa neden olan alevlenme yaşayan hasta, semptom skorundan bağımsız olarak doğrudan grup E (alevlenme yapan/exacerbator fenotip) olarak sınıflanır; bu nedenle düşük CAT skoru tek başına düşük risk anlamına gelmez ve alevlenme öyküsü mutlaka birlikte değerlendirilmelidir. İki ölçüm arasındaki farkın klinik olarak anlamlı kabul edilmesi için en az 2 puanlık bir değişim gerekir; bu eşik, tedavi başlangıcından belirli bir süre sonra tekrarlanan ölçümlerde anchor ve dağılım temelli yöntemlerle doğrulanmıştır. CAT skoru ayrıca alevlenme riskini de bir miktar öngörür: geniş bir kohort çalışmasında yüksek başlangıç CAT skoru bir sonraki alevlenmeye kadar geçen süreyi güçlü biçimde öngörürken, herhangi bir veya orta-ağır şiddette alevlenmeyi öngörme gücü orta düzeydedir; bu nedenle CAT, alevlenme riskini tek başına belirleyen bir araç olarak kullanılmamalı, alevlenme öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir.

References

• Jones PW, Harding G, Berry P, Wiklund I, Chen WH, Kline Leidy N. Development and first validation of the COPD Assessment Test. Eur Respir J. 2009;34(3):648-654. PMID: 19720809. DOI: 10.1183/09031936.00102509.
• Jones PW, Brusselle G, Dal Negro RW, et al. Properties of the COPD assessment test in a cross-sectional European study. Eur Respir J. 2011;38(1):29-35. PMID: 21565915.
• Kon SS, Canavan JL, Jones SE, et al. Minimum clinically important difference for the COPD Assessment Test: a prospective analysis. Lancet Respir Med. 2014;2(3):195-203. PMID: 24621681.
• Siddiqui MF, Sethi S, et al. The COPD Assessment Test (CAT) assists prediction of COPD exacerbations in high-risk patients. Respir Med. 2013. PMID: 24456695.
• Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of COPD: 2025 Report. https://goldcopd.org/2025-gold-report/
• Yorgancıoğlu A, Polatlı M, Aydemir Ö, ve ark. Reliability and validity of Turkish version of COPD Assessment Test (KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği). Tuberk Toraks. 2012;60(4):314-320. PMID: 23289460.

CAT, hava yolu obstrüksiyonunu (spirometri) ölçmez ve tek başına bir tanı aracı değildir; yalnızca semptom yükünü ve sağlık durumunu değerlendirir. Test, güvenilir sonuç alınabilmesi için hastanın kendisi tarafından doldurulmalıdır. Akut alevlenme döneminde ölçülen skor, hastalığın kronik ve stabil düzeyini yansıtmayabilir ve bu dönemde alınan tek bir ölçüme dayanarak tedavi kararı verilmemelidir. Düşük CAT skoru, alevlenme öyküsü olan bir hastada düşük risk anlamına gelmez; GOLD 2023 sonrası şemasında sık alevlenme yaşayan hastalar semptom skorundan bağımsız olarak yüksek riskli grup olarak sınıflanır. Eşik değerler ve GOLD gruplaması, güncel GOLD raporundan teyit edilmelidir; bu araç klinik kararın yerine geçmez.