SCAP Skoru (Ağır Toplum Kökenli Pnömoni, İspanya Skoru)

SCAP Skoru (Ağır Toplum Kökenli Pnömoni, İspanya Skoru)

Toplum kökenli pnömonide (TKP) ağır seyir (YBÜ ihtiyacı, mekanik ventilasyon, septik şok, hastane içi ölüm) riskini öngören; iki majör kriter (pH<7,30, sistolik KB<90 mmHg) ve altı ağırlıklı minör kriterden oluşan İspanya kökenli skor. CURB-65 ve PSI'den bağımsız olarak geliştirilmiş ayrı bir araçtır.

Ne zaman kullanılır

Toplum kökenli pnömoni tanısıyla hastaneye yatırılan erişkin hastada ağır seyir (YBÜ ihtiyacı/mekanik ventilasyon/şok) riskinin değerlendirilmesi gerektiğinde.

Formül

Majör kriterler (herhangi biri tek başına ağır TKP tanımlar): pH<7,30 (13 puan); sistolik KB<90 mmHg (11 puan). Minör kriterler: solunum hızı>30/dk (9 puan); BUN>30 mg/dL (5 puan); bilinç değişikliği (5 puan); PaO2<54 mmHg veya PaO2/FiO2<250 (6 puan); yaş≥80 (5 puan); multilober/bilateral grafi tutulumu (5 puan). Toplam puan ve/veya herhangi bir majör kriterin varlığı ağır seyir riskini gösterir (España PP, et al. Am J Respir Crit Care Med. 2006).

Yorumlama

Herhangi bir majör kriterin (pH<7,30 veya sistolik KB<90 mmHg) varlığı tek başına ağır TKP'yi tanımlar ve YBÜ değerlendirmesi gerektirir. Majör kriter yoksa toplam puan arttıkça YBÜ ihtiyacı, mekanik ventilasyon, septik şok ve mortalite riski kademeli olarak artar; orijinal ve sonraki validasyon çalışmalarında yüksek duyarlılıkla ağır seyri öngörmüştür. Sonuç klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• España PP, Capelastegui A, Gorordo I, et al. Development and validation of a clinical prediction rule for severe community-acquired pneumonia. Am J Respir Crit Care Med. 2006;174(11):1249-1256.

SCAP skorunun orijinal yayınında bildirilen risk sınıfı eşik değerleri (puan aralıklarına göre ayrıntılı sınıflandırma) bu araçta puan/majör kriter düzeyinde sunulmaktadır; kesin sayısal risk sınıfı kesme noktaları için birincil kaynağa başvurulmalıdır. Bu araç klinik kararın, ABY/ATS ağır TKP kriterlerinin ve klinik muhakemenin yerine geçmez.