STOP-BANG Skoru (Obstrüktif Uyku Apnesi Riski)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
STOP-BANG Skoru (Obstrüktif Uyku Apnesi Riski)
Horlama, gündüz yorgunluğu, gözlenen apne, hipertansiyon, BMI, yaş, boyun çevresi ve cinsiyet üzerinden 8 maddelik obstrüktif uyku apnesi (OUA) risk tarama skoru (0-8).
Ne zaman kullanılır
Preoperatif anestezi değerlendirmesi, uyku apnesi semptomu olan veya risk faktörü taşıyan erişkinlerde ilk tarama, polisomnografi/ev tipi uyku testi yönlendirme kararında yardımcı araç olarak.
Formül
Her madde 1 puan: Horlama, Yorgunluk, gözlenen (Observed) apne, yüksek kan basıncı (BP), BMI>35, yaş (Age)>50, boyun (Neck) çevresi büyük, erkek (Gender) cinsiyet. Toplam 0-8. Risk tabakalaması: 0-2 düşük risk, 3-4 orta risk, 5-8 yüksek risk. Alternatif tabakalama: skor ≥3 ile en az 2 STOP maddesi + erkek cinsiyet VEYA BMI>35 VEYA boyun çevresi büyük varlığı yüksek risk olarak da sınıflandırılabilir.
Yorumlama
STOP-BANG 0-2 düşük OUA riskini, 3-4 orta riski, 5-8 yüksek riski gösterir. Skor ≥3 orta-ağır OUA için duyarlılığı yüksek fakat özgüllüğü düşük bir eşiktir; havuzlanmış verilerde bu eşiğin herhangi bir düzeydeki OUA için duyarlılığı yaklaşık %90, orta-ağır OUA için duyarlılığı yaklaşık %85-87, buna karşılık özgüllüğü yalnızca %30-40 dolayındadır. Bu nedenle skoru 3 ve üzeri olan hasta OUA açısından dışlanamaz olarak değerlendirilir; düşük özgüllük yüksek yalancı pozitiflik anlamına gelir. Skor 5 ve üzerine çıktıkça özgüllük belirgin artar (ağır OUA için özgüllük yaklaşık %74 düzeyine ulaşır) ve orta-ağır OUA olasılığı yükselir; bu eşik yüksek olasılıklı hastayı işaret eder. Yüksek riskli hastada polisomnografi veya ev tipi uyku apnesi testiyle ileri değerlendirme yapılmalı, preoperatif dönemde ise anestezi planlaması ve postoperatif solunumsal izlemde ek önlemler alınmalıdır.
Kaynaklar
- Chung F, Yegneswaran B, Liao P, et al. STOP questionnaire: a tool to screen patients for obstructive sleep apnea. Anesthesiology. 2008;108(5):812-821.
- Chung F, Subramanyam R, Liao P, Sasaki E, Shapiro C, Sun Y. High STOP-Bang score indicates a high probability of obstructive sleep apnoea. Br J Anaesth. 2012;108(5):768-775.
STOP-BANG tanı koydurucu değil, tarama aracıdır; kesin tanı için polisomnografi gerekir. Boyun çevresi ölçümü standardize edilmezse öznel olabilir. Yüksek duyarlılık nedeniyle yalancı pozitiflik oranı da yüksektir; düşük özgüllük göz önünde bulundurulmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
STOP-BANG Skoru (Obstrüktif Uyku Apnesi Riski) nedir?
Horlama, gündüz yorgunluğu, gözlenen apne, hipertansiyon, BMI, yaş, boyun çevresi ve cinsiyet üzerinden 8 maddelik obstrüktif uyku apnesi (OUA) risk tarama skoru (0-8).
STOP-BANG Skoru (Obstrüktif Uyku Apnesi Riski) ne zaman kullanılır?
Preoperatif anestezi değerlendirmesi, uyku apnesi semptomu olan veya risk faktörü taşıyan erişkinlerde ilk tarama, polisomnografi/ev tipi uyku testi yönlendirme kararında yardımcı araç olarak.
STOP-BANG Skoru (Obstrüktif Uyku Apnesi Riski) nasıl hesaplanır?
Her madde 1 puan: Horlama, Yorgunluk, gözlenen (Observed) apne, yüksek kan basıncı (BP), BMI>35, yaş (Age)>50, boyun (Neck) çevresi büyük, erkek (Gender) cinsiyet. Toplam 0-8. Risk tabakalaması: 0-2 düşük risk, 3-4 orta risk, 5-8 yüksek risk. Alternatif tabakalama: skor ≥3 ile en az 2 STOP maddesi + erkek cinsiyet VEYA BMI>35 VEYA boyun çevresi büyük varlığı yüksek risk olarak da sınıflandırılabilir.
STOP-BANG Skoru (Obstrüktif Uyku Apnesi Riski) sonucu nasıl yorumlanır?
STOP-BANG 0-2 düşük OUA riskini, 3-4 orta riski, 5-8 yüksek riski gösterir. Skor ≥3 orta-ağır OUA için duyarlılığı yüksek fakat özgüllüğü düşük bir eşiktir; havuzlanmış verilerde bu eşiğin herhangi bir düzeydeki OUA için duyarlılığı yaklaşık %90, orta-ağır OUA için duyarlılığı yaklaşık %85-87, buna karşılık özgüllüğü yalnızca %30-40 dolayındadır. Bu nedenle skoru 3 ve üzeri olan hasta OUA açısından dışlanamaz olarak değerlendirilir; düşük özgüllük yüksek yalancı pozitiflik anlamına gelir. Skor 5 ve üzerine çıktıkça özgüllük belirgin artar (ağır OUA için özgüllük yaklaşık %74 düzeyine ulaşır) ve orta-ağır OUA olasılığı yükselir; bu eşik yüksek olasılıklı hastayı işaret eder. Yüksek riskli hastada polisomnografi veya ev tipi uyku apnesi testiyle ileri değerlendirme yapılmalı, preoperatif dönemde ise anestezi planlaması ve postoperatif solunumsal izlemde ek önlemler alınmalıdır.