BAP-65 Skoru (Akut KOAH Alevlenmesi)

BAP-65 Skoru (Akut KOAH Alevlenmesi)

Akut KOAH alevlenmesi ile başvuran erişkinlerde hastane içi ölüm ve mekanik ventilasyon ihtiyacını öngören, BUN, mental durum, nabız ve yaşa dayalı sınıflama (Sınıf I-V).

Ne zaman kullanılır

Akut KOAH alevlenmesi nedeniyle acile başvuran veya yatışı planlanan erişkin hastalarda erken risk değerlendirmesi.

Formül

Üç merkezi risk faktörü sayılır: BUN ≥ 25 mg/dL, mental durum değişikliği, nabız ≥ 109/dk. Sınıf ataması: 0 faktör ve yaş ≤ 65 → Sınıf I; 0 faktör ve yaş > 65 → Sınıf II; 1 faktör → Sınıf III; 2 faktör → Sınıf IV; 3 faktör → Sınıf V. Yaş yalnızca 0 faktörlü hastalarda Sınıf I ile II ayrımını belirler.

Yorumlama

Sınıf I ve Sınıf II düşük riski, Sınıf III ara riski, Sınıf IV ve Sınıf V ise yüksek riski gösterir. Türetme kohortunda hastane içi mortalite Sınıf I için yaklaşık yüzde 0,5 iken Sınıf V için yaklaşık yüzde 26'ya yükselmiştir; mekanik ventilasyon ihtiyacı ise Sınıf I için yaklaşık yüzde 2 iken Sınıf V için yaklaşık yüzde 55'e çıkmıştır. Farklı bir kohort analizinde skoru 0 veya 1 olan hastaların yaklaşık yüzde 1,3'ü entübe edilmiş ve yüzde 1'inden azı kaybedilmiştir; skoru 3 veya 4 olan hastaların ise yaklaşık yüzde 74'ü entübe edilmiş ve yaklaşık yüzde 51'i kaybedilmiştir. Bu sonuçlar skorun genel eğilimi doğru yansıttığını göstermekle birlikte dış doğrulama çalışmalarında ayırt edicilik gücünün türetme kohortuna göre düştüğü unutulmamalıdır; bu nedenle sonuç, tek başına değil klinik değerlendirmeyle birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Shorr AF, Sun X, Johannes RS, Yaitanes A, Tabak YP. Validation of a novel risk score for severity of illness in acute exacerbations of COPD. Chest. 2011;140(5):1177-1183. PMID: 21527510.
• Italian Society of Emergency Medicine (SIMEU) çok merkezli retrospektif dış doğrulama çalışması, hastane içi ölüm veya mekanik ventilasyon bileşik sonlanım noktası için AUROC 0,64. PMID: 30391167.

Mental durum değişikliği başlangıç Glasgow Koma Skalası (GKS) değerinin 14'ün altında olmasıyla ya da hekimin dezoryantasyon, stupor veya koma tanımlamasıyla belirlenir. Eşik değerleri (BUN 25 mg/dL ve üzeri, nabız 109 atım/dakika ve üzeri, yaş 65'in üzerinde) ve sınıf tanımları birincil kaynağa göredir; BUN biriminin mg/dL olduğuna dikkat edilmelidir çünkü BUN, üre değeriyle karıştırılabilir ve birim hatası sınıf atamasını yanlış yönde değiştirebilir. İtalyan SIMEU dış doğrulama çalışması skorun ayırt edicilik gücünün türetme kohortuna göre azaldığını göstermiştir; bu nedenle bu araç klinik değerlendirmenin ve bakım düzeyi kararının yerine geçmez ve tek başına yatış, taburculuk veya yoğun bakım kararı için kullanılmamalıdır.