SMART-COP Skoru (Pnömonide IRVS İhtiyacı)

SMART-COP Skoru (Pnömonide IRVS İhtiyacı)

Toplum kökenli pnömonide yoğun solunum desteği veya vazopresör desteği (IRVS) ihtiyacını öngören, sekiz klinik ve laboratuvar değişkeninden oluşan bir puanlama aracıdır ve toplam skor 0 ile 11 arasında değişir.

Ne zaman kullanılır

Toplum kökenli pnömoni tanısı konmuş erişkin bir hastada, başvuru sırasında hastalığın şiddetini değerlendirmek ve yoğun bakım ya da yakın izlem gerekip gerekmediğine karar vermek amacıyla kullanılır. Skor, acil serviste ilk değerlendirme sırasında elde edilebilecek bulgularla hesaplanacak şekilde tasarlanmıştır.

Formül

Puanlar: sistolik KB < 90 mmHg → 2; multilober tutulum → 1; albümin < 3,5 g/dL → 1; yüksek solunum hızı (yaşa göre: ≤ 50 yaş için ≥ 25/dk, > 50 yaş için ≥ 30/dk) → 1; taşikardi ≥ 125/dk → 1; yeni konfüzyon → 1; düşük oksijenlenme (yaşa göre: ≤ 50 yaş için PaO₂ < 70 mmHg veya SpO₂ ≤ 93% veya PaO₂/FiO₂ < 333; > 50 yaş için PaO₂ < 60 mmHg veya SpO₂ ≤ 90% veya PaO₂/FiO₂ < 250) → 2; arteriyel pH < 7,35 → 2. Toplam 0-11. Oksijenlenme kriterini, hastanın yaş grubuna uygun eşiklere göre değerlendirip işaretleyin.

Yorumlama

SMART-COP skoru arttıkça IRVS (yoğun solunum veya vazopresör desteği) ihtiyacı da artar. Orijinal türetme kohortunda 3 ve üzeri puan, IRVS gerektiren hastaların yaklaşık %92 sini yakalamıştır ve bu eşik yakın izlem ile yoğun bakım değerlendirmesi için bir uyarı niteliği taşır. Skor 0-2 iken düşük IRVS riski söz konusudur, ancak bu düşük skor hastanın mortalite riskinin de düşük olduğu anlamına gelmez; SMART-COP mortaliteyi öngörmek için tasarlanmamıştır ve ileri yaş ile komorbiditesi olan hastalarda klinik değerlendirme skorun önüne geçmelidir. Skor 3-4 iken orta düzeyde IRVS riski vardır ve yakın izlem önerilir. Skor 5-6 iken yüksek IRVS riski söz konusudur ve erken yoğun bakım değerlendirmesi düşünülmelidir. Skor 7 ve üzerinde ise çok yüksek IRVS riski vardır ve acil yoğun bakım değerlendirmesi gerekir. Yayımlanmış bir meta-analizde SMART-COP nin IRVS ihtiyacını öngörmedeki birleşik duyarlılığı yaklaşık %89, özgüllüğü yaklaşık %68 ve eğri altında kalan alanı (AUC) 0,84 olarak bulunmuştur; bu performans CURB-65 ve PSI gibi genel şiddet skorlarına göre IRVS ayırımında daha üstün olarak değerlendirilmiştir.

Kaynaklar

• Charles PGP, Wolfe R, Whitby M, et al. SMART-COP: a tool for predicting the need for intensive respiratory or vasopressor support in community-acquired pneumonia. Clin Infect Dis. 2008;47(3):375-384. PMID: 18558884, DOI: 10.1086/589754.
• Memon RA, Rashid MA, Avva S, et al. The Use of the SMART-COP Score in Predicting Severity Outcomes Among Patients With Community-Acquired Pneumonia: A Meta-Analysis. Cureus. 2022;14(7):e27248. PMID: 36043007, DOI: 10.7759/cureus.27248.
• Metlay JP, Waterer GW, Long AC, et al. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official Clinical Practice Guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med. 2019;200(7):e45-e67.

SMART-COP, IRVS (yoğun solunum veya vazopresör desteği) ihtiyacını öngörmek için türetilmiştir ve mortalite öngörüsü için tasarlanmamıştır; bu nedenle PSI veya CURB-65 ile karıştırılmamalıdır. Oksijenlenme ve solunum hızı eşikleri hastanın yaşına göre değiştiği için hesaplama yapılırken hastanın yaş grubuna uygun eşik dikkatle uygulanmalıdır. Albümin, arteriyel pH ve kan gazı ölçümleri elde edilemediğinde skor eksik hesaplanır ve gerçek risk olduğundan düşük görünebilir. Skor, nötropenik veya ağır bağışıklığı baskılanmış hastalarda doğrulanmamıştır. Bu araç, hekimin klinik değerlendirmesinin yerine geçmez ve tek başına tedavi kararı vermek için kullanılmamalıdır.