RAPID Skoru (Plevral Enfeksiyon Mortalite Riski)

RAPID Skoru (Plevral Enfeksiyon Mortalite Riski)

Plevral enfeksiyon (parapnömonik efüzyon/ampiyem) tanılı hastalarda başvuru anındaki beş değişkenle (renal fonksiyon/üre, yaş, plevral sıvı pürülansı, enfeksiyon kaynağı, albümin) 3 aylık mortalite riskini tabakalayan skor (0-7).

Ne zaman kullanılır

Plevral enfeksiyon (komplike parapnömonik efüzyon veya ampiyem) tanısı konmuş erişkin hastalarda başvuru anında risk tabakalaması için.

Formül

BUN: <14 mg/dL (5 mmol/L) → 0, 14-23 mg/dL (5-8 mmol/L) → 1, >23 mg/dL (>8 mmol/L) → 2 puan. Yaş: <50 → 0, 50-70 → 1, >70 → 2 puan. Plevral sıvı pürülan DEĞİLSE → 1 puan (pürülansa → 0 puan). Hastane kökenli enfeksiyon → 1 puan (toplum kökenli → 0 puan). Serum albümini <2.7 g/dL (27 g/L) → 1 puan (≥2.7 → 0 puan). Toplam 0-7: düşük risk 0-2, orta risk 3-4, yüksek risk 5-7.

Yorumlama

Türetme kohortunda (Rahman ve ark. 2014) düşük risk grubuna (0-2) kıyasla orta risk (3-4) ve yüksek risk (5-7) gruplarında 3 aylık mortalite belirgin şekilde artmıştır; düşük risk grubunda mortalite yaklaşık %1-3 iken yüksek risk grubunda yaklaşık %31-51 olarak bildirilmiştir. Prospektif dış validasyon çalışmasında (PILOT, Corcoran ve ark. 2020) 3 aylık mortalite düşük riskte %2.3, orta riskte %9.2, yüksek riskte %29.3 olarak bildirilmiştir. Yüksek risk grubunda erken göğüs cerrahisi/girişimsel radyoloji konsültasyonu ve yakın izlem önerilir.

Kaynaklar

• Rahman NM, Kahan BC, Miller RF, Gleeson FV, Nunn AJ, Maskell NA. A clinical score (RAPID) to identify those at risk for poor outcome at presentation in patients with pleural infection. Chest. 2014;145(4):848-855.
• Corcoran JP, Psallidas I, Gerry S, et al. Prospective validation of the RAPID clinical risk prediction score in adult patients with pleural infection: the PILOT study. Eur Respir J. 2020;56(5):2000130.

RAPID skoru başvuru anındaki tek zaman noktasına dayanır ve klinik seyri (drenaj yanıtı, görüntüleme bulguları, sepsis şiddeti) yansıtmaz. Skor tek başına cerrahi/drenaj kararını belirlememeli, multidisipliner değerlendirme (göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları) ile birlikte kullanılmalıdır. Yüksek RAPID skorunun kötü prognozu öngörmesi, erken torasik cerrahi girişim veya fibrinolitik/DNaz tedavisinin sonucu iyileştirdiği anlamına gelmez; bu konuda kanıt henüz yetersizdir.