PECARN Servikal Omurga Yaralanması Öngörü Kuralı (Pediatrik)

PECARN Servikal Omurga Yaralanması Öngörü Kuralı (Pediatrik)

Künt travmalı çocuklarda (0-18 yaş) servikal omurga yaralanması (CSI) riskini üç katmana ayıran, PECARN ağında çok merkezli olarak türetilip valide edilmiş klinik karar kuralıdır: yüksek risk grubunda bilgisayarlı tomografi (BT) önerilir, ara risk grubunda (risk yok değil) düz grafi önerilir, risk yok grubunda ise görüntüleme gerekmez. Yetişkin/adolesan odaklı Canadian C-Spine Rule ve tüm yaşlarda kullanılan NEXUS kriterlerinden ayrı, pediatriye özgü bir algoritmadır.

Ne zaman kullanılır

Künt travma nedeniyle acil servise başvuran, servikal omurga yaralanması şüphesi olan 0-18 yaş çocuk/adolesanda görüntüleme kararını yönlendirmek için.

Formül

Üç katmanlı algoritma uygulanır. (1) Yüksek risk: GKS 3-8/AVPU yanıtsız, anormal ABC veya fokal nörolojik defisitten herhangi biri varsa hasta bu gruba girer ve BT önerilir (bu grupta CSI oranı yaklaşık %12). (2) Ara risk (CART ile türetilmiş, "risk yok değil"): yüksek risk kriteri yokken GKS 9-14/AVPU sese-ağrıya yanıt, boyun ağrısı/orta hat hassasiyeti veya belirgin kafa/gövde yaralanmasından herhangi biri varsa hasta bu gruba girer ve düz grafi (radyografi) önerilir (CSI oranı yaklaşık %2.8). (3) Risk yok: hiçbir kriter karşılanmıyorsa görüntüleme gerekmez (CSI oranı yaklaşık %0.2, NPV çok yüksek). Doğrulama kohortunda duyarlılık %94.3, özgüllük %60.4, NPV %99.9 bulunmuştur.

Yorumlama

Yüksek risk kriterlerinden herhangi biri varsa BT görüntülemesi önerilir. Yüksek risk yokken ara risk kriterlerinden herhangi biri varsa düz servikal grafi önerilir. Hiçbir kriter karşılanmıyorsa görüntüleme gerekmez; ancak klinik kaygı yüksekse veya mekanizma ciddiyse klinisyen muhakemesi kuralı geçersiz kılabilir.

Kaynaklar

• Leonard JC, Harding M, Cook LJ, et al. PECARN prediction rule for cervical spine imaging of children presenting to the emergency department with blunt trauma: a multicentre prospective observational study. Lancet Child Adolesc Health. 2024;8(7):482-490.

Bu kural Canadian C-Spine Rule (erişkin/adolesan odaklı) ve NEXUS kriterlerinden (tüm yaşlarda kullanılan, ayrı beş maddelik kural) FARKLI ve bağımsız bir pediatrik algoritmadır; birbirlerinin yerine karıştırılmamalıdır. Penetran travma, önceden bilinen omurga patolojisi/cerrahisi veya kemik hastalığı olan çocuklarda doğrulanmamıştır. Düşük risk kategorisi bile klinik kaygıyı tamamen ortadan kaldırmaz; devam eden semptom veya kaygı durumunda görüntüleme veya yeniden değerlendirme düşünülmelidir.