RACE Skalası (Hastane Öncesi Büyük Damar Tıkanıklığı Taraması)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
RACE Skalası (Hastane Öncesi Büyük Damar Tıkanıklığı Taraması)
Hastane öncesi ortamda, akut inme şüphesi olan hastalarda büyük arter tıkanıklığı (LVO) olasılığını hızlıca değerlendiren, yüz felci, kol/bacak motor kaybı, baş-bakış deviasyonu ve afazi/agnozi maddelerinden oluşan 0-9 puanlık skaladır.
Ne zaman kullanılır
Akut inme şüphesi olan, hastane öncesi ortamda (ambulans/saha) değerlendirilen erişkin hastalarda, olay yerinde veya nakil sırasında.
Formül
Yüz felci (0-2), kol motor (0-2), bacak motor (0-2), baş-bakış deviasyonu (yok=0, var=1) toplanır. Ardından zaafiyet tarafına göre: sağ tarafta afazi (0-2) VEYA sol tarafta agnozi (0-2) eklenir. Toplam 0-9. Skor ≥5, büyük damar tıkanıklığı (LVO) olasılığının yüksek olduğunu düşündürür ve doğrudan kapsamlı inme merkezine (trombektomi yapılabilen) sevk düşünülmelidir.
Yorumlama
RACE skoru ≥5, büyük damar tıkanıklığı olasılığının yüksek olduğunu ve hastanın doğrudan mekanik trombektomi yapabilen kapsamlı inme merkezine yönlendirilmesi gerektiğini düşündürür. Skor ≤4 düşük skor akut inmeyi dışlamaz; daha düşük NIHSS ile ilişkili olma eğilimindedir ve bu hastalar endovasküler tedavi adayı olmayabilir. Skor, hastane içi görüntüleme temelli kesin tanının yerine geçmez. Orijinal İspanya türetme/doğrulama kohortunda RACE ≥5 eşiği için duyarlılık yaklaşık %85, özgüllük yaklaşık %68 olarak bildirilmiştir; ancak sonraki dış doğrulama çalışmalarında (Vietnam, ABD kırsal/kentsel EMS sistemleri) performans daha değişken bulunmuş, duyarlılık yaklaşık %66-71 ve özgüllük yaklaşık %65-79 aralığında rapor edilmiştir. Bu değişkenlik, skorun yerel EMS popülasyonu ve uygulayıcı eğitimine göre performans gösterebileceğini düşündürmektedir.
Kaynaklar
- Pérez de la Ossa N, Carrera D, Gorchs M, et al. Design and validation of a prehospital stroke scale to predict large arterial occlusion: the rapid arterial occlusion evaluation scale. Stroke. 2014;45(1):87-91.
RACE skalası büyük damar tıkanıklığı için tarama amaçlıdır; kesin tanı BT anjiyografi ile konur. Bilinç bozukluğu, önceki nörolojik defisit veya kooperasyon güçlüğü olan hastalarda özellikle afazi/agnozi maddeleri güvenilir olmayabilir. Skor, hastane öncesi triyaj/sevk kararına yardımcı bir araçtır; tek başına tedavi kararı vermez.
Sık sorulan sorular
RACE Skalası (Hastane Öncesi Büyük Damar Tıkanıklığı Taraması) nedir?
Hastane öncesi ortamda, akut inme şüphesi olan hastalarda büyük arter tıkanıklığı (LVO) olasılığını hızlıca değerlendiren, yüz felci, kol/bacak motor kaybı, baş-bakış deviasyonu ve afazi/agnozi maddelerinden oluşan 0-9 puanlık skaladır.
RACE Skalası (Hastane Öncesi Büyük Damar Tıkanıklığı Taraması) ne zaman kullanılır?
Akut inme şüphesi olan, hastane öncesi ortamda (ambulans/saha) değerlendirilen erişkin hastalarda, olay yerinde veya nakil sırasında.
RACE Skalası (Hastane Öncesi Büyük Damar Tıkanıklığı Taraması) nasıl hesaplanır?
Yüz felci (0-2), kol motor (0-2), bacak motor (0-2), baş-bakış deviasyonu (yok=0, var=1) toplanır. Ardından zaafiyet tarafına göre: sağ tarafta afazi (0-2) VEYA sol tarafta agnozi (0-2) eklenir. Toplam 0-9. Skor ≥5, büyük damar tıkanıklığı (LVO) olasılığının yüksek olduğunu düşündürür ve doğrudan kapsamlı inme merkezine (trombektomi yapılabilen) sevk düşünülmelidir.
RACE Skalası (Hastane Öncesi Büyük Damar Tıkanıklığı Taraması) sonucu nasıl yorumlanır?
RACE skoru ≥5, büyük damar tıkanıklığı olasılığının yüksek olduğunu ve hastanın doğrudan mekanik trombektomi yapabilen kapsamlı inme merkezine yönlendirilmesi gerektiğini düşündürür. Skor ≤4 düşük skor akut inmeyi dışlamaz; daha düşük NIHSS ile ilişkili olma eğilimindedir ve bu hastalar endovasküler tedavi adayı olmayabilir. Skor, hastane içi görüntüleme temelli kesin tanının yerine geçmez. Orijinal İspanya türetme/doğrulama kohortunda RACE ≥5 eşiği için duyarlılık yaklaşık %85, özgüllük yaklaşık %68 olarak bildirilmiştir; ancak sonraki dış doğrulama çalışmalarında (Vietnam, ABD kırsal/kentsel EMS sistemleri) performans daha değişken bulunmuş, duyarlılık yaklaşık %66-71 ve özgüllük yaklaşık %65-79 aralığında rapor edilmiştir. Bu değişkenlik, skorun yerel EMS popülasyonu ve uygulayıcı eğitimine göre performans gösterebileceğini düşündürmektedir.