Revize Travma Skoru (RTS)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Revize Travma Skoru (RTS)
Glasgow Koma Skalası (GKS), sistolik kan basıncı ve solunum hızının 0-4 arası kodlanmış değerlerine ağırlık katsayıları uygulanarak hesaplanan, fizyolojik travma şiddetini gösteren bir skordur ve 0 ile 7,84 arasında değer alır. Bu araç, orijinal Champion 1989 makalesinde tanımlanan ağırlıklı (weighted) RTS formülünü uygular; bu formül, saha triyajında kullanılan ve kodların basitçe toplanmasıyla elde edilen ağırlıksız Triyaj RTS'i (T-RTS) ile karıştırılmamalıdır çünkü iki skor farklı amaçlar için geliştirilmiştir ve sayısal olarak farklı sonuç verir.
Ne zaman kullanılır
RTS, travma hastasının ilk değerlendirmesinde GKS, sistolik kan basıncı ve solunum hızı ölçüldüğünde hesaplanır ve fizyolojik şiddetin sınıflandırılmasında, sonuç değerlendirmesinde ve TRISS hesaplamasının bir bileşeni olarak kullanılır. Saha triyajında hastanın hangi merkeze sevk edileceğine hızlı karar vermek amacıyla genellikle bu ağırlıklı RTS yerine, kodların doğrudan toplanmasıyla elde edilen T-RTS tercih edilir ve bu iki skoru birbirinin yerine kullanmak yanlış sonuç doğurur.
Formül
Hesaplama önce her parametreyi 0 ile 4 arasında bir koda çevirir. Glasgow Koma Skalası 13 ile 15 arasında ise kod 4, 9 ile 12 arasında ise kod 3, 6 ile 8 arasında ise kod 2, 4 ile 5 arasında ise kod 1 ve 3 ise kod 0 olarak belirlenir. Sistolik kan basıncı 89 mmHg üzerinde ise kod 4, 76-89 mmHg arasında ise kod 3, 50-75 mmHg arasında ise kod 2, 1-49 mmHg arasında ise kod 1 ve 0 mmHg ise kod 0 olarak belirlenir. Solunum hızı dakikada 10-29 arasında ise kod 4, dakikada 29 üzerinde ise kod 3, dakikada 6-9 arasında ise kod 2, dakikada 1-5 arasında ise kod 1 ve solunum yoksa kod 0 olarak belirlenir. Bu üç kod, RTS = 0,9368 × GKS kodu + 0,7326 × sistolik kan basıncı kodu + 0,2908 × solunum hızı kodu formülüyle ağırlıklandırılarak toplanır ve sonuç 0 ile 7,8408 arasında bir değer alır; yüksek değer daha iyi fizyolojik durumu ve daha iyi prognozu gösterir. Ağırlık katsayıları, Champion ve arkadaşlarının 1989 tarihli orijinal makalesinde lojistik regresyon yöntemiyle, geniş bir Kuzey Amerika travma veritabanı üzerinde türetilmiştir ve GKS bileşenine en yüksek katsayı verilerek kafa travmasının sağkalım üzerindeki etkisi vurgulanmıştır.
Yorumlama
RTS değeri arttıkça beklenen sağkalım olasılığı yükselir ve düşük RTS değeri ciddi fizyolojik bozulmayı ve kötü prognozu gösterir. Maksimum değer olan 7,8408, üç bileşenin de en iyi koduna (kod 4) karşılık gelir ve normal fizyolojiyi ifade eder. RTS tek başına kullanıldığında yalnızca fizyolojik durumu yansıtır; kesin sağkalım olasılığı hesaplamak için RTS değeri, ISS ve hasta yaşıyla birlikte TRISS formülüne girilmelidir. Skor, anatomik yaralanmanın yaygınlığını göstermez; bu nedenle düşük bir RTS mutlaka çok sayıda organ yaralanması anlamına gelmez ve yüksek bir RTS ciddi bir anatomik yaralanmayı dışlamaz. Sonuç her zaman hastanın klinik muayenesi, mekanizması ve diğer bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Champion HR, Sacco WJ, Copes WS, Gann DS, Gennarelli TA, Flanagan ME. A revision of the Trauma Score. J Trauma. 1989;29(5):623-629. PMID: 2657085.
- Boyd CR, Tolson MA, Copes WS. Evaluating trauma care: the TRISS method. J Trauma. 1987;27(4):370-378. (TRISS yönteminin RTS, ISS ve yaşı sağkalım olasılığına bağlayan orijinal tanımıdır.)
Bu araçta kullanılan kodlama eşikleri ve ağırlık katsayıları (0,9368 / 0,7326 / 0,2908) birincil kaynağa, yani Champion ve arkadaşlarının 1989 tarihli makalesine dayanır ve saha triyajında kullanılan ağırlıksız T-RTS ile karıştırılmamalıdır. Entübe edilmiş veya sedatize edilmiş hastalarda GKS ve solunum hızı bileşenleri güvenilmez olabileceği için sonuç yanıltıcı olabilir. RTS yalnızca fizyolojik bozulmayı ölçer; anatomik yaralanma şiddetini (ISS ile ifade edilir) yansıtmaz ve TRISS gibi karma modellerin yerine geçmez. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve tek başına triyaj veya tedavi kararı vermek için kullanılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Revize Travma Skoru (RTS) nedir?
Glasgow Koma Skalası (GKS), sistolik kan basıncı ve solunum hızının 0-4 arası kodlanmış değerlerine ağırlık katsayıları uygulanarak hesaplanan, fizyolojik travma şiddetini gösteren bir skordur ve 0 ile 7,84 arasında değer alır. Bu araç, orijinal Champion 1989 makalesinde tanımlanan ağırlıklı (weighted) RTS formülünü uygular; bu formül, saha triyajında kullanılan ve kodların basitçe toplanmasıyla elde edilen ağırlıksız Triyaj RTS'i (T-RTS) ile karıştırılmamalıdır çünkü iki skor farklı amaçlar için geliştirilmiştir ve sayısal olarak farklı sonuç verir.
Revize Travma Skoru (RTS) ne zaman kullanılır?
RTS, travma hastasının ilk değerlendirmesinde GKS, sistolik kan basıncı ve solunum hızı ölçüldüğünde hesaplanır ve fizyolojik şiddetin sınıflandırılmasında, sonuç değerlendirmesinde ve TRISS hesaplamasının bir bileşeni olarak kullanılır. Saha triyajında hastanın hangi merkeze sevk edileceğine hızlı karar vermek amacıyla genellikle bu ağırlıklı RTS yerine, kodların doğrudan toplanmasıyla elde edilen T-RTS tercih edilir ve bu iki skoru birbirinin yerine kullanmak yanlış sonuç doğurur.
Revize Travma Skoru (RTS) nasıl hesaplanır?
Hesaplama önce her parametreyi 0 ile 4 arasında bir koda çevirir. Glasgow Koma Skalası 13 ile 15 arasında ise kod 4, 9 ile 12 arasında ise kod 3, 6 ile 8 arasında ise kod 2, 4 ile 5 arasında ise kod 1 ve 3 ise kod 0 olarak belirlenir. Sistolik kan basıncı 89 mmHg üzerinde ise kod 4, 76-89 mmHg arasında ise kod 3, 50-75 mmHg arasında ise kod 2, 1-49 mmHg arasında ise kod 1 ve 0 mmHg ise kod 0 olarak belirlenir. Solunum hızı dakikada 10-29 arasında ise kod 4, dakikada 29 üzerinde ise kod 3, dakikada 6-9 arasında ise kod 2, dakikada 1-5 arasında ise kod 1 ve solunum yoksa kod 0 olarak belirlenir. Bu üç kod, RTS = 0,9368 × GKS kodu + 0,7326 × sistolik kan basıncı kodu + 0,2908 × solunum hızı kodu formülüyle ağırlıklandırılarak toplanır ve sonuç 0 ile 7,8408 arasında bir değer alır; yüksek değer daha iyi fizyolojik durumu ve daha iyi prognozu gösterir. Ağırlık katsayıları, Champion ve arkadaşlarının 1989 tarihli orijinal makalesinde lojistik regresyon yöntemiyle, geniş bir Kuzey Amerika travma veritabanı üzerinde türetilmiştir ve GKS bileşenine en yüksek katsayı verilerek kafa travmasının sağkalım üzerindeki etkisi vurgulanmıştır.
Revize Travma Skoru (RTS) sonucu nasıl yorumlanır?
RTS değeri arttıkça beklenen sağkalım olasılığı yükselir ve düşük RTS değeri ciddi fizyolojik bozulmayı ve kötü prognozu gösterir. Maksimum değer olan 7,8408, üç bileşenin de en iyi koduna (kod 4) karşılık gelir ve normal fizyolojiyi ifade eder. RTS tek başına kullanıldığında yalnızca fizyolojik durumu yansıtır; kesin sağkalım olasılığı hesaplamak için RTS değeri, ISS ve hasta yaşıyla birlikte TRISS formülüne girilmelidir. Skor, anatomik yaralanmanın yaygınlığını göstermez; bu nedenle düşük bir RTS mutlaka çok sayıda organ yaralanması anlamına gelmez ve yüksek bir RTS ciddi bir anatomik yaralanmayı dışlamaz. Sonuç her zaman hastanın klinik muayenesi, mekanizması ve diğer bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir.