TASH Skoru (Travma İlişkili Ciddi Kanama)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
TASH Skoru (Travma İlişkili Ciddi Kanama)
Çoklu travma hastalarında yedi klinik/laboratuvar değişkeni (sistolik kan basıncı, hemoglobin, FAST pozitifliği, karmaşık uzun kemik/pelvis kırığı, kalp hızı, baz açığı, cinsiyet) kullanarak masif transfüzyon (yaşamı tehdit eden kanamanın vekil göstergesi) olasılığını tahmin eden skor.
Ne zaman kullanılır
Künt veya penetran çoklu travma nedeniyle acil servise/resüsitasyon alanına kabul edilen, hemodinamik olarak instabil olabilecek hastalarda ilk değerlendirme sırasında.
Formül
TASH puanlaması: SKB <100 mmHg = 4, <120 mmHg = 1; Hemoglobin <7 = 8, <9 = 6, <10 = 4, <11 = 3, <12 = 2 puan; FAST pozitif = 3; Karmaşık kırık AIS 3-4 = 3, AIS 5 = 6; Kalp hızı >120/dk = 2; Baz açığı <-10 = 4, <-6 = 3, <-2 = 1; Erkek cinsiyet = 1. Toplam skor 0-31 arasındadır; ≥16 puan >%50 masif transfüzyon olasılığı ile ilişkilidir.
Yorumlama
TASH skoru arttıkça masif transfüzyon (yaşamı tehdit eden kanamanın vekil göstergesi) olasılığı artar. Ham skor, bir lojistik fonksiyon aracılığıyla masif transfüzyon olasılığına dönüştürülür. Düşük skorlarda (yaklaşık 0-8) olasılık genellikle düşüktür (yaklaşık %10'un altında); orta skorlarda (9-15) olasılık kademeli olarak artar; 16 puan yaklaşık %50 masif transfüzyon olasılığına, 27 ve üzeri puan ise yaklaşık %100 olasılığa karşılık gelir. Skor 16 ve üzerinde masif transfüzyon protokolünün erken devreye alınması güçlü şekilde düşünülmelidir. Skorun özgüllüğü yüksek (yaklaşık %82), duyarlılığı ise sınırlıdır; bu nedenle düşük skor masif kanamayı dışlamaz ve klinik olarak belirgin hemorajik şokta protokol karar için skor beklenmemelidir.
Kaynaklar
- Yücel N, Lefering R, Maegele M, et al.; Polytrauma Study Group of the German Trauma Society. Trauma Associated Severe Hemorrhage (TASH)-Score: probability of mass transfusion as surrogate for life threatening hemorrhage after multiple trauma. J Trauma. 2006;60(6):1228-1236.
TASH skoru laboratuvar sonuçlarının (hemoglobin, baz açığı) elde edilmesini gerektirir; bu nedenle çok erken (ilk dakikalar) resüsitasyon kararlarında tek başına yeterli olmayabilir ve klinik gestalt ile birlikte kullanılmalıdır. Skor Alman travma popülasyonunda türetilmiştir; farklı popülasyonlarda kalibrasyon farklılık gösterebilir. Masif transfüzyon protokolü kararı, skor beklenmeden klinik olarak ciddi hemorajik şok bulgularında geciktirilmemelidir.
Sık sorulan sorular
TASH Skoru (Travma İlişkili Ciddi Kanama) nedir?
Çoklu travma hastalarında yedi klinik/laboratuvar değişkeni (sistolik kan basıncı, hemoglobin, FAST pozitifliği, karmaşık uzun kemik/pelvis kırığı, kalp hızı, baz açığı, cinsiyet) kullanarak masif transfüzyon (yaşamı tehdit eden kanamanın vekil göstergesi) olasılığını tahmin eden skor.
TASH Skoru (Travma İlişkili Ciddi Kanama) ne zaman kullanılır?
Künt veya penetran çoklu travma nedeniyle acil servise/resüsitasyon alanına kabul edilen, hemodinamik olarak instabil olabilecek hastalarda ilk değerlendirme sırasında.
TASH Skoru (Travma İlişkili Ciddi Kanama) nasıl hesaplanır?
TASH puanlaması: SKB <100 mmHg = 4, <120 mmHg = 1; Hemoglobin <7 = 8, <9 = 6, <10 = 4, <11 = 3, <12 = 2 puan; FAST pozitif = 3; Karmaşık kırık AIS 3-4 = 3, AIS 5 = 6; Kalp hızı >120/dk = 2; Baz açığı <-10 = 4, <-6 = 3, <-2 = 1; Erkek cinsiyet = 1. Toplam skor 0-31 arasındadır; ≥16 puan >%50 masif transfüzyon olasılığı ile ilişkilidir.
TASH Skoru (Travma İlişkili Ciddi Kanama) sonucu nasıl yorumlanır?
TASH skoru arttıkça masif transfüzyon (yaşamı tehdit eden kanamanın vekil göstergesi) olasılığı artar. Ham skor, bir lojistik fonksiyon aracılığıyla masif transfüzyon olasılığına dönüştürülür. Düşük skorlarda (yaklaşık 0-8) olasılık genellikle düşüktür (yaklaşık %10'un altında); orta skorlarda (9-15) olasılık kademeli olarak artar; 16 puan yaklaşık %50 masif transfüzyon olasılığına, 27 ve üzeri puan ise yaklaşık %100 olasılığa karşılık gelir. Skor 16 ve üzerinde masif transfüzyon protokolünün erken devreye alınması güçlü şekilde düşünülmelidir. Skorun özgüllüğü yüksek (yaklaşık %82), duyarlılığı ise sınırlıdır; bu nedenle düşük skor masif kanamayı dışlamaz ve klinik olarak belirgin hemorajik şokta protokol karar için skor beklenmemelidir.