TRISS (Travma ve Yaralanma Şiddeti Skoru)

TRISS (Travma ve Yaralanma Şiddeti Skoru)

TRISS, Revize Travma Skoru (RTS) ile ölçülen fizyolojik bozulmayı, Yaralanma Şiddeti Skoru (ISS) ile ölçülen anatomik hasarı ve hasta yaşını tek bir lojistik regresyon modelinde birleştirir. Bu üç değişkenden hastanın hastaneden sağ çıkma olasılığını (Ps, probability of survival) yüzde 0 ile yüzde 100 arasında bir değer olarak öngörür. Model, künt ve penetran travma için ayrı katsayı setleri kullanır; çünkü bu iki mekanizmanın mortalite ilişkisi farklıdır.

Ne zaman kullanılır

TRISS, bir travma hastasında RTS ve ISS zaten doğru şekilde hesaplanmışken bu iki skoru yaş ile birleştirip öngörülen sağkalım olasılığını elde etmek istendiğinde kullanılır. En yerleşik kullanımı travma kayıt sistemlerinde ve travma merkezi performans denetiminde (kalite iyileştirme çalışmaları, araştırma) toplu veri analizidir.

Formül

b = b0 + b1×RTS + b2×ISS + b3×YaşİndeksI; Ps = 1 / (1 + e^-b). Yaş İndeksi: ≤54 yaş = 0, ≥55 yaş = 1. Künt travma: b0=-0,4499, b1=0,8085, b2=-0,0835, b3=-1,7430. Penetran travma: b0=-2,5355, b1=0,9934, b2=-0,0651, b3=-1,1360.

Yorumlama

Ps, benzer RTS, ISS ve yaş özelliklerine sahip travma hastalarının tarihsel kohorttaki sağkalım deneyimine dayanan öngörülen sağkalım olasılığıdır. Düşük Ps değeri yüksek mortalite riskini gösterir. Geleneksel eşik olan Ps yüzde 50, sağkalım ile ölümün eşit olasılıkta olduğu noktadır. Travma merkezi denetiminde her hasta için Ps, gerçekleşen sonuçla (yaşadı/öldü) karşılaştırılır: Ps yüzde 50'nin üzerinde olan bir hastanın ölmesi beklenmedik ölüm, Ps yüzde 50'nin altında olan bir hastanın yaşaması beklenmedik sağkalım olarak sınıflanır ve bu olgular olgu-bazlı gözden geçirmeye (peer review) alınır. Bir merkezin tüm hastaları toplandığında W skoru (gözlenen ile beklenen sağkalanların 100 hasta başına farkı) ve Z skoru merkez performansını ulusal norma göre karşılaştırır.

Kaynaklar

• Boyd CR, Tolson MA, Copes WS. Evaluating trauma care: the TRISS method. Trauma Score and the Injury Severity Score. J Trauma. 1987;27(4):370-378. PMID: 3106646.
• Champion HR, Copes WS, Sacco WJ, et al. The Major Trauma Outcome Study: establishing national norms for trauma care. J Trauma. 1990;30(11):1356-1365. PMID: 2231804.
• Schluter PJ, Nathens A, Neal ML, et al. Trauma and Injury Severity Score (TRISS) coefficients 2009 revision. J Trauma. 2010;68(4):761-770. PMID: 20386271. (MTOS katsayılarının çağdaş ulusal veritabanı üzerinde yeniden türetilmesi)
• Schluter PJ. The Trauma and Injury Severity Score (TRISS) revised. Injury. 2011;42(1):90-96. PMID: 20851394.

TRISS popülasyon düzeyinde geliştirilmiş tarihsel bir modeldir; güncel travma bakımı ve bireysel hasta özellikleri (komorbidite, antikoagülan kullanımı, kırılganlık) hesaba katılmaz. Yaygın kullanılan MTOS katsayıları eskimiştir ve çağdaş verilerde saptığı gösterilmiştir. Penetran ve künt travma için doğru katsayı seti seçilmezse sonuç anlamsız olur. TRISS, bireysel bir hastada tedaviyi sonlandırma veya kesme kararının gerekçesi olarak kullanılmamalıdır; asıl değeri toplu kalite denetimindedir.