ROSE Kuralı (Acil Serviste Senkop Risk Sınıflaması)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
ROSE Kuralı (Acil Serviste Senkop Risk Sınıflaması)
ROSE kuralı, acil servise senkop ile başvuran hastalarda 1 aylık ciddi sonuç riskini 7 kriterle sınıflayan bir klinik karar kuralıdır. Ciddi sonuç kapsamına ölüm, miyokart enfarktüsü, yaşamı tehdit eden aritmi, ileri tetkik gerektiren yapısal kalp hastalığı, pulmoner emboli, inme, subaraknoid kanama ve senkopun tekrarı sonucu girişim gereksinimi girer. Kural, İskoçya'da tek merkezde 550 hastalık bir kohortta türetilmiş ve ayrı bir kohortta doğrulanmıştır.
Ne zaman kullanılır
ROSE kuralı, acil servise senkop (geçici, kendiliğinden düzelen bilinç kaybı) ile başvuran yetişkin hastalarda ilk değerlendirme sırasında kullanılır. Kural, B-tipi natriüretik peptit (BNP) ölçümünü içerdiğinden, bu testin başvuruda temin edilebildiği ortamlarda uygulanabilir.
Formül
Kural pozitiftir (yüksek risk) eğer 7 kriterden herhangi biri mevcutsa: BNP ≥ 300 pg/mL; bradikardi ≤ 50/dk; gaitada gizli kan pozitif; hemoglobin ≤ 90 g/L; senkopla ilişkili göğüs ağrısı; EKG'de Q dalgası (DIII hariç); SpO2 ≤ %94. Hiçbiri yoksa kural negatiftir (düşük risk). Türetim kohortunda 1 aylık ciddi sonuç için duyarlılık %87.2, özgüllük %65.5, negatif prediktif değer %98.5.
Yorumlama
ROSE kuralı pozitifse (yedi kriterden herhangi biri mevcutsa) hasta 1 aylık ciddi sonuç açısından yüksek risklidir ve gözlem ile ileri değerlendirme (genellikle yatış) düşünülmelidir. Kural negatifse (hiçbir kriter yoksa) 1 aylık ciddi sonuç olasılığı düşüktür; doğrulama kohortunda kuralın duyarlılığı yüzde 87.2, özgüllüğü yüzde 65.5 ve negatif prediktif değeri yüzde 98.5 olarak bulunmuştur. Türetme çalışmasında BNP ≥ 300 pg/mL tek başına ciddi kardiyovasküler olayların yaklaşık üçte birini ve tüm ölümlerin büyük çoğunluğunu öngörmüştür; bu nedenle yükselmiş BNP tek başına bile dikkatle değerlendirilmelidir. Sonuç, ayrıntılı öykü, fizik muayene ve klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.
Kaynaklar
- Reed MJ, Newby DE, Coull AJ, Prescott RJ, Jacques KG, Gray AJ. The ROSE (Risk Stratification of Syncope in the Emergency Department) Study. J Am Coll Cardiol. 2010;55(8):713-721.
ROSE kuralı tek bir merkezde türetilmiştir ve daha yeni geliştirilen Kanada Senkop Risk Skoruna (Canadian Syncope Risk Score) kıyasla daha az yaygın olarak dış doğrulamaya sahiptir; bazı dış doğrulama çalışmalarında türetme kohortundaki kadar yüksek performans gösterememiştir. Kural klinik muhakemenin, ayrıntılı öykü ve fizik muayenenin yerine geçmez; düşük riskli sonuç dahi bireysel hastada dikkatli değerlendirmeyi engellememelidir.
Sık sorulan sorular
ROSE Kuralı (Acil Serviste Senkop Risk Sınıflaması) nedir?
ROSE kuralı, acil servise senkop ile başvuran hastalarda 1 aylık ciddi sonuç riskini 7 kriterle sınıflayan bir klinik karar kuralıdır. Ciddi sonuç kapsamına ölüm, miyokart enfarktüsü, yaşamı tehdit eden aritmi, ileri tetkik gerektiren yapısal kalp hastalığı, pulmoner emboli, inme, subaraknoid kanama ve senkopun tekrarı sonucu girişim gereksinimi girer. Kural, İskoçya'da tek merkezde 550 hastalık bir kohortta türetilmiş ve ayrı bir kohortta doğrulanmıştır.
ROSE Kuralı (Acil Serviste Senkop Risk Sınıflaması) ne zaman kullanılır?
ROSE kuralı, acil servise senkop (geçici, kendiliğinden düzelen bilinç kaybı) ile başvuran yetişkin hastalarda ilk değerlendirme sırasında kullanılır. Kural, B-tipi natriüretik peptit (BNP) ölçümünü içerdiğinden, bu testin başvuruda temin edilebildiği ortamlarda uygulanabilir.
ROSE Kuralı (Acil Serviste Senkop Risk Sınıflaması) nasıl hesaplanır?
Kural pozitiftir (yüksek risk) eğer 7 kriterden herhangi biri mevcutsa: BNP ≥ 300 pg/mL; bradikardi ≤ 50/dk; gaitada gizli kan pozitif; hemoglobin ≤ 90 g/L; senkopla ilişkili göğüs ağrısı; EKG'de Q dalgası (DIII hariç); SpO2 ≤ %94. Hiçbiri yoksa kural negatiftir (düşük risk). Türetim kohortunda 1 aylık ciddi sonuç için duyarlılık %87.2, özgüllük %65.5, negatif prediktif değer %98.5.
ROSE Kuralı (Acil Serviste Senkop Risk Sınıflaması) sonucu nasıl yorumlanır?
ROSE kuralı pozitifse (yedi kriterden herhangi biri mevcutsa) hasta 1 aylık ciddi sonuç açısından yüksek risklidir ve gözlem ile ileri değerlendirme (genellikle yatış) düşünülmelidir. Kural negatifse (hiçbir kriter yoksa) 1 aylık ciddi sonuç olasılığı düşüktür; doğrulama kohortunda kuralın duyarlılığı yüzde 87.2, özgüllüğü yüzde 65.5 ve negatif prediktif değeri yüzde 98.5 olarak bulunmuştur. Türetme çalışmasında BNP ≥ 300 pg/mL tek başına ciddi kardiyovasküler olayların yaklaşık üçte birini ve tüm ölümlerin büyük çoğunluğunu öngörmüştür; bu nedenle yükselmiş BNP tek başına bile dikkatle değerlendirilmelidir. Sonuç, ayrıntılı öykü, fizik muayene ve klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.