Değiştirilmiş Yorgunluk Etki Ölçeği (MFIS)

Değiştirilmiş Yorgunluk Etki Ölçeği (MFIS)

40 maddelik Yorgunluk Etki Ölçeği'nin (Fisk ve ark. 1994) kısaltılmış 21 maddelik türevi; multipl skleroz hastalarında yorgunluğun fiziksel (9 madde), bilişsel (10 madde) ve psikososyal (2 madde) işlevsellik üzerindeki etkisini son 4 hafta için değerlendiren öz-bildirim ölçeği.

Ne zaman kullanılır

Multipl skleroz tanılı hastalarda yorgunluk şiddetinin ve işlevsel etkisinin değerlendirilmesinde, izlemde ve klinik çalışmalarda sonlanım ölçütü olarak.

Formül

Her madde 0 (hiçbir zaman) - 4 (her zaman) arası puanlanır (son 4 haftaya göre). Fiziksel alt ölçek (4,6,7,10,13,14,17,20,21. maddeler) 0-36; Bilişsel alt ölçek (1,2,3,5,11,12,15,16,18,19. maddeler) 0-40; Psikososyal alt ölçek (8,9. maddeler) 0-8. Toplam MFIS puanı = fiziksel + bilişsel + psikososyal, aralık 0-84. Daha yüksek puan daha fazla yorgunluk etkisini gösterir.

Yorumlama

Toplam MFIS puanı 0-84 arasında değişir; daha yüksek puanlar yorgunluğun günlük yaşam üzerindeki etkisinin daha fazla olduğunu gösterir. Alt ölçekler (fiziksel, bilişsel, psikososyal) yorgunluğun hangi alanı daha çok etkilediğini belirlemeye yardımcı olur. Literatürde klinik olarak anlamlı yorgunluk için en sık kullanılan kesim noktası, Flachenecker ve arkadaşlarının 2002 çalışmasında önerilen 38 puandır; bu değerin üzerindeki toplam MFIS puanları belirgin yorgunluğa işaret eder. Ancak bu kesim noktası tek bir çalışmadan türetilmiştir ve sonraki çalışmalarda yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre uyarlanmış farklı eşikler önerilmiştir; bu nedenle 38 puanlık eşik mutlak bir sınır değil, yol gösterici bir referanstır. Sonuç klinik değerlendirme ve zaman içindeki değişimle (izlem) birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Fisk JD, Ritvo PG, Ross L, Haase DA, Marrie TJ, Schlech WF. Measuring the functional impact of fatigue: initial validation of the fatigue impact scale. Clin Infect Dis. 1994;18 Suppl 1:S79-83.
• Multiple Sclerosis Council for Clinical Practice Guidelines. Fatigue and Multiple Sclerosis: Evidence-Based Management Strategies for Fatigue in Multiple Sclerosis. Paralyzed Veterans of America; 1998.
• Flachenecker P, Kümpfel T, Kallmann B, ve ark. Fatigue in multiple sclerosis: a comparison of different rating scales and correlation to clinical parameters. Mult Scler. 2002;8(6):523-526. PMID: 12474995. (MFIS için 38 puanlık klinik anlamlı yorgunluk kesim noktasını öneren çalışma.)

MFIS bir öz-bildirim ölçeğidir; nesnel bir yorgunluk ölçümü değildir ve hastanın o anki ruh haline bağlı sapma gösterebilir. MS dışı yorgunluk nedenleri (anemi, tiroid disfonksiyonu, depresyon, uyku apnesi, ilaç yan etkileri) dışlanmalıdır. Tek başına tanı koydurucu değildir; klinik değerlendirme ve izlemle birlikte kullanılmalıdır.