DN4 (Nöropatik Ağrı Tanı Anketi)

DN4 (Nöropatik Ağrı Tanı Anketi)

DN4 (Douleur Neuropathique en 4 Questions), ağrının nöropatik mi yoksa nosiseptif mi olduğunu ayırt etmeye yardımcı olan bir tarama anketidir. Anket, hastaya sorulan 7 görüşme maddesi ile hekimin muayene bulgusuna dayanan 3 muayene maddesinden oluşur ve toplam puan 0 ile 10 arasında değişir.

Ne zaman kullanılır

DN4, kronik veya bölgesel ağrısı olan ve öyküsünde ya da muayenesinde nöropatik bileşenden şüphelenilen erişkin hastalarda uygulanır. Anket, diyabetik polinöropati, postherpetik nevralji, radikülopati, santral nöropatik ağrı, kanser ilişkili nöropatik ağrı ve cerrahi sonrası kronik ağrı gibi farklı nöropatik ağrı etiyolojilerinde tarama amacıyla kullanılmıştır.

Formül

Anketteki her madde için "evet" yanıtı 1 puan, "hayır" yanıtı 0 puan olarak sayılır. İlk 7 madde hastaya doğrudan sorulur ve görüşme alt puanını oluşturur; son 3 madde hekimin yatak başı muayenesiyle değerlendirilir ve muayene alt puanını oluşturur. Görüşme ve muayene alt puanları toplanarak 0 ile 10 arasında değişen toplam DN4 puanı elde edilir. Orijinal türetme çalışmasında toplam puan için 4 ve üzeri eşik değeri, nöropatik ağrı ile nosiseptif ağrıyı ayırt etmede en iyi dengeyi sağlayan eşik olarak belirlenmiştir.

Yorumlama

Toplam puan 4 veya üzerinde ise ağrının nöropatik kökenli olma olasılığı yüksek kabul edilir; orijinal Fransız türetme çalışmasında bu eşik için duyarlılık yaklaşık %82,9 ve özgüllük yaklaşık %89,9 olarak bildirilmiştir. Toplam puanın 4'ün altında olması nöropatik bileşeni tamamen dışlamaz; anketin duyarlılığı %100 olmadığından, klinik şüphe güçlüyse ileri değerlendirme (ayrıntılı nörolojik muayene, gerekiyorsa elektrofizyolojik inceleme) yapılmalıdır. Sadece ilk 7 görüşme maddesinden oluşan DN4-interview (DN4i) formu kullanıldığında eşik değeri ve tanısal performans, 10 maddelik tam formdan farklıdır; bu nedenle hangi form uygulandığı kayıt altına alınmalıdır.

Kaynaklar

• Bouhassira D, Attal N, Alchaar H, et al. Comparison of pain syndromes associated with nervous or somatic lesions and development of a new neuropathic pain diagnostic questionnaire (DN4). Pain. 2005;114(1-2):29-36. PMID: 15733628. DOI: 10.1016/j.pain.2004.12.010.
• Truini A, Aleksovska K, Anderson CD, et al. Joint European Academy of Neurology-European Pain Federation-Neuropathic Pain Special Interest Group of the International Association for the Study of Pain guidelines on neuropathic pain assessment. Eur J Neurol. 2023;30(8):2177-2196. PMID: 38602515.

DN4 bir tarama aracıdır ve tek başına tanı koymaz; pozitif sonuç, klinik öykü ve muayene ile birlikte değerlendirilmelidir. Son üç madde (dokunmaya hipoestezi, iğne batmasına hipoestezi, fırça allodinisi) hekimin yatak başı muayenesini gerektirir; bu maddeler atlanarak veya tahmin edilerek doldurulan bir DN4 formu, sonucun güvenilirliğini ciddi şekilde azaltır. Yalnızca görüşme maddeleriyle (DN4-interview, 7 madde) hesaplanan puan, 10 maddelik tam formla doğrudan karşılaştırılamaz; hangi formun kullanıldığı açıkça belirtilmelidir. Duyarlılık ve özgüllük değerleri incelenen hasta popülasyonuna göre değişkenlik gösterdiğinden, tek bir eşik değerinin her klinik ortamda aynı performansı vermeyebileceği akılda tutulmalıdır.