Mini-Cog (Bilişsel Tarama)

Mini-Cog (Bilişsel Tarama)

Mini-Cog, üç kelimenin gecikmeli geri çağrılması ile saat çizimi testini birleştirir ve demans veya bilişsel bozukluk yönünden yaklaşık üç dakikada uygulanabilen hızlı bir tarama aracı sunar. Toplam puan 0 ile 5 arasında değişir.

Ne zaman kullanılır

Mini-Cog, bilişsel bozukluk veya demans şüphesi olan hastada, eğitim düzeyi ve dilden görece daha az etkilenen hızlı bir ön tarama gerektiğinde uygulanır. Klinisyen, hastanın günlük işlevlerinde bir yakınından veya kendisinden alınan öyküyle desteklenen bir değişiklik fark ettiğinde bu testi tercih edebilir.

Formül

Toplam puan, kelime geri çağırma alt puanı (0-3, her doğru hatırlanan kelime 1 puan getirir) ile saat çizimi alt puanının (normal çizim 2 puan, anormal çizim 0 puan) toplanmasıyla hesaplanır ve 0 ile 5 arasında bir değer alır. Özgün Borson algoritmasında saat çizimi puanı ikili (normal/anormal) olarak değerlendirilir ve ara puanlama kullanılmaz; toplam puan 3 veya üzerindeyse tarama negatif, 0-2 arasındaysa pozitif kabul edilir. Bazı sonraki uyarlamalarda saat çizimine 0-5 arası dereceli puanlama önerilmiş olsa da bu araçta özgün ikili (0 veya 2 puan) yöntem kullanılmıştır.

Yorumlama

Toplam puan 0-2 arasında ise tarama pozitiftir ve bilişsel bozukluk olasılığı yüksektir; bu hastada daha kapsamlı bilişsel değerlendirme (örneğin nöropsikolojik test, laboratuvar ve görüntüleme ile ikincil nedenlerin dışlanması) önerilir. Toplam puan 3-5 arasında ise tarama negatiftir ve bilişsel bozukluk olasılığı düşüktür; ancak klinik şüphe devam ediyorsa negatif bir Mini-Cog sonucu ileri değerlendirmeyi dışlamaz, çünkü hiçbir kısa tarama testi mükemmel duyarlılığa sahip değildir. Borson ve arkadaşlarının 2003 popülasyon tabanlı doğrulama çalışmasında Mini-Cog'un demans için duyarlılığı %76, özgüllüğü %89 olarak bildirilmiştir; bu değerler aynı örneklemde Mini Mental Durum Muayenesi'nin (MMSE, 25 kesme değeri ile) duyarlılık %79 ve özgüllük %88 olan performansına yakındır.

Kaynaklar

• Borson S, Scanlan J, Brush M, Vitaliano P, Dokmak A. The mini-cog: a cognitive "vital signs" measure for dementia screening in multi-lingual elderly. Int J Geriatr Psychiatry. 2000;15(11):1021-1027. PMID: 11113982.
• Borson S, Scanlan JM, Chen P, Ganguli M. The Mini-Cog as a screen for dementia: validation in a population-based sample. J Am Geriatr Soc. 2003;51(10):1451-1454. PMID: 14511167.
• US Preventive Services Task Force. Screening for Cognitive Impairment in Older Adults: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2020;323(8):757-763.

Mini-Cog bir tarama testidir ve tek başına tanı koymaz. Saat çizimi değerlendirmesi (normal/anormal) standart yönergeye göre yapılmalıdır; eğitim düzeyi, dil, kültürel arka plan, görme veya motor işlev kaybı ve deliryum sonucu önemli ölçüde etkileyebilir. Düşük eğitimli hastalarda ve akut deliryum tablosunda pozitif sonuç yanlış olabilir; bu hasta gruplarında sonuç dikkatle yorumlanmalıdır. Pozitif sonuç ileri bilişsel değerlendirme gerektirir ve bu araç klinik kararın yerine geçmez.