Diyabet Distres Ölçeği (DDS17)

Diyabet Distres Ölçeği (DDS17)

Diyabetle yaşamanın yol açtığı duygusal yükü, hekimle ilişkili, tedavi rejimi ile ilişkili ve kişilerarası distresi değerlendiren, 17 maddelik ve 4 alt ölçekli kendi bildirim ölçeği.

Ne zaman kullanılır

Tip 1 veya Tip 2 diyabetli erişkinlerde rutin izlemde veya kötü glisemik kontrol/öz-bakım güçlüğü şüphesinde diyabet distresini taramak için.

Formül

Her madde 1 (sorun değil) ile 6 (çok ciddi sorun) arası puanlanır. Toplam distres skoru = 17 maddenin ortalaması. Alt ölçekler: Duygusal Yük (madde 1,3,8,11,14), Hekimle İlişkili Distres (madde 2,4,9,15), Rejimle İlişkili Distres (madde 5,6,10,12,16), Kişilerarası Distres (madde 7,13,17); her alt ölçek kendi maddelerinin ortalamasıdır. Yorum: ortalama < 2,0 → az/yok distres; 2,0-2,9 → orta düzey distres; ≥ 3,0 → yüksek düzey distres (Polonsky ve ark. 2005; Fisher ve ark. önerileri).

Yorumlama

Toplam ortalama skor 2,0'nin altında az/yok diyabet distresini, 2,0-2,9 orta düzey distresi, 3,0 ve üzeri yüksek düzey distresi gösterir. Bu eşikler Fisher ve ark. (Diabetes Care 2012) tarafından Tip 2 diyabetli 898 erişkinden oluşan iki örneklemde belirlenmiştir; distres arttıkça HbA1c yüksekliği, öz-yeterlik düşüklüğü, kötü beslenme ve azalmış fiziksel aktivite ile anlamlı ilişki gösterilmiştir. Yüksek toplam skor veya herhangi bir alt ölçekte 3 ve üzeri ortalama, o alanda klinik olarak anlamlı distres olduğuna işaret eder ve ileri değerlendirme ile destek önerilir. Alt ölçek örüntüsü müdahalenin odağını belirler: örneğin yüksek "Hekimle İlişkili Distres" iletişim ve bakım sürekliliğine, yüksek "Rejimle İlişkili Distres" öz-yönetim eğitimi ve öz-yeterliğe yönelik desteğe işaret eder. Bazı çalışmalar 2,0 eşiğinin bile klinik olarak anlamlı distresi yakaladığını, dolayısıyla 2,0 ve üzeri her skorun dikkate alınması gerektiğini önerir.

Kaynaklar

• Polonsky WH, Fisher L, Earles J, et al. Assessing psychosocial distress in diabetes: development of the diabetes distress scale. Diabetes Care. 2005;28(3):626-631.
• Fisher L, Hessler DM, Polonsky WH, Mullan J. When is diabetes distress clinically meaningful? Establishing cut points for the Diabetes Distress Scale. Diabetes Care. 2012;35(2):259-264.
• American Diabetes Association Professional Practice Committee. Facilitating Positive Health Behaviors and Well-being to Improve Health Outcomes: Standards of Care in Diabetes-2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S77-S110.

DDS17 bir tanı aracı değildir ve klinik depresyon/anksiyete tanısı koymaz; yüksek skorlarda uygun psikososyal değerlendirme ve destek için yönlendirme yapılmalıdır. Sonuç yalnızca diyabete özgü distresi yansıtır.