Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI)

Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI)

BASFI (Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi), ankilozan spondilit ve aksiyel spondiloartritli hastada son 1 haftadaki günlük yaşam aktivitelerine dayanarak fonksiyonel kısıtlılığı ölçen, hastanın kendisi tarafından doldurulan bir indekstir ve 0 ile 10 arasında bir puan verir. On maddenin sekizi giyinme, eğilme, uzanma, oturmadan kalkma, sırtüstü pozisyondan kalkma, ayakta durma, merdiven çıkma ve baş çevirerek arkaya bakma gibi belirli fonksiyonel hareketleri sorgular; kalan iki madde ise fiziksel olarak zorlu aktiviteleri ve gün boyu süren aktiviteleri sürdürebilme yeteneğini sorgular.

When to use

BASFI, tanısı daha önce konmuş aksiyel spondiloartrit veya ankilozan spondilit hastasında fonksiyonel durumun başlangıç değerlendirmesinde ve tedavi altındaki izlemde kullanılır. Klinik çalışmalarda ve rutin pratikte hastalığın fonksiyonel etkisini zaman içinde karşılaştırmak amacıyla tekrarlayan ölçümler biçiminde uygulanır.

Formula

Her madde son 1 hafta boyunca hissedilen zorluk düzeyine göre 0 ile 10 arasında işaretlenir; 0 değeri o aktivitenin kolayca yapılabildiğini, 10 değeri ise o aktivitenin imkansız olduğunu gösterir. BASFI puanı, on maddenin aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır; bu hesaplama madde 1 ile madde 10 arasındaki tüm değerlerin toplanıp 10'a bölünmesiyle yapılır. Sonuç 0 ile 10 arasında bir değer olarak elde edilir ve yüksek değer daha fazla fonksiyonel kısıtlılığı gösterir. Orijinal ölçekte maddeler 10 santimetrelik görsel analog skala üzerinde işaretlenir; bu sitedeki sayısal giriş biçimi aynı 0-10 aralığını sayısal olarak temsil eder.

Interpretation

BASFI puanı 0 olduğunda hastanın hiçbir fonksiyonel kısıtlılığı olmadığı, 10 olduğunda ise değerlendirilen tüm aktivitelerin imkansız hale geldiği kabul edilir. Skor için tek bir evrensel karar eşiği tanımlanmamıştır; BASFI esas olarak aynı hastada zaman içindeki değişimi izlemek, tedaviye yanıtı değerlendirmek ve hastalar arası karşılaştırma yapmak amacıyla kullanılır. BASFI, ASAS20 ve ASAS40 tedavi yanıt kriterlerinde dört ana alandan biri olan fonksiyon alanını oluşturur; bu kriterlerde fonksiyon alanındaki değişimin en az yüzde 20 veya yüzde 40 ve mutlak olarak en az 1 birim (10'luk ölçekte) iyileşme göstermesi beklenir. Bu araçtaki düşük, orta ve yüksek kısıtlılık bölümlemesi yalnızca tanımlayıcı amaçla sunulmuştur ve tek başına bir tedavi kararı vermek için klinik eşik olarak kullanılmamalıdır; yorum mutlaka hastalık aktivitesi ölçütleri (BASDAI, ASDAS), radyografik hasar ve hastanın klinik bağlamıyla birlikte yapılmalıdır. Zaman içindeki değişimin klinik olarak anlamlı sayılabilmesi için literatürde en küçük klinik olarak anlamlı iyileşme (minimum clinically important improvement, MCII) değerleri tanımlanmıştır; genel hasta grubunda BASFI için MCII eşiği 0,4 birim olarak bulunmuş, başlangıçta aktif hastalığı olan (BASDAI değeri 4 veya üzerinde olan) hastalarda ise bu eşik 0,6 birime yükselmiştir. Aynı çalışmada hastanın kendi durumunu kabul edilebilir bulduğu durum (patient-acceptable symptom state, PASS) için BASFI eşiği 3,8 olarak belirlenmiştir. Sağlıklı genel popülasyonla yapılan bir karşılaştırmada BASFI'nin medyan değeri 0,2 bulunmuş ve yaşla birlikte artan referans kesim noktaları tanımlanmıştır; bu çalışmada hastalığı sağlıklı bireylerden ayırt etmede eğri altında kalan alan (AUC) 0,94 olarak hesaplanmış ve genel kesim noktası olan 1,5 değerinde duyarlılık yüzde 86, özgüllük yüzde 90 olarak bildirilmiştir. Bu normatif veriler tanı koydurucu olarak kullanılmamalıdır; BASFI'nin asıl klinik kullanım amacı tanı konmuş hastada izlemdir.

References

• Calin A, Garrett S, Whitelock H, Kennedy LG, O'Hea J, Mallorie P, Jenkinson T. A new approach to defining functional ability in ankylosing spondylitis: the development of the Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index. J Rheumatol. 1994;21(12):2281-2285. PMID: 7699629.
• Ruof J, Sangha O, Stucki G. Validation and cross-cultural adaptation of the Arabic version of the Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI). Clin Rheumatol. 2008;27(8):999-1005. PMID: 18180979.
• Cardiel MH, Londono JD, Gutierrez E, et al. Translation, cross-cultural adaptation, and validation of the Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI), the Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI) and the Dougados Functional Index (DFI) in a Spanish speaking population with spondyloarthropathies. Clin Exp Rheumatol. 2003;21(4):451-458. PMID: 12942696.
• Ward MM, Deodhar A, Gensler LS, et al. 2019 Update of the American College of Rheumatology/Spondylitis Association of America/Spondyloarthritis Research and Treatment Network Recommendations for the Treatment of Ankylosing Spondylitis and Nonradiographic Axial Spondyloarthritis. Arthritis Rheumatol. 2019;71(10):1599-1613.
• Pavelka K, Kivitz A, Dokoupilova E, et al. The minimum clinically important improvement and patient-acceptable symptom state in the BASDAI and BASFI for patients with ankylosing spondylitis. PMID: 27307522.
• Wariaghli G, Allali F, Berrada K, Idrissi Z, Hmamouchi I, Abouqal R, Hajjaj-Hassouni N. Normative values for the Bath Ankylosing Spondylitis Functional Index in the general population compared with ankylosing spondylitis patients in Morocco. BMC Musculoskelet Disord. 2012;13:40. PMID: 22436379.

BASFI hasta bildirimli bir fonksiyon ölçütüdür; hastalık aktivitesini (BASDAI veya ASDAS ile ölçülür) doğrudan ölçmez ve tanı koydurmaz. Her madde 0 ile 10 arasında girilmelidir ve eksik veya aralık dışı değer girilmesi durumunda sonuç güvenilir değildir. Skorun yorumu zaman içindeki değişim ve hastanın klinik bağlamıyla birlikte yapılmalıdır; skor tek başına yaş, eşlik eden hastalık veya akut bir travma gibi hastalık dışı nedenlerle de yükselebilir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.