Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score with ESR (ASDAS-ESR)

Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score with ESR (ASDAS-ESR)

CRP ölçümü mevcut olmadığında eritrosit sedimantasyon hızı (ESR) kullanılarak hesaplanan aksiyel spondiloartrit/ankilozan spondilit hastalık aktivite skoru. Sitede ayrıca bulunan ASDAS-CRP'den farklı katsayılara ve farklı bir laboratuvar parametresine (ESR yerine CRP) dayanır.

When to use

Aksiyel spondiloartrit/ankilozan spondilit tanılı hastada, CRP sonucu mevcut değilse veya ESR ile takip tercih ediliyorsa hastalık aktivitesi değerlendirmesi.

Formula

ASDAS-ESR = 0,08 × bel/sırt ağrısı + 0,07 × sabah tutukluğu süresi + 0,11 × hasta global + 0,09 × periferik ağrı/şişlik + 0,29 × √ESR. Hasta bildirimli maddeler 0-10 skalasında, ESR mm/saat cinsindendir. Bantlar: < 1,3 inaktif hastalık; 1,3-< 2,1 düşük hastalık aktivitesi; 2,1-< 3,5 yüksek aktivite; ≥ 3,5 çok yüksek aktivite. Değişim ≥ 1,1 klinik anlamlı iyileşme, ≥ 2,0 majör iyileşme.

Interpretation

ASDAS-ESR skoru 1,3'ün altında olduğunda hastalık inaktif kabul edilir; bu, ASAS-EULAR tedavi hedefinin (inaktif hastalık) karşılandığını gösterir. Skor 1,3 ile 2,1 arasında ise orta (düşük-orta) hastalık aktivitesi, 2,1 ile 3,5 arasında ise yüksek aktivite, 3,5 ve üzerinde ise çok yüksek aktivite söz konusudur. Tedavi kararında ASDAS 2,1 eşiği önemlidir: skor 2,1 ve üzeri olan ve en az iki nonsteroid antiinflamatuar ilaca yanıtsız hastalar biyolojik tedavi adayı kabul edilir. Zaman içindeki değişim de klinik anlam taşır: skorda en az 1,1 puanlık düşüş klinik olarak anlamlı iyileşmeyi, en az 2,0 puanlık düşüş majör iyileşmeyi, en az 0,9 puanlık artış ise klinik olarak anlamlı kötüleşmeyi gösterir. CRP değeri mevcut olduğunda ASDAS-CRP tercih edilir; ESR versiyonu yalnızca CRP bulunmadığında kullanılan bir alternatiftir.

References

• van der Heijde D, Lie E, Kvien TK, et al. ASDAS, a highly discriminatory ASAS-endorsed disease activity score in patients with ankylosing spondylitis. Ann Rheum Dis. 2009;68(12):1811-1818. PMID: 19060001.
• Lukas C, Landewé R, Sieper J, et al. Development of an ASAS-endorsed disease activity score (ASDAS) in patients with ankylosing spondylitis. Ann Rheum Dis. 2009;68(1):18-24. PMID: 18625618.
• Machado P, Landewé R, Lie E, et al. Ankylosing Spondylitis Disease Activity Score (ASDAS): defining cut-off values for disease activity states and improvement scores. Ann Rheum Dis. 2011;70(1):47-53. PMID: 21068095.
• Ramiro S, Nikiphorou E, Sepriano A, et al. ASAS-EULAR recommendations for the management of axial spondyloarthritis: 2022 update. Ann Rheum Dis. 2023;82(1):19-34. PMID: 36270658.
• Nakamura A, et al. Cut-Offs for Disease Activity States in Axial Spondyloarthritis With ASDAS-CRP and ASDAS-ESR: Are They Interchangeable? J Rheumatol. 2024;51(7):673-680.

ASDAS-ESR, CRP olmadığında kullanılan bir alternatiftir; CRP mevcutsa ASDAS-CRP tercih edilmelidir. ESR'yi etkileyen anemi, gebelik, ileri yaş veya eşlik eden enfeksiyon/inflamasyon sonucu yanıltıcı biçimde etkileyebilir. ASDAS-ESR ve ASDAS-CRP eşikleri birbirinin yerine geçmediğinden, aynı hastanın takibinde tek bir versiyon tutarlı biçimde kullanılmalıdır. Bu araç klinik muhakemenin yerine geçmez.