VIRSTA Skoru (S. aureus Bakteriyemisinde İnfektif Endokardit Riski)

VIRSTA Skoru (S. aureus Bakteriyemisinde İnfektif Endokardit Riski)

VIRSTA skoru, Staphylococcus aureus bakteriyemisi (SAB) olan erişkin hastalarda infektif endokardit (İE) riskini tahmin eden ve acil ekokardiyografi (özellikle transözofageal ekokardiyografi, TEE) önceliğini belirlemeye yardımcı olan, 10 klinik ve laboratuvar parametresinden oluşan ağırlıklı bir tahmin skorudur. Skorun asıl klinik gücü yüksek negatif öngörü değeridir; düşük skorlu hastalarda infektif endokardit olasılığını yüksek güvenle dışlamaya yardımcı olur.

Ne zaman kullanılır

Bu skor, kan kültüründe Staphylococcus aureus üreyen erişkin hastalarda, bakteriyemi tanısı konduktan sonraki erken dönemde infektif endokardit riskini değerlendirmek ve ekokardiyografi önceliğini belirlemek için kullanılır. Skor özellikle "bu bakteriyemi hastasında ekokardiyografi mutlaka gerekli mi, yoksa güvenle ertelenebilir mi" sorusuna yanıt ararken yardımcı olur; kalıcı bakteriyemi (48 saat) değişkeni nedeniyle ilk 48 saatlik kan kültürü takibi tamamlandığında en güvenilir şekilde hesaplanır.

Formül

Skor, çok değişkenli analizde infektif endokardit ile bağımsız olarak ilişkili bulunan on değişkenin ağırlıklı toplamıdır. Ağırlıklı puanlar şöyledir: Serebral veya periferik emboli 5 puan; menenjit 5 puan; kalıcı intrakardiyak cihaz veya önceden geçirilmiş infektif endokardit 4 puan; intravenöz madde kullanımı 4 puan; önceden var olan native kapak hastalığı 3 puan; 48 saatte kalıcı bakteriyemi 3 puan; vertebral osteomiyelit 2 puan; toplum kökenli veya nozokomiyal olmayan sağlık bakımı ilişkili edinim 2 puan; ağır sepsis veya septik şok 1 puan; C-reaktif protein (CRP) 190 mg/L üzerinde 1 puan. Toplam skorun 3 ve üzerinde olması yüksek risk (acil transözofageal ekokardiyografi endikasyonu), 3'ün altında olması ise düşük risk olarak sınıflandırılır. Türetme kohortunda skoru 3'ün altında olan hastalarda infektif endokardit oranı yalnızca yaklaşık yüzde 1,1 bulunmuş, negatif öngörü değeri yüzde 98,8 olarak hesaplanmıştır.

Yorumlama

VIRSTA skorunun 3 ve üzerinde olması yüksek riski gösterir ve infektif endokarditi değerlendirmek üzere acil transözofageal ekokardiyografi önerilir; türetme kohortunda bu grupta infektif endokardit oranı yaklaşık yüzde 17,4 bulunmuştur. Skorun 3'ün altında olması düşük riski gösterir (türetme kohortunda infektif endokardit oranı yaklaşık yüzde 1,1, negatif öngörü değeri yüzde 98,8) ve bu hastalarda ekokardiyografinin güvenle ertelenebileceği düşünülebilir. Dış doğrulama çalışmalarında negatif VIRSTA skorunun negatif öngörü değeri yüzde 99 ve üzerinde teyit edilmiştir. Bununla birlikte klinik seyir izlenmeli; embolik komplikasyon gelişmesi, kalıcı bakteriyemi veya yeni kapak bulgusu ortaya çıkması durumunda skor yeniden değerlendirilmeli ve ekokardiyografi endikasyonu tekrar gözden geçirilmelidir. Sonuç her zaman klinik bağlamla birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Tubiana S, Duval X, Alla F, et al. The VIRSTA score, a prediction score to estimate risk of infective endocarditis and determine priority for echocardiography in patients with Staphylococcus aureus bacteremia. J Infect. 2016;72(5):544-553. PMID: 26916042. DOI: 10.1016/j.jinf.2016.02.003.
• Validation of VIRSTA and Predicting Risk of Endocarditis Using a Clinical Tool (PREDICT) Scores to Determine the Priority of Echocardiography in Patients With Staphylococcus aureus Bacteremia (Kolombiya dış doğrulama kohortu). Clin Infect Dis. 2021;73(5):e1151-e1157. https://academic.oup.com/cid/article/73/5/e1151/6127448
• 2023 ESC Guidelines for the management of endocarditis. Eur Heart J. 2023;44(39):3948-4042. DOI: 10.1093/eurheartj/ehad193.

VIRSTA skoru yalnızca erişkin Staphylococcus aureus bakteriyemisi bağlamında türetilmiş ve doğrulanmıştır; diğer patojenlere veya pediatrik popülasyona genellenemez. Skorun asıl değeri yüksek negatif öngörü değeridir; ancak düşük skor infektif endokarditi tamamen dışlamaz ve klinik şüphe yüksekse (yeni üfürüm, embolik olay, protez kapak veya kalıcı bakteriyemi varlığında) ekokardiyografi ertelenmemelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.