COVID-GRAM Kritik Hastalık Riski Skoru
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
COVID-GRAM Kritik Hastalık Riski Skoru
Hastaneye yatan COVID-19 hastalarında yoğun bakım gerektiren/kritik hastalık (YBÜ yatışı, mekanik ventilasyon veya ölüm) gelişme olasılığını öngören, on değişkenli lojistik regresyon tabanlı nomogram skoru.
Ne zaman kullanılır
COVID-19 tanısıyla hastaneye yatırılan erişkin hastada, başvuru anındaki klinik/laboratuvar/görüntüleme verileri mevcut olduğunda kritik hastalık riskinin tabakalanması gerektiğinde.
Formül
α = 1.2205×(Grafi/BT anormalliği) + 0.0276×(Yaş) + 1.5116×(Hemoptizi) + 0.6320×(Dispne) + 1.5494×(Bilinç kaybı) + 0.4668×(Komorbidite sayısı) + 1.4037×(Kanser öyküsü) + 0.0562×(NLR) + 0.0024×(LDH) + 0.1376×(Direkt bilirubin, µmol/L) − 6.6127. Kritik hastalık olasılığı = exp(α)/(1+exp(α)). Risk grupları: düşük <%1.7, orta %1.7-%40.4, yüksek >%40.4 (Liang W, et al. JAMA Intern Med. 2020 türetme/validasyon kohortu).
Yorumlama
Hesaplanan olasılık, hastaneye yatan COVID-19 hastasının izlem sürecinde YBÜ ihtiyacı, mekanik ventilasyon veya ölüm ile sonuçlanan kritik hastalık gelişme riskini gösterir. Orijinal yayında hastalar üç risk grubuna ayrılmıştır: düşük risk grubunda kritik hastalık olasılığı yüzde 1,7 altındadır, orta risk grubunda yüzde 1,7 ile 40,4 arasındadır, yüksek risk grubunda ise yüzde 40,4 üzerindedir. Düşük risk grubundaki hasta genel serviste izlenebilirken, yüksek risk grubundaki hastada daha sık vital bulgu ve oksijenizasyon takibi yapılmalı ve erken YBÜ değerlendirmesi düşünülmelidir. Skor türetme kohortunda 0,88 (yüzde 95 güven aralığı 0,85-0,91) düzeyinde iyi bir ayrım gücü göstermiştir; ancak hesaplanan yüzde tek başına klinik kararın yerine geçmez ve seri izlemle birlikte yorumlanmalıdır.
Kaynaklar
- Liang W, Liang H, Ou L, et al. Development and Validation of a Clinical Risk Score to Predict the Occurrence of Critical Illness in Hospitalized Patients With COVID-19. JAMA Intern Med. 2020;180(8):1081-1089.
COVID-GRAM, 2020 başındaki aşısız/orijinal varyant Çin kohortundan türetilmiştir; sonraki varyantlar, aşılanma durumu ve tedavi protokollerindeki değişiklikler nedeniyle mutlak risk tahminleri güncel popülasyonlarda farklılık gösterebilir. Girdi laboratuvar değerlerinin (NLR, LDH, direkt bilirubin) doğru birimlerde girilmesi kritik önemdedir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez, yalnızca risk tabakalamasına yardımcı bir tahmindir.
Sık sorulan sorular
COVID-GRAM Kritik Hastalık Riski Skoru nedir?
Hastaneye yatan COVID-19 hastalarında yoğun bakım gerektiren/kritik hastalık (YBÜ yatışı, mekanik ventilasyon veya ölüm) gelişme olasılığını öngören, on değişkenli lojistik regresyon tabanlı nomogram skoru.
COVID-GRAM Kritik Hastalık Riski Skoru ne zaman kullanılır?
COVID-19 tanısıyla hastaneye yatırılan erişkin hastada, başvuru anındaki klinik/laboratuvar/görüntüleme verileri mevcut olduğunda kritik hastalık riskinin tabakalanması gerektiğinde.
COVID-GRAM Kritik Hastalık Riski Skoru nasıl hesaplanır?
α = 1.2205×(Grafi/BT anormalliği) + 0.0276×(Yaş) + 1.5116×(Hemoptizi) + 0.6320×(Dispne) + 1.5494×(Bilinç kaybı) + 0.4668×(Komorbidite sayısı) + 1.4037×(Kanser öyküsü) + 0.0562×(NLR) + 0.0024×(LDH) + 0.1376×(Direkt bilirubin, µmol/L) − 6.6127. Kritik hastalık olasılığı = exp(α)/(1+exp(α)). Risk grupları: düşük <%1.7, orta %1.7-%40.4, yüksek >%40.4 (Liang W, et al. JAMA Intern Med. 2020 türetme/validasyon kohortu).
COVID-GRAM Kritik Hastalık Riski Skoru sonucu nasıl yorumlanır?
Hesaplanan olasılık, hastaneye yatan COVID-19 hastasının izlem sürecinde YBÜ ihtiyacı, mekanik ventilasyon veya ölüm ile sonuçlanan kritik hastalık gelişme riskini gösterir. Orijinal yayında hastalar üç risk grubuna ayrılmıştır: düşük risk grubunda kritik hastalık olasılığı yüzde 1,7 altındadır, orta risk grubunda yüzde 1,7 ile 40,4 arasındadır, yüksek risk grubunda ise yüzde 40,4 üzerindedir. Düşük risk grubundaki hasta genel serviste izlenebilirken, yüksek risk grubundaki hastada daha sık vital bulgu ve oksijenizasyon takibi yapılmalı ve erken YBÜ değerlendirmesi düşünülmelidir. Skor türetme kohortunda 0,88 (yüzde 95 güven aralığı 0,85-0,91) düzeyinde iyi bir ayrım gücü göstermiştir; ancak hesaplanan yüzde tek başına klinik kararın yerine geçmez ve seri izlemle birlikte yorumlanmalıdır.