URR (Üre Azalma Oranı, Diyaliz)

URR (Üre Azalma Oranı, Diyaliz)

Tek bir hemodiyaliz seansında üre azotunun (BUN) kandan uzaklaştırılma oranını, diyaliz öncesi ve sonrası BUN değerlerinden yüzde olarak hesaplayan basit ve hızlı bir diyaliz yeterliliği göstergesidir.

Ne zaman kullanılır

Kronik hemodiyaliz programındaki hastalarda her seansın veya periyodik izlemin bir parçası olarak, diyaliz öncesi ve diyaliz sonrası BUN değerleri elde edilebildiğinde bu araç kullanılır. Kt/V hesaplanamayan veya hızlı bir ön değerlendirme gereken durumlarda tercih edilir.

Formül

URR (%), (1 − [diyaliz sonrası BUN / diyaliz öncesi BUN]) × 100 formülüyle hesaplanır. Diyaliz öncesi BUN değeri sıfırdan büyük olmalıdır, çünkü formülde payda olarak kullanılır. Her iki BUN değeri de aynı birimle (mg/dL) girilirse oran birimsiz kalır ve doğrudan yüzdeye çevrilebilir. Formül, üre dağılım hacmindeki değişimi, ultrafiltrasyonla uzaklaştırılan üreyi ve diyaliz sırasında üre üretimini hesaba katmaz; bu nedenle Kt/V'ye göre daha basit ama daha kaba bir yaklaşımdır.

Yorumlama

Haftada üç seans hemodiyaliz alan hastalarda Ulusal Böbrek Vakfı (National Kidney Foundation) KDOQI 2015 kılavuzu, minimum tek havuzlu Kt/V (spKt/V) hedefini 1,2 olarak belirlemiştir ve bu değer yaklaşık olarak yüzde 65 URR'ye karşılık gelir. Aynı kılavuz, önerilen hedef değeri spKt/V için 1,4 ve buna karşılık gelen URR için yaklaşık yüzde 70 olarak tanımlamıştır. Bu nedenle yüzde 65'in altındaki URR değerleri yetersiz diyaliz dozu olarak kabul edilir ve seans süresi, kan akım hızı veya diyalizör yüzey alanının artırılması gündeme gelir. URR yüzde 65 ile yüzde 70 arasında olduğunda diyaliz minimum eşiği karşılamaktadır fakat hedeflenen dozun altındadır; hastanın klinik durumuna göre reçete gözden geçirilebilir. URR tek başına ultrafiltrasyon miktarını, rezidü böbrek işlevini ve üre geri sıçramasını yansıtmadığından, sınırda değerlerde veya yüksek ultrafiltrasyonlu hastalarda Kt/V hesaplanması tercih edilir.

Kaynaklar

• Owen WF Jr, Lew NL, Liu Y, Lowrie EG, Lazarus JM. The urea reduction ratio and serum albumin concentration as predictors of mortality in patients undergoing hemodialysis. N Engl J Med. 1993;329(14):1001-1006. PMID: 8366899. DOI: 10.1056/NEJM199309303291404.
• National Kidney Foundation. KDOQI Clinical Practice Guideline for Hemodialysis Adequacy: 2015 Update. Am J Kidney Dis. 2015;66(5):884-930.

Diyaliz sonrası kan örneği uygun teknikle, yani yavaş akım durdurma (slow-flow/stop-flow) yöntemiyle alınmazsa erişim yolu resirkülasyonu URR değerini yanlış yüksek veya yanlış düşük gösterebilir. URR, ultrafiltrasyonla uzaklaştırılan sıvı hacmini ve bu sıvıyla birlikte giden üreyi hesaba katmadığından, yüksek ultrafiltrasyon uygulanan hastalarda gerçek diyaliz dozunu olduğundan düşük gösterebilir; bu durumda Kt/V hesaplanması tercih edilmelidir. Bu araç yalnızca klinik karar desteği amaçlıdır ve hekimin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.