AKIN Sınıflaması (Akut Böbrek Hasarı)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
AKIN Sınıflaması (Akut Böbrek Hasarı)
AKIN sınıflaması, 48 saatlik bir pencere içindeki serum kreatinin değişimine ve/veya idrar çıkışına dayanarak akut böbrek hasarını üç evrede (Evre 1, Evre 2 ve Evre 3) sınıflandıran bir sistemdir. Bu sistem, 2004 tarihli RIFLE kriterlerinin modifiye edilmiş bir versiyonu olarak 2007 yılında geliştirilmiştir. AKIN, RIFLE'a göre iki temel değişiklik getirmiştir: küçük ama akut kreatinin artışlarını yakalayabilmek için serum kreatininde 48 saat içinde en az 0,3 mg/dL mutlak artışı Evre 1 ölçütü olarak eklemiş ve glomerüler filtrasyon hızı temelli ölçütleri sınıflamadan çıkarmıştır.
Ne zaman kullanılır
AKIN sınıflaması, 48 saatlik bir pencerede en az iki seri serum kreatinin ölçümü ve/veya saatlik idrar çıkışı takibi bulunan, akut böbrek hasarı şüphesi olan hastalarda kullanılır. Bu sistem, yeterli hidrasyon sağlanmış ve idrar yolu obstrüksiyonu dışlanmış hastalarda en güvenilir sonucu verir.
Formül
Hastanın evresi, serum kreatinin ölçütü ile idrar çıkışı ölçütünden hangisi daha yüksek evreyi karşılıyorsa ona göre belirlenir; iki ölçütten yalnızca birinin yüksek evreyi karşılaması yeterlidir. Renal replasman tedavisi (diyaliz) başlanan her hasta, kreatinin ve idrar çıkışı değerlerinden bağımsız olarak Evre 3 kabul edilir. Tüm değerlendirme 48 saatlik bir pencerede yapılmalıdır. Serum kreatinin ölçütünün geçerli olabilmesi için hastanın yeterince hidrate edilmiş ve idrar yolu obstrüksiyonunun dışlanmış olması gerekir. AKIN, RIFLE'dan farklı olarak glomerüler filtrasyon hızı temelli ölçütleri kullanmaz ve sonuç tabanlı Loss/End-Stage kategorilerini içermez.
Yorumlama
AKIN evresi yükseldikçe hastane mortalitesi ve renal replasman tedavisi ihtiyacı riski kademeli olarak artar; bu ilişki çok sayıda yoğun bakım ve kardiyak cerrahi kohortunda gösterilmiştir. Evre 1 hafif akut böbrek hasarını gösterir ve yakın izlem, nefrotoksik ajanlardan kaçınma ile volüm durumunun düzenlenmesini gerektirir. Evre 2 orta derecede hasarı gösterir ve nefroloji konsültasyonu ile yakın izlem gerektirir. Evre 3 en şiddetli kategoridir; kreatinin ve idrar çıkışı ölçütlerine ek olarak renal replasman tedavisi başlanan her hastayı kapsar ve mortalitenin en yüksek olduğu gruptur. AKIN evresi tek başına bir tedavi belirleyicisi değildir; altta yatan neden (prerenal, renal, postrenal) ile birlikte yorumlanmalı ve tedavi buna göre yönlendirilmelidir. Günümüzde AKIN ve RIFLE, KDIGO 2012 kılavuzunun birleştirdiği tek bir evreleme sistemine dönüşmüştür ve klinik pratikte KDIGO evrelemesi standart kabul edilir.
Kaynaklar
- Mehta RL, Kellum JA, Shah SV, et al. Acute Kidney Injury Network: report of an initiative to improve outcomes in acute kidney injury. Crit Care. 2007;11(2):R31. PMID: 17331245.
- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Acute Kidney Injury Work Group. KDIGO Clinical Practice Guideline for Acute Kidney Injury. Kidney Int Suppl. 2012;2(1):1-138.
- The RIFLE versus AKIN classification for incidence and mortality of acute kidney injury in critical ill patients: a meta-analysis. Sci Rep. 2015;5:17917. PMID: 26639440.
- RIFLE and AKIN classifications for acute kidney injury: a critical and comprehensive review. Clin Kidney J. 2013;6(1):8-14.
AKIN sınıflaması, kronik böbrek hastalığı zemininde veya prerenal (hipovolemi) ve postrenal (obstrüksiyon) nedenler ayırt edilmeden yorumlanmamalıdır. Bazal serum kreatinin değeri bilinmiyorsa evreleme güvenilir olmayabilir ve akut böbrek hasarı sıklığı olduğundan yüksek tahmin edilebilir. Sıvı yüklenmesi olan hastada seyreltilmiş kreatinin evreyi olduğundan hafif gösterebilir. Bu araç klinik muhakemenin yerine geçmez ve tek başına tedavi kararı için kullanılmamalıdır.
Sık sorulan sorular
AKIN Sınıflaması (Akut Böbrek Hasarı) nedir?
AKIN sınıflaması, 48 saatlik bir pencere içindeki serum kreatinin değişimine ve/veya idrar çıkışına dayanarak akut böbrek hasarını üç evrede (Evre 1, Evre 2 ve Evre 3) sınıflandıran bir sistemdir. Bu sistem, 2004 tarihli RIFLE kriterlerinin modifiye edilmiş bir versiyonu olarak 2007 yılında geliştirilmiştir. AKIN, RIFLE'a göre iki temel değişiklik getirmiştir: küçük ama akut kreatinin artışlarını yakalayabilmek için serum kreatininde 48 saat içinde en az 0,3 mg/dL mutlak artışı Evre 1 ölçütü olarak eklemiş ve glomerüler filtrasyon hızı temelli ölçütleri sınıflamadan çıkarmıştır.
AKIN Sınıflaması (Akut Böbrek Hasarı) ne zaman kullanılır?
AKIN sınıflaması, 48 saatlik bir pencerede en az iki seri serum kreatinin ölçümü ve/veya saatlik idrar çıkışı takibi bulunan, akut böbrek hasarı şüphesi olan hastalarda kullanılır. Bu sistem, yeterli hidrasyon sağlanmış ve idrar yolu obstrüksiyonu dışlanmış hastalarda en güvenilir sonucu verir.
AKIN Sınıflaması (Akut Böbrek Hasarı) nasıl hesaplanır?
Hastanın evresi, serum kreatinin ölçütü ile idrar çıkışı ölçütünden hangisi daha yüksek evreyi karşılıyorsa ona göre belirlenir; iki ölçütten yalnızca birinin yüksek evreyi karşılaması yeterlidir. Renal replasman tedavisi (diyaliz) başlanan her hasta, kreatinin ve idrar çıkışı değerlerinden bağımsız olarak Evre 3 kabul edilir. Tüm değerlendirme 48 saatlik bir pencerede yapılmalıdır. Serum kreatinin ölçütünün geçerli olabilmesi için hastanın yeterince hidrate edilmiş ve idrar yolu obstrüksiyonunun dışlanmış olması gerekir. AKIN, RIFLE'dan farklı olarak glomerüler filtrasyon hızı temelli ölçütleri kullanmaz ve sonuç tabanlı Loss/End-Stage kategorilerini içermez.
AKIN Sınıflaması (Akut Böbrek Hasarı) sonucu nasıl yorumlanır?
AKIN evresi yükseldikçe hastane mortalitesi ve renal replasman tedavisi ihtiyacı riski kademeli olarak artar; bu ilişki çok sayıda yoğun bakım ve kardiyak cerrahi kohortunda gösterilmiştir. Evre 1 hafif akut böbrek hasarını gösterir ve yakın izlem, nefrotoksik ajanlardan kaçınma ile volüm durumunun düzenlenmesini gerektirir. Evre 2 orta derecede hasarı gösterir ve nefroloji konsültasyonu ile yakın izlem gerektirir. Evre 3 en şiddetli kategoridir; kreatinin ve idrar çıkışı ölçütlerine ek olarak renal replasman tedavisi başlanan her hastayı kapsar ve mortalitenin en yüksek olduğu gruptur. AKIN evresi tek başına bir tedavi belirleyicisi değildir; altta yatan neden (prerenal, renal, postrenal) ile birlikte yorumlanmalı ve tedavi buna göre yönlendirilmelidir. Günümüzde AKIN ve RIFLE, KDIGO 2012 kılavuzunun birleştirdiği tek bir evreleme sistemine dönüşmüştür ve klinik pratikte KDIGO evrelemesi standart kabul edilir.