Bikarbonat Açığı

Bikarbonat Açığı

Bu araç, hastanın vücut ağırlığı, mevcut bikarbonat değeri ve hedeflenen bikarbonat düzeyini kullanarak toplam vücut bikarbonat açığını yaklaşık olarak hesaplar. Sonuç, metabolik asidozda verilebilecek bikarbonat miktarı için kaba bir tahmin sağlar; kesin bir doz reçetesi değildir.

Ne zaman kullanılır

Bu hesap yalnızca ağır metabolik asidozu olan ve bikarbonat tedavisinin ciddi biçimde değerlendirildiği hastalarda bir başlangıç noktası olarak kullanılır. Uzman görüşü ve çoğu kaynak, sodyum bikarbonat verilmesini genellikle pH değeri 7,0-7,1 altına indiğinde ve baz açığı belirgin olduğunda gündeme getirir. Hesap, tam düzeltme yerine bikarbonatı yaklaşık 15-18 mmol/L düzeyine ve pH'yi yaklaşık 7,20-7,30 seviyesine çekmeyi hedefleyen bir plan için ön fikir verir.

Formül

Bikarbonat açığı, dağılım katsayısı ile ağırlık ve hedef ile mevcut bikarbonat farkının çarpımına eşittir: açık (mEq) = katsayı × ağırlık (kg) × (hedef HCO3 - mevcut HCO3). Negatif fark sıfır kabul edilir ve sonuç bir ondalığa yuvarlanır. Klasik öğreti dağılım katsayısını 0,5 olarak alır; ancak bikarbonatın dağıldığı hacim asidoz derinleştikçe genişlediğinden çok ağır asidozda daha yüksek katsayı gerçeğe daha yakın olur. Hesaplanan miktarın tamamı bir kerede değil, genellikle yarısı yavaş infüzyonla verilir ve ardından kan gazı yeniden değerlendirilir.

Yorumlama

Hesaplanan değer, hedeflenen bikarbonata ulaşmak için gereken yaklaşık toplam açığı gösterir; bir replasman dozu reçetesi değildir. Uygulamada tam düzeltme (24 mmol/L) hedeflenmez; bikarbonatı yaklaşık 15-18 mmol/L ve pH'yi yaklaşık 7,20-7,30 düzeyine getirmek yeterli kabul edilir çünkü aşırı düzeltme hipernatremi, hacim yükü, hipokalemi, iyonize hipokalsemi, paradoksal hücre içi asidoz ve QT uzaması riskini artırır. Hesaplanan açığın genellikle yarısı verilip kan gazı tekrar bakılarak yol izlenir.

Kaynaklar

• Kraut JA, Madias NE. Treatment of acute metabolic acidosis: a pathophysiologic approach. Nat Rev Nephrol. 2012;8(10):589-601.
• Adrogué HJ, Madias NE. Management of life-threatening acid-base disorders. N Engl J Med. 1998;338(1):26-34.
• Jaber S, Paugam C, Futier E, et al. Sodium bicarbonate therapy for patients with severe metabolic acidaemia in the intensive care unit (BICAR-ICU): a multicentre, open-label, randomised controlled, phase 3 trial. Lancet. 2018;392(10141):31-40.

Bu hesap bir ilaç ya da sıvı dozu reçetesi değildir. Hedef bikarbonat olarak 24 mmol/L girilmesi aşırı düzeltmeye yol açabilir; ağır asidozda dahi tam düzeltme hedeflenmemeli, bikarbonat yaklaşık 15-18 mmol/L düzeyine çekilmelidir. Sodyum bikarbonat, solunumsal asidozda ve rutin diyabetik ketoasidoz/laktik asidoz yönetiminde önerilmez; hipernatremi, hacim yükü, hipokalemi, iyonize hipokalsemi ve karbondioksit birikimi riskleri klinik olarak değerlendirilmelidir.