Fraksiyonel Üre Atılımı (FEUrea)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Fraksiyonel Üre Atılımı (FEUrea)
Fraksiyonel üre atılımı (FEÜre), spot idrar ve eşzamanlı serum üre ile kreatinin değerlerinden yola çıkarak süzülen ürenin idrarla atılan yüzdesini hesaplar. Üre atılımı büyük ölçüde pasif kuvvetlere bağlı olduğu için bu oran diüretik tedavisinden görece daha az etkilenir.
Ne zaman kullanılır
FEÜre, akut böbrek hasarı olan ve özellikle diüretik almış hastada prerenal ile intrinsik patern ayrımını desteklemek için kullanılır. İdrar ve kan örnekleri eşzamanlı alınmalı, sonuç idrar sedimenti ve klinik seyirle birlikte yorumlanmalıdır.
Formül
FEUrea (%) = (idrar üresi × serum Cr) / (serum üresi × idrar Cr) × 100. Üre ve kreatinin birimleri serum/idrar çiftlerinde tutarlı olmalıdır.
Yorumlama
FEÜre'nin yüzde 35'in altında olması böbrek öncesi (prerenal) patern ile uyumludur; yüzde 50'nin üzerindeki değerler akut tübüler nekroz gibi intrinsik böbrek hasarını düşündürür. Carvounis ve arkadaşlarının çalışmasında FEÜre, hem tedavisiz prerenal grupta hem de diüretik alan prerenal grupta benzer biçimde düşük (yaklaşık yüzde 25-28) kalmış, akut tübüler nekroz grubunda ise belirgin yüksek (yaklaşık yüzde 59) bulunmuştur. Buna karşılık FENa, diüretik alan prerenal hastalarda yanlışlıkla yükselmiştir. Bu nedenle diüretik kullanan hastada FEÜre'nin düşük olması prerenal durumu FENa'ya göre daha güvenilir biçimde işaret eder. Ara değerler ayırt edici değildir ve klinik seyirle birlikte yorumlanmalıdır.
Kaynaklar
- Carvounis CP, Nisar S, Guro-Razuman S. Significance of the fractional excretion of urea in the differential diagnosis of acute renal failure. Kidney Int. 2002;62:2223-2229. PMID: 12427149.
- Utility of fractional excretion of urea in acute kidney injury with comparison to fractional excretion of sodium: a systematic review and meta-analysis. Am J Med Sci. 2024. https://www.amjmedsci.com/article/S0002-9629(24)01220-5/abstract
FEÜre sepsis, kronik böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı, yoğun katabolizma ve değişken üre üretiminde yanıltıcıdır. Asıl üstünlüğü diüretik alan hastadadır; diüretik almayan hastada FENa'ya belirgin ek değer sağlamaz. Sonuç idrar sedimenti ve klinik seyirle birlikte yorumlanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Fraksiyonel Üre Atılımı (FEUrea) nedir?
Fraksiyonel üre atılımı (FEÜre), spot idrar ve eşzamanlı serum üre ile kreatinin değerlerinden yola çıkarak süzülen ürenin idrarla atılan yüzdesini hesaplar. Üre atılımı büyük ölçüde pasif kuvvetlere bağlı olduğu için bu oran diüretik tedavisinden görece daha az etkilenir.
Fraksiyonel Üre Atılımı (FEUrea) ne zaman kullanılır?
FEÜre, akut böbrek hasarı olan ve özellikle diüretik almış hastada prerenal ile intrinsik patern ayrımını desteklemek için kullanılır. İdrar ve kan örnekleri eşzamanlı alınmalı, sonuç idrar sedimenti ve klinik seyirle birlikte yorumlanmalıdır.
Fraksiyonel Üre Atılımı (FEUrea) nasıl hesaplanır?
FEUrea (%) = (idrar üresi × serum Cr) / (serum üresi × idrar Cr) × 100. Üre ve kreatinin birimleri serum/idrar çiftlerinde tutarlı olmalıdır.
Fraksiyonel Üre Atılımı (FEUrea) sonucu nasıl yorumlanır?
FEÜre'nin yüzde 35'in altında olması böbrek öncesi (prerenal) patern ile uyumludur; yüzde 50'nin üzerindeki değerler akut tübüler nekroz gibi intrinsik böbrek hasarını düşündürür. Carvounis ve arkadaşlarının çalışmasında FEÜre, hem tedavisiz prerenal grupta hem de diüretik alan prerenal grupta benzer biçimde düşük (yaklaşık yüzde 25-28) kalmış, akut tübüler nekroz grubunda ise belirgin yüksek (yaklaşık yüzde 59) bulunmuştur. Buna karşılık FENa, diüretik alan prerenal hastalarda yanlışlıkla yükselmiştir. Bu nedenle diüretik kullanan hastada FEÜre'nin düşük olması prerenal durumu FENa'ya göre daha güvenilir biçimde işaret eder. Ara değerler ayırt edici değildir ve klinik seyirle birlikte yorumlanmalıdır.