BUN/Kreatinin Oranı
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
BUN/Kreatinin Oranı
Bu hesap, kan üre azotu (BUN) değerini serum kreatinine bölerek azoteminin böbrek öncesi (prerenal) mi yoksa intrinsik böbrek kaynaklı mı olduğuna dair yaklaşık bir ipucu sunan orana çevirir.
Ne zaman kullanılır
Bu oran, azotemisi olan bir hastada hacim durumunun değerlendirilmesine, üst gastrointestinal kanama olasılığının araştırılmasına ve prerenal ile intrinsik böbrek hasarı ayrımının desteklenmesine yardımcı olur. Değerler yalnızca destekleyici bir ipucu olarak, klinik tablo ve idrar bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır.
Formül
BUN/kreatinin oranı = BUN (mg/dL) / kreatinin (mg/dL) formülüyle bulunur ve sonuç 1 ondalığa yuvarlanır. Bu hesap BUN girişini bekler; eğer laboratuvar üre (BUN değil) raporluyorsa BUN = üre / 2,14 dönüşümü yapılarak değer girilmelidir, aksi hâlde oran yaklaşık iki kat yüksek çıkar. Her iki değer de mg/dL biriminde olmalıdır.
Yorumlama
Klasik yorumda 20'nin üzerindeki bir oran böbrek öncesi (prerenal) azotemi ya da gastrointestinal kanama lehine değerlendirilir; 10 ile 20 arası tipik kabul edilir; 10'un altındaki oran ise düşük protein alımı, karaciğer hastalığı, gebelik veya akut tübüler nekroz gibi intrinsik böbrek hasarını düşündürebilir. Üst gastrointestinal kanama ayrımında oran özellikle değerlidir: 30 ve üzeri bir oran üst gastrointestinal kaynağı bağımsız olarak öngörür, 35'in üzerindeki değerler yüksek olasılıkla üst kaynağı işaret eder. Ancak eşik değerlerin duyarlılık ve özgüllüğü ölçüktür; bir çalışmada 22 eşik değerinde duyarlılık yüzde 66 ve özgüllük yüzde 71 bulunmuştur. Bu nedenle oran, tanıyı yönlendiren bir ipucudur, kesin bir sınıflandırma aracı değildir.
Kaynaklar
- Simadibrata DM, et al. Blood urea nitrogen-to-creatinine ratio to differentiate upper from lower gastrointestinal bleeding: a systematic review and meta-analysis. J Gastroenterol Hepatol. 2026. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jgh.70224
- Tomasello G, et al. The association between blood urea nitrogen to creatinine ratio and mortality in patients with upper gastrointestinal bleeding. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1687197918300923
BUN/kreatinin oranı tek başına tanı koymaz. Laboratuvarınız üre raporluyorsa BUN'a çevirmeden girmeyin; hacim durumu, diyet, gastrointestinal kanama, karaciğer hastalığı, kas kütlesi ve ilaçlar oranı belirgin biçimde değiştirir.
Sık sorulan sorular
BUN/Kreatinin Oranı nedir?
Bu hesap, kan üre azotu (BUN) değerini serum kreatinine bölerek azoteminin böbrek öncesi (prerenal) mi yoksa intrinsik böbrek kaynaklı mı olduğuna dair yaklaşık bir ipucu sunan orana çevirir.
BUN/Kreatinin Oranı ne zaman kullanılır?
Bu oran, azotemisi olan bir hastada hacim durumunun değerlendirilmesine, üst gastrointestinal kanama olasılığının araştırılmasına ve prerenal ile intrinsik böbrek hasarı ayrımının desteklenmesine yardımcı olur. Değerler yalnızca destekleyici bir ipucu olarak, klinik tablo ve idrar bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır.
BUN/Kreatinin Oranı nasıl hesaplanır?
BUN/kreatinin oranı = BUN (mg/dL) / kreatinin (mg/dL) formülüyle bulunur ve sonuç 1 ondalığa yuvarlanır. Bu hesap BUN girişini bekler; eğer laboratuvar üre (BUN değil) raporluyorsa BUN = üre / 2,14 dönüşümü yapılarak değer girilmelidir, aksi hâlde oran yaklaşık iki kat yüksek çıkar. Her iki değer de mg/dL biriminde olmalıdır.
BUN/Kreatinin Oranı sonucu nasıl yorumlanır?
Klasik yorumda 20'nin üzerindeki bir oran böbrek öncesi (prerenal) azotemi ya da gastrointestinal kanama lehine değerlendirilir; 10 ile 20 arası tipik kabul edilir; 10'un altındaki oran ise düşük protein alımı, karaciğer hastalığı, gebelik veya akut tübüler nekroz gibi intrinsik böbrek hasarını düşündürebilir. Üst gastrointestinal kanama ayrımında oran özellikle değerlidir: 30 ve üzeri bir oran üst gastrointestinal kaynağı bağımsız olarak öngörür, 35'in üzerindeki değerler yüksek olasılıkla üst kaynağı işaret eder. Ancak eşik değerlerin duyarlılık ve özgüllüğü ölçüktür; bir çalışmada 22 eşik değerinde duyarlılık yüzde 66 ve özgüllük yüzde 71 bulunmuştur. Bu nedenle oran, tanıyı yönlendiren bir ipucudur, kesin bir sınıflandırma aracı değildir.