İdrar Anyon Açığı

İdrar Anyon Açığı

Bu araç, idrar sodyum, potasyum ve klor değerlerini kullanarak idrar anyon açığını hesaplar. İdrar anyon açığı, idrarla atılan amonyumun (temel ölçülmeyen katyon) dolaylı bir göstergesidir ve normal anyon açıklı metabolik asidozun ayırıcı tanısında böbreğin asit atma yanıtını değerlendirmeye yardımcı olur.

Ne zaman kullanılır

Bu hesap, serum anyon açığı normal olan metabolik asidozlu hastada nedeni ayırt ederken kullanılır. Negatif idrar anyon açığı, artmış idrar amonyum atılımıyla uyumludur ve böbrek dışı bikarbonat kaybını (örneğin ishal) düşündürür. Pozitif idrar anyon açığı, azalmış amonyum atılımına işaret eder ve metabolik asidoz varlığında distal renal tübüler asidoz veya böbrek yetmezliğini akla getirir.

Formül

İdrar anyon açığı, idrar sodyum ile idrar potasyumun toplamından idrar klorun çıkarılmasıyla bulunur: idrar anyon açığı = idrar Na + idrar K - idrar Cl. Sonuç bir ondalığa yuvarlanır. Formülün mantığı, ölçülmeyen başlıca katyon olan amonyum arttıkça klor atılımının da artması ve bu değerin negatife dönmesidir. Amonyum ile idrar anyon açığı arasında yaklaşık doğrusal bir ilişki bildirilmiştir (amonyum ≈ -0,8 × idrar anyon açığı + 82).

Yorumlama

Negatif değer (genellikle -20 ile -50 mmol/L arası), böbreğin amonyum atılımını uygun biçimde artırdığını gösterir ve böbrek dışı bikarbonat kaybını (en sık ishal) destekler. Pozitif değer, metabolik asidoza rağmen amonyum atılımının yetersiz kaldığını gösterir ve distal (tip 1) renal tübüler asidoz veya kronik böbrek hastalığına bağlı tip 4 renal tübüler asidozu düşündürür. Değer klinik bağlamdan, idrar pH'sinden, potasyum düzeyinden ve böbrek fonksiyonundan bağımsız yorumlanmamalıdır.

Kaynaklar

• Kraut JA, Madias NE. Differential diagnosis of nongap metabolic acidosis: value of a systematic approach. Clin J Am Soc Nephrol. 2012;7(4):671-679.
• Batlle DC, Hizon M, Cohen E, Gutterman C, Gupta R. The use of the urinary anion gap in the diagnosis of hyperchloremic metabolic acidosis. N Engl J Med. 1988;318(10):594-599.

İdrar anyon açığı ketoasidoz, toluen zehirlenmesi ve idrar sodyumunun 20 mmol/L altına düştüğü hacim açığında yanıltıcıdır; bu durumlarda idrar osmolal açığı tercih edilmelidir. Sonuç idrar osmolal açığı, diüretik kullanımı, idrar pH ve böbrek fonksiyonuyla birlikte yorumlanmalıdır.