Truelove-Witts Şiddet İndeksi (Akut Ülseratif Kolit)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Truelove-Witts Şiddet İndeksi (Akut Ülseratif Kolit)
Truelove-Witts şiddet indeksi, akut ülseratif kolit ataklarını klinik ve laboratuvar parametrelerine göre hafif, orta ve ağır (şiddetli) olarak sınıflayan klasik bir indekstir. İndeks 1955 yılında yayınlanan bir tedavi çalışmasında tanımlanmıştır ve o çalışmadan bu yana temel yapısı değişmeden kullanılmaktadır.
Ne zaman kullanılır
Bu indeks, aktif kanlı ishal ile başvuran ve bilinen veya yeni tanı almış ülseratif koliti olan erişkin bir hastanın atak şiddetini değerlendirmek için kullanılır. Amerikan Gastroenteroloji Koleji (ACG) kılavuzu, akut şiddetli ülseratif koliti (ASUC) tanımlarken bu kriterleri esas alır ve hastanede yatan bir hastada günde altı veya daha fazla kanlı dışkılama ile birlikte nabız > 90/dk, sıcaklık > 37,8 °C, hemoglobin < 10,5 g/dL veya ESR ≥ 30 mm/sa bulgularından en az birinin varlığının akut şiddetli hastalığı tanımladığını belirtir.
Formül
Sistemik bulgular: sıcaklık > 37,8 °C; nabız > 90/dk; hemoglobin < 10,5 g/dL; ESR > 30 mm/sa. AĞIR (şiddetli) atak = günlük kanlı dışkılama ≥ 6 VE en az bir sistemik bulgu pozitif. HAFİF = günlük kanlı dışkılama < 4 ve hiçbir sistemik bulgu yok. ORTA = ikisi arasındaki tüm durumlar (örn. 4-5 dışkılama veya <4 dışkılama ile sistemik bulgu varlığı).
Yorumlama
Hafif atak sınıflandırılan bir hasta genellikle ayaktan aminosalisilat tedavisi ile izlenebilir. Orta atak sınıflandırılan bir hastada oral veya intravenöz kortikosteroid ile birlikte immünomodülatör tedavi değerlendirilmelidir. Ağır, yani akut şiddetli kolit sınıflandırılan bir hasta ise hastaneye yatış, intravenöz kortikosteroid, gerekirse biyolojik kurtarma tedavisi ve cerrahi konsültasyon gerektiren bir tıbbi acildir; bu hastalarda tedaviye yanıt genellikle üçüncü günde Oxford (Travis) ölçütleri ile yeniden değerlendirilir. Oxford ölçütlerine göre, üçüncü günde günlük dışkılama sayısının sekizin üzerinde olması veya dışkılama sayısının üç ile sekiz arasında olup C-reaktif protein değerinin 45 mg/L üzerinde bulunması, hastaların yaklaşık yüzde 85 oranında kolektomiye gideceğini öngörür; bu durumda ikinci basamak medikal tedaviye geçilmesi veya cerrahi değerlendirme yapılması gerekir.
Kaynaklar
- Truelove SC, Witts LJ. Cortisone in ulcerative colitis; final report on a therapeutic trial. Br Med J. 1955;2(4947):1041-1048. doi:10.1136/bmj.2.4947.1041. PMID: 13260656.
- Travis SP, Farrant JM, Ricketts C, ve ark. Predicting outcome in severe ulcerative colitis. Gut. 1996;38(6):905-910. doi:10.1136/gut.38.6.905. PMID: 8984031.
- Rubin DT, Ananthakrishnan AN, Siegel CA, Sauer BG, Long MD. ACG Clinical Guideline: Ulcerative Colitis in Adults. Am J Gastroenterol. 2019;114(3):384-413. doi:10.14309/ajg.0000000000000152. PMID: 30840605.
Eşik değerler birincil kaynağa göre uygulanmıştır: sıcaklık > 37,8 °C, nabız > 90/dk, hemoglobin < 10,5 g/dL, ESR > 30 mm/sa. Ağır kolit tanımı için günde altı veya daha fazla kanlı dışkılamaya ek olarak en az bir sistemik bulgunun varlığı gerekir. Enfeksiyöz nedenler, özellikle Clostridioides difficile enfeksiyonu ve sitomegalovirüs kolit, hastanın atağının ülseratif kolite mi yoksa süperempoze bir enfeksiyona mı bağlı olduğunu ayırt etmek için dışlanmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez ve akut şiddetli kolit sınıflandırılan bir hastada tedaviye yanıtın izlenmesi için ayrıca üçüncü gün Oxford ölçütlerinin veya benzer bir gösterge sisteminin kullanılması gerekir.
Sık sorulan sorular
Truelove-Witts Şiddet İndeksi (Akut Ülseratif Kolit) nedir?
Truelove-Witts şiddet indeksi, akut ülseratif kolit ataklarını klinik ve laboratuvar parametrelerine göre hafif, orta ve ağır (şiddetli) olarak sınıflayan klasik bir indekstir. İndeks 1955 yılında yayınlanan bir tedavi çalışmasında tanımlanmıştır ve o çalışmadan bu yana temel yapısı değişmeden kullanılmaktadır.
Truelove-Witts Şiddet İndeksi (Akut Ülseratif Kolit) ne zaman kullanılır?
Bu indeks, aktif kanlı ishal ile başvuran ve bilinen veya yeni tanı almış ülseratif koliti olan erişkin bir hastanın atak şiddetini değerlendirmek için kullanılır. Amerikan Gastroenteroloji Koleji (ACG) kılavuzu, akut şiddetli ülseratif koliti (ASUC) tanımlarken bu kriterleri esas alır ve hastanede yatan bir hastada günde altı veya daha fazla kanlı dışkılama ile birlikte nabız > 90/dk, sıcaklık > 37,8 °C, hemoglobin < 10,5 g/dL veya ESR ≥ 30 mm/sa bulgularından en az birinin varlığının akut şiddetli hastalığı tanımladığını belirtir.
Truelove-Witts Şiddet İndeksi (Akut Ülseratif Kolit) nasıl hesaplanır?
Sistemik bulgular: sıcaklık > 37,8 °C; nabız > 90/dk; hemoglobin < 10,5 g/dL; ESR > 30 mm/sa. AĞIR (şiddetli) atak = günlük kanlı dışkılama ≥ 6 VE en az bir sistemik bulgu pozitif. HAFİF = günlük kanlı dışkılama < 4 ve hiçbir sistemik bulgu yok. ORTA = ikisi arasındaki tüm durumlar (örn. 4-5 dışkılama veya <4 dışkılama ile sistemik bulgu varlığı).
Truelove-Witts Şiddet İndeksi (Akut Ülseratif Kolit) sonucu nasıl yorumlanır?
Hafif atak sınıflandırılan bir hasta genellikle ayaktan aminosalisilat tedavisi ile izlenebilir. Orta atak sınıflandırılan bir hastada oral veya intravenöz kortikosteroid ile birlikte immünomodülatör tedavi değerlendirilmelidir. Ağır, yani akut şiddetli kolit sınıflandırılan bir hasta ise hastaneye yatış, intravenöz kortikosteroid, gerekirse biyolojik kurtarma tedavisi ve cerrahi konsültasyon gerektiren bir tıbbi acildir; bu hastalarda tedaviye yanıt genellikle üçüncü günde Oxford (Travis) ölçütleri ile yeniden değerlendirilir. Oxford ölçütlerine göre, üçüncü günde günlük dışkılama sayısının sekizin üzerinde olması veya dışkılama sayısının üç ile sekiz arasında olup C-reaktif protein değerinin 45 mg/L üzerinde bulunması, hastaların yaklaşık yüzde 85 oranında kolektomiye gideceğini öngörür; bu durumda ikinci basamak medikal tedaviye geçilmesi veya cerrahi değerlendirme yapılması gerekir.