Transferrin Satürasyonu
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Transferrin Satürasyonu
Bu hesaplayıcı serum demiri değerini toplam demir bağlama kapasitesine (TIBC) oranlayarak transferrin satürasyonunu (TSAT) yüzde olarak hesaplar. TSAT, dolaşımdaki transferrin proteininin ne kadarının demirle dolu olduğunu gösterir ve eritropoez için o an kullanılabilir demiri yansıtır.
Ne zaman kullanılır
Mikrositer anemi ayırıcı tanısında demir eksikliğini araştırırken bu hesaplama yapılır. Kronik böbrek hastalığı olan anemik hastada eritropoez uyarıcı ajan veya demir tedavisi öncesinde demir durumu değerlendirilirken TSAT ölçülür. Ayrıca ferritin ve karaciğer enzimleri ile birlikte kalıtsal hemokromatoz taramasında yüksek TSAT bir uyarı işareti olarak kullanılır.
Formül
Transferrin satürasyonu, serum demirinin TIBC değerine bölünüp yüz ile çarpılmasıyla bulunur (TSAT = serum demiri / TIBC × 100) ve sonuç yüzde olarak 1 ondalığa yuvarlanır. Serum demiri ile TIBC aynı birimde (µg/dL) girilmelidir; birim uyumsuzluğu en sık yapılan hatadır. TIBC transferrin düzeyinin dolaylı ölçüsüdür ve demir eksikliğinde yükselir, kronik hastalıkta ise düşebilir; bu nedenle TSAT hem pay hem paydadaki değişimden etkilenir.
Yorumlama
TSAT değerinin yüzde 20'nin altında olması demir eksikliği veya demir kısıtlı eritropoez ile uyumludur; ferritin de düşükse sistemik demir eksikliği, ferritin normal veya yüksekse inflamasyona bağlı demir kısıtlı eritropoez düşünülür. Yüzde 20 ile 50 arası genellikle beklenen aralıktır. Yüzde 45 ve üzerindeki değerler, özellikle ferritin de yüksekse, demir yüklenmesi ve kalıtsal hemokromatoz açısından ileri incelemeyi (HFE gen testi) gerektirir. Her eşik ferritin, C-reaktif protein ve klinik tabloyla birlikte yorumlanmalıdır.
Kaynaklar
- KDIGO 2026 Clinical Practice Guideline for the Management of Anemia in Chronic Kidney Disease. Kidney Int. 2026. https://kdigo.org/wp-content/uploads/2026/01/KDIGO-2026-Anemia-in-CKD-Guideline.pdf
- European Association for the Study of the Liver. EASL Clinical Practice Guidelines on haemochromatosis. J Hepatol. 2022;77(2):479-502. doi:10.1016/j.jhep.2022.03.033
- Camaschella C. Iron-deficiency anemia. N Engl J Med. 2015;372(19):1832-1843. PMID: 25946282
Bu oran tek başına demir tedavisi başlatma veya kesme kararı vermez. İnflamasyon, aktif enfeksiyon, malignite ve son alınan oral demir sonucu yanıltıcı biçimde değiştirebilir; sonuç mutlaka ferritin, klinik tablo ve akut faz belirteçleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
Sık sorulan sorular
Transferrin Satürasyonu nedir?
Bu hesaplayıcı serum demiri değerini toplam demir bağlama kapasitesine (TIBC) oranlayarak transferrin satürasyonunu (TSAT) yüzde olarak hesaplar. TSAT, dolaşımdaki transferrin proteininin ne kadarının demirle dolu olduğunu gösterir ve eritropoez için o an kullanılabilir demiri yansıtır.
Transferrin Satürasyonu ne zaman kullanılır?
Mikrositer anemi ayırıcı tanısında demir eksikliğini araştırırken bu hesaplama yapılır. Kronik böbrek hastalığı olan anemik hastada eritropoez uyarıcı ajan veya demir tedavisi öncesinde demir durumu değerlendirilirken TSAT ölçülür. Ayrıca ferritin ve karaciğer enzimleri ile birlikte kalıtsal hemokromatoz taramasında yüksek TSAT bir uyarı işareti olarak kullanılır.
Transferrin Satürasyonu nasıl hesaplanır?
Transferrin satürasyonu, serum demirinin TIBC değerine bölünüp yüz ile çarpılmasıyla bulunur (TSAT = serum demiri / TIBC × 100) ve sonuç yüzde olarak 1 ondalığa yuvarlanır. Serum demiri ile TIBC aynı birimde (µg/dL) girilmelidir; birim uyumsuzluğu en sık yapılan hatadır. TIBC transferrin düzeyinin dolaylı ölçüsüdür ve demir eksikliğinde yükselir, kronik hastalıkta ise düşebilir; bu nedenle TSAT hem pay hem paydadaki değişimden etkilenir.
Transferrin Satürasyonu sonucu nasıl yorumlanır?
TSAT değerinin yüzde 20'nin altında olması demir eksikliği veya demir kısıtlı eritropoez ile uyumludur; ferritin de düşükse sistemik demir eksikliği, ferritin normal veya yüksekse inflamasyona bağlı demir kısıtlı eritropoez düşünülür. Yüzde 20 ile 50 arası genellikle beklenen aralıktır. Yüzde 45 ve üzerindeki değerler, özellikle ferritin de yüksekse, demir yüklenmesi ve kalıtsal hemokromatoz açısından ileri incelemeyi (HFE gen testi) gerektirir. Her eşik ferritin, C-reaktif protein ve klinik tabloyla birlikte yorumlanmalıdır.