Uluslararası Prognostik İndeks (IPI — Agresif NHL)

Uluslararası Prognostik İndeks (IPI — Agresif NHL)

Agresif non-Hodgkin lenfomada, özellikle diffüz büyük B hücreli lenfomada (DBBHL), sağkalımı öngören ve beş klinik değişkenden oluşan bir prognostik skordur; skor 0 ile 5 arasında değişir.

Ne zaman kullanılır

Yeni tanı almış agresif non-Hodgkin lenfoması olan, klasik olarak DBBHL tanısı konmuş bir hastada tedavi öncesi prognostik risk grubunu belirlemek amacıyla kullanılır.

Formül

Skor beş risk faktörünün her biri için 1 puan verilerek hesaplanır ve bu beş faktör şunlardır: yaşın 60 yılın üzerinde olması, serum laktat dehidrogenaz (LDH) düzeyinin normal üst sınırın üzerinde olması, ECOG performans durumunun 2 veya üzerinde olması, Ann Arbor evresinin III veya IV olması ve ekstranodal tutulumun birden fazla bölgede bulunması. Puanlar toplanarak 0 ile 5 arasında bir toplam skor elde edilir ve bu toplam dört risk grubuna ayrılır: 0-1 puan düşük risk, 2 puan düşük-orta risk, 3 puan yüksek-orta risk, 4-5 puan ise yüksek risk olarak sınıflandırılır. Formül, hastanın tedaviye yanıtından veya histolojik alt tipten bağımsız olarak yalnızca bu beş klinik değişkene dayanır; moleküler alt tip (germinal merkez B hücresi tipi veya aktive B hücresi tipi gibi) veya sitogenetik bulgular (MYC/BCL2 çift-vurgulu lenfoma gibi) skora dahil edilmez.

Yorumlama

IPI skoru yükseldikçe beklenen sağkalım kötüleşir. Orijinal türetme kohortunda, yani rituksimab öncesi kemoterapi döneminde, 5 yıllık genel sağkalım oranları şöyledir: düşük risk grubunda yaklaşık yüzde 73, düşük-orta risk grubunda yaklaşık yüzde 51, yüksek-orta risk grubunda yaklaşık yüzde 43 ve yüksek risk grubunda yaklaşık yüzde 26. Rituksimab çağında geliştirilen Revize IPI (R-IPI), aynı beş değişkeni kullanarak hastaları üç gruba ayırır ve R-CHOP ile tedavi edilen hastalarda 4 yıllık genel sağkalım çok iyi risk grubunda (skor 0) yaklaşık yüzde 94, iyi risk grubunda (skor 1-2) yaklaşık yüzde 79, kötü risk grubunda (skor 3-5) ise yaklaşık yüzde 55 olarak bildirilmiştir. Bu nedenle modern immünokemoterapi alan bir hastada mutlak sağkalım oranları orijinal IPI'nin öngördüğünden daha iyidir ve sonuç mutlaka güncel tedavi rejimi ile birlikte yorumlanmalıdır. Yaşa göre uyarlanmış IPI (aaIPI), altmış beş yaş altındaki hastalarda kullanılan ve yalnızca üç değişkene, yani serum LDH düzeyine, Ann Arbor evresine ve ECOG performans durumuna dayanan ayrı bir versiyondur; bu araç orijinal beş değişkenli IPI'yi hesaplar ve aaIPI'nin genç hastalarda ayrı olarak hesaplanması gerektiği unutulmamalıdır.

Kaynaklar

• International Non-Hodgkin's Lymphoma Prognostic Factors Project. A predictive model for aggressive non-Hodgkin's lymphoma. N Engl J Med. 1993;329(14):987-994. PMID: 8141877.
• Sehn LH, Berry B, Chhanabhai M, et al. The revised International Prognostic Index (R-IPI) is a better predictor of outcome than the standard IPI for patients with diffuse large B-cell lymphoma treated with R-CHOP. Blood. 2007;109(5):1857-1861. PMID: 17105812.
• Zhou Z, Sehn LH, Rademaker AW, et al. An enhanced International Prognostic Index (NCCN-IPI) for patients with diffuse large B-cell lymphoma treated in the rituximab era. Blood. 2014;123(6):837-842. PMID: 24264230.
• Ruppert AS, Dixon JG, Salles G, et al. International prognostic indices in diffuse large B-cell lymphoma: a comparison of IPI, R-IPI, and NCCN-IPI. Blood. 2020;135(23):2041-2048. PMID: 32232482.

IPI, agresif non-Hodgkin lenfoma ve özellikle DBBHL için türetilmiştir; Hodgkin lenfoma, indolent lenfomalar ve diğer tümör tiplerinde geçerli değildir. Serum LDH değerlendirilirken kullanılan laboratuvarın normal üst sınırı esas alınmalı, ECOG performans durumu ve tutulan ekstranodal bölge sayısı hastanın güncel klinik değerlendirmesine göre doğru girilmelidir. Orijinal IPI'nin bildirdiği sağkalım oranları rituksimab öncesi kemoterapi dönemine aittir ve günümüzde R-CHOP ile tedavi edilen hastalarda gerçek sağkalım bu oranlardan daha iyidir; bu nedenle güncel klinik karar için R-IPI veya NCCN-IPI gibi rituksimab çağına uyarlanmış indekslerin de göz önünde bulundurulması önerilir. Bu araç bir klinik karar-destek yardımcısıdır ve hekimin bireyselleştirilmiş değerlendirmesinin, patoloji ve moleküler bulguların yerine geçmez.