Ann Arbor Evrelemesi (Lenfoma)

Ann Arbor Evrelemesi (Lenfoma)

Bu araç, Hodgkin ve non-Hodgkin lenfomada hastalığın anatomik tutulum yaygınlığını değerlendirir. Klinisyenin belirttiği evre (I-IV) ile A/B semptomları, E (ekstranodal) ve S (dalak) modifiyerlerini birleştirerek bileşik Ann Arbor evresini üretir. Sistem, 1971 Ann Arbor sınıflamasının 1989 Cotswolds ve 2014 Lugano güncellemeleriyle modifiye edilmiş halidir.

Ne zaman kullanılır

Bu araç, Hodgkin lenfoma ve çoğu non-Hodgkin lenfomada doku tanısı konduktan sonra anatomik evrenin kayıt altına alınmasında kullanılır. Lugano sınıflamasına göre evreleme, floro-deoksiglikoz tutan (FDG-avid) lenfomalarda pozitron emisyon tomografisi-bilgisayarlı tomografi (PET-BT), FDG tutmayan alt tiplerde ise kontrastlı bilgisayarlı tomografi ile yapılır ve bu araç o görüntüleme sonucunu biçimsel evreye dönüştürür.

Formül

Bileşik evre şu bileşenlerden oluşur: Roma rakamıyla anatomik evre (I-IV), ardından A/B harfi (B semptomu varsa B, yoksa A), ardından varsa E (sınırlı ekstranodal) ve S (dalak) modifiyerleri. Lugano sınıflamasında evreler şöyle tanımlanır: Evre I tek bir lenf nodu bölgesini veya tek bir komşu nod grubunu, Evre II diyaframın aynı tarafında iki veya daha fazla nod grubunu, Evre III diyaframın her iki tarafındaki nodları (dalak tutulumu Evre III sayılır), Evre IV ise komşu olmayan (nonkontigü) ekstralenfatik organ tutulumunu belirtir. Klinik gruplamada lokalize hastalık Evre I-II (kitlesel olmayan), ileri hastalık Evre III-IV olarak ele alınır. E modifiyeri yalnız nod tutulumuna bitişik ya da tek/sınırlı ekstranodal tutulumda anlamlıdır; komşu olmayan yaygın ekstralenfatik tutulum zaten Evre IV'tür ve E ile birlikte kullanılmaz. Lugano güncellemesinde kitlesel (bulky) hastalık için eski X harfi terk edilmiştir; kitle boyutu artık en uzun çap olarak sayısal kaydedilir ve Hodgkin lenfomada 10 cm veya üzeri ya da transtorasik çapın üçte birinden büyük kitle kitlesel kabul edilir.

Yorumlama

Evre I-II kitlesel olmayan hastalık lokalize, Evre III-IV ise ileri hastalık olarak gruplanır ve bu ayrım tedavi yoğunluğunu belirler. Evre II kitlesel (bulky) hastalık, histolojiye ve prognostik faktörlere göre lokalize veya ileri hastalık gibi tedavi edilebilir; bu ara grubun kararı çok disiplinli değerlendirmeyi gerektirir. B semptomlarının (açıklanamayan ateş, gece terlemeleri, altı ayda vücut ağırlığının yüzde onundan fazla kilo kaybı) varlığı daha ileri hastalık ve daha kötü prognozla ilişkilidir ve özellikle Hodgkin lenfomada tedavi kararını etkiler. Lugano sınıflamasına göre, PET-BT yapıldığında Hodgkin lenfoma ve çoğu diffüz büyük B-hücreli lenfomada rutin evreleme için kemik iliği biyopsisi artık gerekmez; PET-BT kemik iliği tutulumunu biyopsiden daha duyarlı gösterir. Anatomik evre tek başına prognozu belirlemez; nihai risk, Hodgkin lenfomada Uluslararası Prognostik Skor, agresif non-Hodgkin lenfomada Uluslararası Prognostik İndeks gibi araçlarla, histoloji ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek konur. NCCN kılavuzu, Hodgkin lenfomada Evre I-II hastaları yalnız anatomik evreye göre değil, ek olumsuz faktörlere göre de sınıflar: bulky mediastinal kitle veya herhangi bir bölgede 10 santimetre ve üzeri kitle, üçten fazla nodal bölge tutulumu, B semptomlarının varlığı ve yüksek eritrosit sedimentasyon hızı gibi faktörlerin bulunması hastayı erken evre elverişsiz (unfavorable) gruba taşır ve bu hastalarda tedavi yoğunluğu erken evre elverişli (favorable) hastalara göre artırılır; bu ayrım bu aracın ürettiği ham I-II/III-IV evrelemesinin ötesinde ek bir klinik değerlendirme gerektirir.

Kaynaklar

• Carbone PP, Kaplan HS, Musshoff K, Smithers DW, Tubiana M. Report of the Committee on Hodgkin's Disease Staging Classification. Cancer Res. 1971;31(11):1860-1861.
• Cheson BD, Fisher RI, Barrington SF, et al. Recommendations for initial evaluation, staging, and response assessment of Hodgkin and non-Hodgkin lymphoma: the Lugano classification. J Clin Oncol. 2014;32(27):3059-3067.
• Lister TA, Crowther D, Sutcliffe SB, et al. Report of a committee convened to discuss the evaluation and staging of patients with Hodgkin's disease: Cotswolds meeting. J Clin Oncol. 1989;7(11):1630-1636.
• El-Galaly TC, d'Amore F, Mylam KJ, et al. Routine bone marrow biopsy has little or no therapeutic consequence for positron emission tomography/computed tomography-staged treatment-naive patients with Hodgkin lymphoma. J Clin Oncol. 2012;30(36):4508-4514.

Bu araç klinisyenin belirttiği anatomik tutuluma göre yalnız bileşik Ann Arbor evresini biçimlendirir; evreyi otomatik belirlemez. Doğru evre, fizik muayene, PET-BT ya da kontrastlı BT ve gerektiğinde kemik iliği değerlendirmesiyle hekim tarafından konmalıdır. E modifiyeri sadece nod tutulumuna bitişik veya sınırlı ekstranodal tutulumda geçerlidir; komşu olmayan yaygın ekstralenfatik tutulum Evre IV olarak sınıflanır. Lugano sınıflamasında A/B modifiyeri yalnız Hodgkin lenfomada atanır. Bazı lenfoid hastalıkların (kronik lenfositik lösemi, kutanöz lenfomalar, multipl miyelom) tümüyle ayrı evreleme sistemleri vardır ve bu araçla evrelenmemelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.