RCVS2 Skoru (Reversibl Serebral Vazokonstriksiyon Sendromu)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
RCVS2 Skoru (Reversibl Serebral Vazokonstriksiyon Sendromu)
Bu skor, yeni saptanan intrakraniyal büyük veya orta çaplı damar arteriyopatisi olan hastalarda reversibl serebral vazokonstriksiyon sendromunu (RCVS) diğer arteriyopatilerden ayırmaya yarayan beş maddelik klinik-radyolojik bir araçtır. Skor özellikle RCVS ile onun en sık karışan taklitçisi olan primer santral sinir sistemi (SSS) vaskülitini (primer SSS anjiiti, PACNS) ayırt etmek için türetilmiştir. Puan aralığı -2 ile +10 arasında değişir ve dijital subtraksiyon anjiyografi gibi invaziv tetkiklere gerek kalmadan yatak başında olasılık tahmini sağlar.
Ne zaman kullanılır
İlk kez saptanan, açıklanamayan intrakraniyal büyük/orta damar vazokonstriksiyonu/arteriyopatisi bulgusu olan 18-55 yaş erişkinlerde, RCVS ile primer SSS vasküliti veya diğer arteriyopatiler arasında ayrım yapılması gerektiğinde.
Formül
RCVS2 = Tekrarlayan/tek thunderclap baş ağrısı (+5) − İntrakraniyal karotis arter tutulumu (−2) + Vazokonstriktif tetikleyici (+3) + Kadın cinsiyet (+1) + Subaraknoid kanama (+1). Toplam aralık: -2 ile +10. ≥5 → RCVS tanısı yüksek olasılıklı; 3-4 → belirsiz (yatak başı klinik değerlendirme önerilir); ≤2 → RCVS düşük olasılıklı, RCVS-dışı arteriyopati (örn. primer SSS vasküliti) düşünülmelidir.
Yorumlama
RCVS2 skoru ≥5 olduğunda RCVS tanısı yüksek olasılıklıdır; orijinal çalışmada bu eşik %90 duyarlılık ve %99 özgüllük göstermiştir. Skor ≤2 olduğunda RCVS düşük olasılıklıdır ve RCVS-dışı arteriyopati (özellikle primer santral sinir sistemi vasküliti) lehinedir; bu eşik RCVS'yi dışlamada %85 duyarlılık ve %100 özgüllük vermiştir. Skor 3-4 arasında olduğunda tanı belirsizdir çünkü bu aralık RCVS tanısı için yalnızca %10 duyarlılık ve %86 özgüllük taşır; bu hastalarda yatak başı klinik değerlendirme, tetikleyici sorgusu ve gerekirse ileri görüntüleme gerekir. Skor yalnızca ilk kez saptanan anormal intrakraniyal vasküler görüntülemesi olan hastalarda geçerlidir.
Kaynaklar
- Rocha EA, Topcuoglu MA, Silva GS, Singhal AB. RCVS2 score and diagnostic approach for reversible cerebral vasoconstriction syndrome. Neurology. 2019;92(7):e639-e647. PMID: 30635477. doi:10.1212/WNL.0000000000006917.
RCVS2 skoru yalnızca ilk kez saptanan, açıklanamayan intrakraniyal büyük/orta damar vazokonstriksiyonu olan 18-55 yaş erişkinler için türetilip valide edilmiştir; bu popülasyon dışında kullanılmamalıdır. Belirsiz (3-4) skorlarda ileri görüntüleme (tekrar MR/BT anjiyografi, gerekirse dijital subtraksiyon anjiyografi) ve nöroloji/nöroradyoloji konsültasyonu gerekir. Bu araç klinik muhakemenin yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
RCVS2 Skoru (Reversibl Serebral Vazokonstriksiyon Sendromu) nedir?
Bu skor, yeni saptanan intrakraniyal büyük veya orta çaplı damar arteriyopatisi olan hastalarda reversibl serebral vazokonstriksiyon sendromunu (RCVS) diğer arteriyopatilerden ayırmaya yarayan beş maddelik klinik-radyolojik bir araçtır. Skor özellikle RCVS ile onun en sık karışan taklitçisi olan primer santral sinir sistemi (SSS) vaskülitini (primer SSS anjiiti, PACNS) ayırt etmek için türetilmiştir. Puan aralığı -2 ile +10 arasında değişir ve dijital subtraksiyon anjiyografi gibi invaziv tetkiklere gerek kalmadan yatak başında olasılık tahmini sağlar.
RCVS2 Skoru (Reversibl Serebral Vazokonstriksiyon Sendromu) ne zaman kullanılır?
İlk kez saptanan, açıklanamayan intrakraniyal büyük/orta damar vazokonstriksiyonu/arteriyopatisi bulgusu olan 18-55 yaş erişkinlerde, RCVS ile primer SSS vasküliti veya diğer arteriyopatiler arasında ayrım yapılması gerektiğinde.
RCVS2 Skoru (Reversibl Serebral Vazokonstriksiyon Sendromu) nasıl hesaplanır?
RCVS2 = Tekrarlayan/tek thunderclap baş ağrısı (+5) − İntrakraniyal karotis arter tutulumu (−2) + Vazokonstriktif tetikleyici (+3) + Kadın cinsiyet (+1) + Subaraknoid kanama (+1). Toplam aralık: -2 ile +10. ≥5 → RCVS tanısı yüksek olasılıklı; 3-4 → belirsiz (yatak başı klinik değerlendirme önerilir); ≤2 → RCVS düşük olasılıklı, RCVS-dışı arteriyopati (örn. primer SSS vasküliti) düşünülmelidir.
RCVS2 Skoru (Reversibl Serebral Vazokonstriksiyon Sendromu) sonucu nasıl yorumlanır?
RCVS2 skoru ≥5 olduğunda RCVS tanısı yüksek olasılıklıdır; orijinal çalışmada bu eşik %90 duyarlılık ve %99 özgüllük göstermiştir. Skor ≤2 olduğunda RCVS düşük olasılıklıdır ve RCVS-dışı arteriyopati (özellikle primer santral sinir sistemi vasküliti) lehinedir; bu eşik RCVS'yi dışlamada %85 duyarlılık ve %100 özgüllük vermiştir. Skor 3-4 arasında olduğunda tanı belirsizdir çünkü bu aralık RCVS tanısı için yalnızca %10 duyarlılık ve %86 özgüllük taşır; bu hastalarda yatak başı klinik değerlendirme, tetikleyici sorgusu ve gerekirse ileri görüntüleme gerekir. Skor yalnızca ilk kez saptanan anormal intrakraniyal vasküler görüntülemesi olan hastalarda geçerlidir.