Paket-Yılı (Pack-Years) Hesaplayıcı

Paket-Yılı (Pack-Years) Hesaplayıcı

Sigara maruziyetini standardize eden bir birim: günde içilen paket sayısı (20 sigara = 1 paket) ile toplam sigara içme yılının çarpımı. Akciğer kanseri tarama uygunluğu ve KOAH risk değerlendirmesinde kullanılır.

Ne zaman kullanılır

Sigara içen veya bırakmış erişkinlerde kümülatif sigara maruziyetinin nicelendirilmesi gerektiğinde; özellikle akciğer kanseri tarama kriterleri (ör. USPSTF ≥20 paket-yılı) değerlendirilirken.

Formül

Paket-yılı = (günde içilen sigara sayısı ÷ 20) × sigara içilen yıl sayısı. 20 sigara = 1 paket kabul edilir. Örnek: günde 15 sigara, 40 yıl → (15/20) × 40 = 30 paket-yılı.

Yorumlama

Paket-yılı, kümülatif sigara maruziyetinin kaba bir göstergesidir. USPSTF (2021) 50-80 yaş arası, ≥20 paket-yılı öyküsü olan ve halen içen veya son 15 yıl içinde bırakmış kişilerde yıllık düşük doz BT ile akciğer kanseri taraması önerir. Değer, KOAH ve kardiyovasküler risk değerlendirmesinde de yardımcı bir bağlamsal veridir; tek başına tarama veya tedavi kararı vermez.

Kaynaklar

• US Preventive Services Task Force. Screening for Lung Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2021;325(10):962-970.

Paket-yılı kaba bir kümülatif maruziyet tahminidir; inhalasyon derinliği, filtre kullanımı, sigara markası ve bireysel farklılıkları hesaba katmaz. Tarama uygunluğu için yaş, bırakma süresi ve genel sağlık durumu gibi ek kriterler birlikte değerlendirilmelidir.