GMAWS (Glasgow Modifiye Alkol Yoksunluk Ölçeği)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
GMAWS (Glasgow Modifiye Alkol Yoksunluk Ölçeği)
Glasgow Alkol Tarama ve Yönetim Kılavuzu'nun bir parçası olarak geliştirilmiş, tremor, terleme, halüsinasyon, oryantasyon ve ajitasyonu her biri 0-2 puanla değerlendiren, semptom-tetiklemeli benzodiazepin tedavisini yönlendirmek için kullanılan 5 maddelik alkol yoksunluk ölçeği. CIWA-Ar'a göre daha az madde içerir ve subjektif semptom sorgusu (bulantı, anksiyete gibi) gerektirmez; bAWS (Brief Alcohol Withdrawal Scale) ile de aynı madde seti veya puanlama şemasını paylaşmaz — ayrı bir kurumsal kılavuzdan (NHS Greater Glasgow and Clyde) türetilmiş bağımsız bir ölçektir.
Ne zaman kullanılır
Son alkol alımından en az 8 saat geçmiş, intoksike olmayan, alkol yoksunluğu riski taşıyan veya yoksunluk semptomu gösteren hastanede yatan hastalarda düzenli aralıklarla (semptom-tetiklemeli protokol).
Formül
Toplam skor = Tremor (0-2) + Terleme (0-2) + Halüsinasyon (0-2) + Oryantasyon (0-2) + Ajitasyon (0-2); aralık 0-10. Glasgow protokolüne göre skor 0 iken 2 saat sonra tekrar değerlendirme yapılır; skor 1-3 iken 10 mg diazepam verilip 2 saat sonra tekrar değerlendirilir; skor 4-8 iken 20 mg diazepam verilip 1 saat sonra tekrar değerlendirilir; skor 9-10 iken 20 mg diazepam verilip 1 saat sonra tekrar değerlendirilir ve şiddetli yoksunluk yönetimi için tıbbi ekiple görüşülür. Karaciğer hastalığı, ileri yaş veya diğer eşlik eden hastalığı olan istisnai hasta gruplarında, GMAWS skor kademesinden bağımsız olarak diazepam yerine 1-2 mg lorazepam kullanılabilir.
Yorumlama
GMAWS 0: yoksunluk bulgusu yok, 2 saat sonra tekrar değerlendirilir. 1-3: hafif yoksunluk, düşük doz benzodiazepin ile 2 saatte bir izlem. 4-8: orta-ağır yoksunluk, daha yüksek doz benzodiazepin ile 1 saatte bir izlem. 9-10: ağır yoksunluk, yüksek doz benzodiazepin ve tıbbi ekiple birlikte şiddetli yoksunluk yönetimi. Skor, hasta intoksike değilken ve son alkol alımından en az 8 saat sonra kullanılmalıdır.
Kaynaklar
- Glasgow Assessment and Management of Alcohol Guideline Group (Forrest E, ed.). Appraisal of the Glasgow assessment and management of alcohol guideline: a comprehensive alcohol management protocol for use in general hospitals. QJM. 2012;105(7):649-656.
GMAWS, hasta intoksike iken kullanılmamalıdır (son alkol alımından en az 8 saat geçmiş olmalıdır). Bu ölçek CIWA-Ar ve bAWS'tan farklı madde seti ve puanlama şeması kullanan ayrı bir araçtır; sonuçlar doğrudan karşılaştırılamaz. Wernicke ensefalopatisi, nöbet veya deliryum tremens riski açısından ayrıca dikkatli olunmalı ve gerektiğinde tiamin replasmanı yapılmalıdır.
Sık sorulan sorular
GMAWS (Glasgow Modifiye Alkol Yoksunluk Ölçeği) nedir?
Glasgow Alkol Tarama ve Yönetim Kılavuzu'nun bir parçası olarak geliştirilmiş, tremor, terleme, halüsinasyon, oryantasyon ve ajitasyonu her biri 0-2 puanla değerlendiren, semptom-tetiklemeli benzodiazepin tedavisini yönlendirmek için kullanılan 5 maddelik alkol yoksunluk ölçeği. CIWA-Ar'a göre daha az madde içerir ve subjektif semptom sorgusu (bulantı, anksiyete gibi) gerektirmez; bAWS (Brief Alcohol Withdrawal Scale) ile de aynı madde seti veya puanlama şemasını paylaşmaz — ayrı bir kurumsal kılavuzdan (NHS Greater Glasgow and Clyde) türetilmiş bağımsız bir ölçektir.
GMAWS (Glasgow Modifiye Alkol Yoksunluk Ölçeği) ne zaman kullanılır?
Son alkol alımından en az 8 saat geçmiş, intoksike olmayan, alkol yoksunluğu riski taşıyan veya yoksunluk semptomu gösteren hastanede yatan hastalarda düzenli aralıklarla (semptom-tetiklemeli protokol).
GMAWS (Glasgow Modifiye Alkol Yoksunluk Ölçeği) nasıl hesaplanır?
Toplam skor = Tremor (0-2) + Terleme (0-2) + Halüsinasyon (0-2) + Oryantasyon (0-2) + Ajitasyon (0-2); aralık 0-10. Glasgow protokolüne göre skor 0 iken 2 saat sonra tekrar değerlendirme yapılır; skor 1-3 iken 10 mg diazepam verilip 2 saat sonra tekrar değerlendirilir; skor 4-8 iken 20 mg diazepam verilip 1 saat sonra tekrar değerlendirilir; skor 9-10 iken 20 mg diazepam verilip 1 saat sonra tekrar değerlendirilir ve şiddetli yoksunluk yönetimi için tıbbi ekiple görüşülür. Karaciğer hastalığı, ileri yaş veya diğer eşlik eden hastalığı olan istisnai hasta gruplarında, GMAWS skor kademesinden bağımsız olarak diazepam yerine 1-2 mg lorazepam kullanılabilir.
GMAWS (Glasgow Modifiye Alkol Yoksunluk Ölçeği) sonucu nasıl yorumlanır?
GMAWS 0: yoksunluk bulgusu yok, 2 saat sonra tekrar değerlendirilir. 1-3: hafif yoksunluk, düşük doz benzodiazepin ile 2 saatte bir izlem. 4-8: orta-ağır yoksunluk, daha yüksek doz benzodiazepin ile 1 saatte bir izlem. 9-10: ağır yoksunluk, yüksek doz benzodiazepin ve tıbbi ekiple birlikte şiddetli yoksunluk yönetimi. Skor, hasta intoksike değilken ve son alkol alımından en az 8 saat sonra kullanılmalıdır.