GALAD Modeli (Hepatoselüler Karsinom Tespiti)

GALAD Modeli (Hepatoselüler Karsinom Tespiti)

Cinsiyet, yaş ve üç serum biyobelirtecini (AFP, AFP-L3 yüzdesi, DCP) birleştirerek hepatoselüler karsinom (HCC) tespiti/taraması olasılığını hesaplayan lojistik regresyon tabanlı model.

Ne zaman kullanılır

Kronik hepatit B/C veya sirozu olan hastalarda HCC taraması veya şüpheli karaciğer kitlesi değerlendirmesinde biyobelirteç tabanlı olasılık tahmini gerektiğinde.

Formül

Z = -10.08 + 1.67×(erkek ise 1, kadın ise 0) + 0.09×yaş + 0.04×AFP-L3(%) + 2.34×log10(AFP, ng/mL) + 1.33×log10(DCP, mAU/mL). Olasılık = e^Z / (1 + e^Z). Z ≥ -0.63 (yaklaşık) HCC yönünden pozitif eşik olarak önerilmiştir; kesin eşik popülasyona göre değişebilir.

Yorumlama

GALAD Z skoru arttıkça hesaplanan HCC olasılığı artar. Almanya dahil çok merkezli bir Avrupa kohortunda (kronik hepatit B/C hastaları) standart eşikte (Z ≥ -0.63) duyarlılık %84,1 ve özgüllük %93,8 olarak bildirilmiştir; Milan kriterleri içindeki (erken) HCC için orijinal türetme kohortunda aynı eşikte duyarlılık %68, özgüllük %95 düzeyindedir. Kronik karaciğer hastalıklarını kapsayan sistematik derleme ve meta-analizde herhangi bir evre HCC için havuzlanmış duyarlılık %82, özgüllük %89 ve eğri altında kalan alan (AUC) 0,92 bulunmuştur. Ancak eşik değer popülasyona bağlıdır: bir Asya tarama kohortunda -0,63 eşiği çok düşük duyarlılık (%12,5) verirken, -1,95 eşiği bir yıl içinde saptanan HCC için %75 duyarlılık ve %92,5 özgüllük sağlamıştır. Bu nedenle sonuç kullanılan tahlil yöntemi, hasta popülasyonu ve görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Johnson PJ, Pirrie SJ, Cox TF, et al. The detection of hepatocellular carcinoma using a prospectively developed and validated model based on serological biomarkers. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2014;23(1):144-153.
• Berhane S, Toyoda H, Tada T, et al. Role of the GALAD and BALAD-2 serologic models in diagnosis of hepatocellular carcinoma and prediction of survival in patients. Clin Gastroenterol Hepatol. 2016;14(6):875-886.

GALAD modeli tanı koydurucu değildir, siroz/kronik karaciğer hastalığı zemininde tarama amaçlı bir olasılık tahminidir. Sonuç mutlaka multifazik kontrastlı görüntüleme (BT/MR) ile birlikte değerlendirilmelidir. AFP ve DCP düzeylerini etkileyebilecek gebelik, aktif hepatit alevlenmesi, germ hücreli tümör, K vitamini eksikliği veya antikoagülan kullanımı gibi durumlar yanlış pozitif/negatif sonuca yol açabilir.