Fibrotik NASH İndeksi (FNI)

Fibrotik NASH İndeksi (FNI)

AST, HbA1c ve HDL-kolesterol kullanarak NAFLD/NASH hastalarında olası fibrotik NASH (ileri fibrozis ile birlikte NASH) olasılığını tahmin eden lojistik regresyon temelli indeks.

Ne zaman kullanılır

NAFLD/MASLD şüphesi veya tanısı olan erişkinlerde, ileri fibrozisle ilişkili NASH olasılığının ilk basamakta değerlendirilmesi gerektiğinde.

Formül

L = -10,33 + 2,54×ln(AST [U/L]) + 3,86×ln(HbA1c [%]) - 1,66×ln(HDL-K [mg/dL]); FNI = e^L / (1 + e^L). Kesme noktaları: FNI < 0,10 → fibrotik NASH'i "ekarte etme" (rule-out) eşiği (duyarlılık ≈0,89); FNI ≥ 0,33 → fibrotik NASH'i "içeri alma" (rule-in) eşiği (özgüllük ≈0,90); 0,10-0,33 arası belirsiz/gri bölge.

Yorumlama

FNI değeri 0,10 kesme noktasının altında olduğunda fibrotik NASH olasılığı düşüktür; türetme kohortunda bu eşik yaklaşık %89 duyarlılık ve 0,93 negatif prediktif değerle hastalığı ekarte etmek için kullanılmıştır ve dış doğrulama kohortlarında negatif prediktif değer 0,99-1,00 aralığına ulaşmıştır. FNI değeri 0,33 kesme noktasına ulaştığında veya aştığında olasılık yüksektir; bu eşik yaklaşık %90 özgüllükle hastalığı içeri almak için kullanılır, ancak pozitif prediktif değer türetme kohortunda 0,57, dış doğrulama kohortlarında 0,12-0,49 gibi düşük değerlerde kaldığından yüksek sonuç ileri değerlendirmeyi tetikler ama tanıyı doğrulamaz. FNI değeri 0,10 ile 0,33 arasındaki gri bölgede yer aldığında sonuç belirsizdir ve FIB-4 gibi ek bir noninvaziv skor, elastografi (geçici elastografi veya MR elastografi) ya da gerektiğinde karaciğer biyopsisi ile ileri değerlendirme önerilir.

Kaynaklar

• Sberna AL, Bouillet B, Rouland A, et al. European Association for the Study of the Liver (EASL) and European Association for the Study of Diabetes (EASD) score of fibrotic non-alcoholic steatohepatitis (FNI): development and external validation. Diabetes Obes Metab. 2021;23(9):2124-2133. doi:10.1111/dom.14384. PMID: 33991164.
• Tavaglione F, Jamialahmadi O, De Vincentis A, et al. Development and Validation of a Score for Fibrotic Nonalcoholic Steatohepatitis. Clin Gastroenterol Hepatol. 2023;21(6):1523-1532. PMID: 35421584.
• FNI resmi hesaplayıcısı ve katsayı doğrulaması: https://fniscore.github.io/

FNI, karaciğer biyopsisinin yerine geçmez; noninvaziv bir olasılık tahminidir. Gri bölgedeki sonuçlar ek testlerle desteklenmelidir. HbA1c güvenilirliğini etkileyen durumlarda (hemoglobinopati, anemi, transfüzyon) yorumda dikkatli olunmalıdır. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.