CRASH Skoru (Yaşlıda Kemoterapi Toksisitesi)

CRASH Skoru (Yaşlıda Kemoterapi Toksisitesi)

70 yaş ve üzeri kanser hastalarında kemoterapiye bağlı ciddi (hematolojik ve hematolojik-dışı) toksisite riskini öngören, iki alt skorlu kapsamlı geriatrik değerlendirme temelli bir skordur. Skor, hastanın işlevsel durumunu, bilişsel durumunu, beslenme durumunu ve seçilen kemoterapi rejiminin yoğunluğunu birleştirerek bir risk kategorisi üretir.

Ne zaman kullanılır

Sitotoksik kemoterapi planlanan 70 yaş ve üzeri kanser hastalarında, tedavi öncesinde kapsamlı geriatrik değerlendirme verileri (IADL yani Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri, MMSE yani Mini Mental Durum Muayenesi, MNA yani Mini Nutrisyonel Değerlendirme) elde edilebildiğinde kullanılır. Skor, hematolojik ve hematolojik olmayan toksisite riskini ayrı ayrı hesapladığı için rejim seçimi tartışmalı olan hastalarda ek karar desteği sağlayabilir.

Formül

Hematolojik alt skor: diyastolik KB > 72 mmHg → 1; IADL 10-25 → 1 (26-29 → 0); LDH > 459 U/L → 2; + Chemotox (0/1/2). Hematolojik-dışı alt skor: ECOG 0 → 0, 1-2 → 1, 3-4 → 2; MMSE < 30 → 2; MNA < 28 → 2; + Chemotox (0/1/2). Chemotox MAX2 endeksinden gelir (0-0,44 → 0; 0,45-0,57 → 1; > 0,57 → 2) ve her iki alt skora eklenir ancak birleşik skorda yalnız bir kez sayılır. Birleşik CRASH = hematolojik + hematolojik-dışı − Chemotox.

Yorumlama

Birleşik CRASH skoru 0-3 puan ise düşük risk, 4-6 puan ise orta-düşük risk, 7-9 puan ise orta-yüksek risk ve 9 puanın üzerinde ise yüksek toksisite riski olarak sınıflandırılır. Hematolojik alt skor grade 4 hematolojik toksisite gelişme olasılığını öngörmek için, hematolojik olmayan alt skor ise grade 3 veya 4 hematolojik olmayan toksisite gelişme olasılığını öngörmek için ayrı ayrı hesaplanır. Yüksek risk kategorisinde çıkan hastada tedavi ekibi doz azaltımı, rejim değişikliği, profilaktik büyüme faktörü desteği veya daha yakın izlem gibi seçenekleri tartışmalıdır; ancak dış doğrulama çalışmalarında skorun ayırt ediciliği zayıf bulunduğundan sonuç tek başına tedaviden vazgeçme kararına temel oluşturmamalıdır. Sonuç, multidisipliner geriatrik onkoloji değerlendirmesiyle ve hastanın kendi tercihleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Kaynaklar

• Extermann M, Boler I, Reich RR, Lyman GH, Brown RH, DeFelice J, et al. Predicting the risk of chemotherapy toxicity in older patients: the Chemotherapy Risk Assessment Scale for High-Age Patients (CRASH) score. Cancer. 2012;118(13):3377-3386. doi:10.1002/cncr.26646, PMID: 22072065.
• Frelaut M, Paillaud E, Beinse G, et al. External Validity of Two Scores for Predicting the Risk of Chemotherapy Toxicity Among Older Patients With Solid Tumors: Results From the ELCAPA Prospective Cohort. Oncologist. 2023;28(6):e341-e349.
• Ortland I, Mendel Ott M, Kowar M, et al. Comparing the performance of the CARG and the CRASH score for predicting toxicity in older patients with cancer. J Geriatr Oncol. 2020;11(6):997-1005.
• Mohile SG, Dale W, Somerfield MR, et al. Practical Assessment and Management of Vulnerabilities in Older Patients Receiving Chemotherapy: ASCO Guideline for Geriatric Oncology. J Clin Oncol. 2018;36(22):2326-2347.

Kemoterapi toksisite öğesi olan Chemotox, rejime özgü MAX2 endeksinden türetilir ve doğru kategori için kullanılan rejimin MAX2 değeri ayrıca belirlenmelidir (MAX2 0 ile 0,44 arasında ise 0 puan, 0,45 ile 0,57 arasında ise 1 puan, 0,57'in üzerinde ise 2 puan verilir). Eşik değerler ve puan ağırlıkları, yani diyastolik kan basıncının 72 mmHg üzerinde olması, IADL skorunun 25 veya altında olması, LDH değerinin 459 U/L üzerinde olması, MMSE skorunun 30'un altında olması ve MNA skorunun 28'in altında olması, birincil kaynak olan Extermann 2012 çalışmasına göre teyit edilmiştir; yerel laboratuvar referans aralıkları farklı olabilir. CRASH skoru yalnızca 70 yaş ve üzeri hastalarda doğrulanmıştır. Bağımsız dış doğrulama kohortlarında skorun ayırt edici gücü türetme kohortuna göre belirgin şekilde düşük bulunmuştur; bu nedenle yüksek risk sonucu tek başına tedaviyi sonlandırma veya yoğunluğunu azaltma kararı için yeterli kabul edilmemeli, klinik yargı ile birlikte değerlendirilmelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.