ECOG Performans Durumu
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
ECOG Performans Durumu
Kanser hastasının fonksiyonel/günlük yaşam kapasitesini 0-5 arası tek bir derece ile sınıflayan performans durumu ölçeği.
Ne zaman kullanılır
Onkoloji ve palyatif bakımda tedavi uygunluğu, klinik çalışma kabulü, kemoterapi tolerabilitesi ve prognostik tabakalama değerlendirilirken.
Formül
ECOG derecesi, hesaplanan bir puan değil, klinisyenin hastayı gözlemleyerek verdiği tek bir dereceden (0 ile 5 arasında) oluşan bir sınıflamadır. Oken ve arkadaşlarının 1982 yılında yayımladığı tanımlara göre 0 derecesi hastalık öncesi tüm aktiviteyi kısıtlanmadan sürdürebilen hastayı, 1 derecesi zorlu fiziksel aktivitesi kısıtlı olup ayakta durabilen ve hafif işi yapabilen hastayı, 2 derecesi ayakta durabilen ve öz bakımını tam yapabilen ama hiçbir iş aktivitesini yürütemeyen ve uyanık saatlerin yarısından fazlasında ayakta olan hastayı, 3 derecesi yalnızca sınırlı öz bakım yapabilen ve uyanık saatlerin yarısından fazlasında yatak veya sandalyeye bağımlı olan hastayı, 4 derecesi hiçbir öz bakımı yapamayan ve tamamen yatak veya sandalyeye bağımlı olan hastayı, 5 derecesi ise ölümü tanımlar. Bu sınıflama sübjektif bir klinik gözleme dayandığından farklı değerlendiriciler arasında tutarsızlık gösterebilir; aşağıdaki kanıt bölümünde bu tutarsızlığın büyüklüğü nicel olarak belirtilmiştir.
Yorumlama
ECOG derecesi 0 veya 1 olan hasta genellikle iyi bir fonksiyonel durumdadır ve çoğu aktif kanser tedavisine (kemoterapi, kombinasyon rejimleri, klinik çalışma kaydı) uygun kabul edilir; nitekim çoğu birinci basamak kemoterapi ve immünoterapi çalışması hasta seçimini ECOG 0-1 ile sınırlamıştır ve bu nedenle ECOG 2 ve üzerindeki hastalarda bu çalışmalardan elde edilen kanıtın doğrudan genellenebilirliği sınırlıdır. ECOG derecesi 2 olan hasta ayakta durabilir ve öz bakımını sürdürebilir ama hiçbir iş aktivitesini yapamaz; bu hastada tedavi kararı toksisite riski ve beklenen sağkalım yararı arasındaki denge dikkatle tartılarak bireyselleştirilmelidir. ECOG derecesi 3 veya 4 olan hasta sınırlı ya da tamamen kayıp öz bakım kapasitesine sahiptir ve bu hastalarda rutin sitotoksik kanser tedavisi genellikle düşük yanıt oranı, yüksek toksisite ve kısa sağkalımla ilişkilendirildiğinden, tedavi kararı çoğunlukla destekleyici veya palyatif bakım yönünde verilir. Metastatik kastrasyona dirençli prostat kanseri hastalarında yapılan bir sistematik derleme ve meta-analiz, ECOG derecesi 2 ve üzerinde olan hastalarda ECOG derecesi 0-1 olan hastalara kıyasla mortalite riskinin belirgin biçimde arttığını göstermiştir (birleştirilmiş tehlike oranı 2,10; %95 güven aralığı 1,87-2,37); bu bulgu ECOG derecesinin bağımsız bir prognostik gösterge olduğunu doğrulamaktadır ancak bu ilişkinin büyüklüğü tümör tipine göre değişebilir.
Kaynaklar
- Oken MM, Creech RH, Tormey DC, Horton J, Davis TE, McFadden ET, Carbone PP. Toxicity and response criteria of the Eastern Cooperative Oncology Group. Am J Clin Oncol. 1982;5(6):649-655. PMID 7165009.
- Blagden SP, Charman SC, Sharples LD, Magee LR, Gilligan D. Performance status score: do patients and their oncologists agree? Br J Cancer. 2003;89(6):1022-1027. PMID 12966420.
- Ando M, Ando Y, Hasegawa Y, et al. Prognostic value of performance status assessed by patient versus clinician in patients with immunotherapy-naive advanced lung cancer. Br J Cancer. 2001;85(11):1634-1639. PMID 11742478.
- Anandavadivelan P, Wikman A, Winter M, et al. Comparing clinician- and patient-reported performance status for predicting morbidity and mortality in advanced cancer patients receiving chemotherapy. PMC8257920.
ECOG derecesi klinisyenin sübjektif gözlemine dayanır ve farklı klinisyenler aynı hastaya farklı dereceler verebilir; yayımlanmış çalışmalarda gözlemciler arası mutlak uyum oranı yalnızca %53 ile %61 arasında bulunmuştur. Akut ve geçici bir fonksiyon kaybı yaşayan hasta performansını olduğundan düşük gösterebilir ve bu durum yanlışlıkla tedavi dışlama kararına yol açabilir. Pediatrik hastalarda ECOG yerine Lansky veya Karnofsky ölçekleri tercih edilmelidir. Bu araç tek başına bir klinik kararın yerine geçmez ve tedavi kararı hastanın bütüncül değerlendirmesiyle birlikte verilmelidir.
Sık sorulan sorular
ECOG Performans Durumu nedir?
Kanser hastasının fonksiyonel/günlük yaşam kapasitesini 0-5 arası tek bir derece ile sınıflayan performans durumu ölçeği.
ECOG Performans Durumu ne zaman kullanılır?
Onkoloji ve palyatif bakımda tedavi uygunluğu, klinik çalışma kabulü, kemoterapi tolerabilitesi ve prognostik tabakalama değerlendirilirken.
ECOG Performans Durumu nasıl hesaplanır?
ECOG derecesi, hesaplanan bir puan değil, klinisyenin hastayı gözlemleyerek verdiği tek bir dereceden (0 ile 5 arasında) oluşan bir sınıflamadır. Oken ve arkadaşlarının 1982 yılında yayımladığı tanımlara göre 0 derecesi hastalık öncesi tüm aktiviteyi kısıtlanmadan sürdürebilen hastayı, 1 derecesi zorlu fiziksel aktivitesi kısıtlı olup ayakta durabilen ve hafif işi yapabilen hastayı, 2 derecesi ayakta durabilen ve öz bakımını tam yapabilen ama hiçbir iş aktivitesini yürütemeyen ve uyanık saatlerin yarısından fazlasında ayakta olan hastayı, 3 derecesi yalnızca sınırlı öz bakım yapabilen ve uyanık saatlerin yarısından fazlasında yatak veya sandalyeye bağımlı olan hastayı, 4 derecesi hiçbir öz bakımı yapamayan ve tamamen yatak veya sandalyeye bağımlı olan hastayı, 5 derecesi ise ölümü tanımlar. Bu sınıflama sübjektif bir klinik gözleme dayandığından farklı değerlendiriciler arasında tutarsızlık gösterebilir; aşağıdaki kanıt bölümünde bu tutarsızlığın büyüklüğü nicel olarak belirtilmiştir.
ECOG Performans Durumu sonucu nasıl yorumlanır?
ECOG derecesi 0 veya 1 olan hasta genellikle iyi bir fonksiyonel durumdadır ve çoğu aktif kanser tedavisine (kemoterapi, kombinasyon rejimleri, klinik çalışma kaydı) uygun kabul edilir; nitekim çoğu birinci basamak kemoterapi ve immünoterapi çalışması hasta seçimini ECOG 0-1 ile sınırlamıştır ve bu nedenle ECOG 2 ve üzerindeki hastalarda bu çalışmalardan elde edilen kanıtın doğrudan genellenebilirliği sınırlıdır. ECOG derecesi 2 olan hasta ayakta durabilir ve öz bakımını sürdürebilir ama hiçbir iş aktivitesini yapamaz; bu hastada tedavi kararı toksisite riski ve beklenen sağkalım yararı arasındaki denge dikkatle tartılarak bireyselleştirilmelidir. ECOG derecesi 3 veya 4 olan hasta sınırlı ya da tamamen kayıp öz bakım kapasitesine sahiptir ve bu hastalarda rutin sitotoksik kanser tedavisi genellikle düşük yanıt oranı, yüksek toksisite ve kısa sağkalımla ilişkilendirildiğinden, tedavi kararı çoğunlukla destekleyici veya palyatif bakım yönünde verilir. Metastatik kastrasyona dirençli prostat kanseri hastalarında yapılan bir sistematik derleme ve meta-analiz, ECOG derecesi 2 ve üzerinde olan hastalarda ECOG derecesi 0-1 olan hastalara kıyasla mortalite riskinin belirgin biçimde arttığını göstermiştir (birleştirilmiş tehlike oranı 2,10; %95 güven aralığı 1,87-2,37); bu bulgu ECOG derecesinin bağımsız bir prognostik gösterge olduğunu doğrulamaktadır ancak bu ilişkinin büyüklüğü tümör tipine göre değişebilir.