Glasgow Prognostik Skor (mGPS)
Klinik hesaplayıcılar
Bu araçlar klinik kararın yerine geçmez. Sonuçlar hekim değerlendirmesi, güncel kılavuzlar ve hastanın klinik bağlamı ile birlikte yorumlanmalıdır.
Glasgow Prognostik Skor (mGPS)
Modifiye Glasgow Prognostik Skoru (mGPS), kanserli hastalarda sistemik inflamatuar yanıtı yansıtan iki rutin kan testini birleştiren basit bir prognostik skordur. Skor, C-reaktif protein (CRP) düzeyi ile serum albümin düzeyini kullanarak hastayı 0, 1 veya 2 puanlık üç prognostik gruba ayırır. Yüksek CRP sistemik inflamasyonu, düşük albümin ise hem inflamasyonu hem de beslenme ile karaciğer sentez durumundaki bozulmayı gösterir.
Ne zaman kullanılır
Skor, tedavi öncesi (bazal) değerlendirmede, özellikle ileri evre solid tümörlü hastalarda prognostik tabakalama amacıyla kullanılır. Klinisyen, tümör tipi ve evresine ek olarak sistemik inflamasyonun sağkalıma katkısını görmek istediğinde bu skoru hesaplayabilir. Kanser kaşeksisi bulunan hastalarda inflamasyon düzeyini derecelendirmek ve beslenme desteği kararlarını bilgilendirmek için de kullanılır. C-reaktif protein (CRP) ve albümin ölçümleri tercihen aynı kan örneğinden ve tedaviye başlamadan önce alınmalıdır.
Formül
Modifiye Glasgow Prognostik Skoru (mGPS) puanlaması iki eşik değere dayanır. C-reaktif protein (CRP) 10 mg/L'den yüksek ve albümin 35 g/L'den düşükse skor 2'dir. CRP 10 mg/L'den yüksek ancak albümin 35 g/L veya üzerindeyse skor 1'dir. CRP 10 mg/L veya altındaysa albümin değerinden bağımsız olarak skor 0'dır. Bu, orijinal Glasgow Prognostik Skoru'ndan (GPS) temel farktır: orijinal GPS'te yalnızca düşük albümin de bir puan alırken, McMillan grubunca modifiye edilen mGPS'te normal CRP'si olan hastaya albümini düşük olsa bile puan verilmez, çünkü CRP yüksekliği olmadan tek başına hipoalbümineminin prognostik değeri zayıf bulunmuştur. Albümin biriminin g/L olduğuna dikkat edin: 35 g/L değeri 3,5 g/dL'ye eşittir; CRP eşiği olan 10 mg/L ise 1,0 mg/dL'ye karşılık gelir. Daha düşük bir CRP eşiği (3 mg/L) kullanan yüksek duyarlıklı bir varyant (hs-mGPS) da tanımlanmıştır.
Yorumlama
Skor arttıkça sağkalım beklentisi kötüleşir; mGPS 0 en iyi, mGPS 2 en kötü prognostik gruptur. Sistemik inflamasyonu tümör bölgesinden bağımsız olarak değerlendiren büyük Glasgow Inflammation Outcome Study kohortunda (yaklaşık 9.600 hasta), mGPS 0'a kıyasla kansere özgü ölüm riski mGPS 1'de yaklaşık 1,9 kat, mGPS 2'de yaklaşık 3 kat artmıştır. Küçük hücreli akciğer kanseri örneğinde medyan genel sağkalım mGPS 0 grubunda yaklaşık 13 ay, mGPS 1'de 10 ay, mGPS 2'de yaklaşık 6 ay olarak bildirilmiştir. mGPS 2 grubundaki hastada hem yoğun sistemik inflamasyon hem de bozulmuş beslenme ve karaciğer sentez durumu bir aradadır; bu grupta agresif hastalık seyri ve kaşeksi olasılığı yüksektir. Sonuç mutlaka tümör tipi, evre, performans durumu ve genel klinik bağlamla birlikte yorumlanmalı; CRP yüksekliğinin enfeksiyon gibi kanser dışı bir nedene bağlı olmadığı doğrulanmalıdır.
Kaynaklar
- Forrest LM, McMillan DC, McArdle CS, Angerson WJ, Dunlop DJ. Evaluation of cumulative prognostic scores based on the systemic inflammatory response in patients with inoperable non-small-cell lung cancer. Br J Cancer. 2003;89(6):1028-1030. PMID: 12966420.
- McMillan DC. The systemic inflammation-based Glasgow Prognostic Score: a decade of experience in patients with cancer. Cancer Treat Rev. 2013;39(5):534-540. PMID: 22995477. doi:10.1016/j.ctrv.2012.08.003.
- Proctor MJ, Morrison DS, Talwar D, et al. An inflammation-based prognostic score (mGPS) predicts cancer survival independent of tumour site: a Glasgow Inflammation Outcome Study. Br J Cancer. 2011;104(4):726-734. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3049591/
- Arends J, Strasser F, Gonella S, et al. Cancer cachexia in adult patients: ESMO Clinical Practice Guidelines. ESMO Open. 2021;6(3):100092. doi:10.1016/j.esmoop.2021.100092.
- Prognostic and clinical significance of modified Glasgow prognostic score in pancreatic cancer: a meta-analysis of 4,629 patients. Aging (Albany NY). 2021;13(2):2049-2064. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7835027/
- Utility of High-Sensitivity Modified Glasgow Prognostic Score in Cancer Prognosis: A Systematic Review and Meta-Analysis. PMID: 36674837. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9866297/
Aktif enfeksiyon/inflamasyon CRP'yi yükselterek skoru yanlış yüksek gösterebilir. Eşik değerleri ve birimler (CRP mg/L, albümin g/L) birincil kaynağa göre teyit edilmelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Glasgow Prognostik Skor (mGPS) nedir?
Modifiye Glasgow Prognostik Skoru (mGPS), kanserli hastalarda sistemik inflamatuar yanıtı yansıtan iki rutin kan testini birleştiren basit bir prognostik skordur. Skor, C-reaktif protein (CRP) düzeyi ile serum albümin düzeyini kullanarak hastayı 0, 1 veya 2 puanlık üç prognostik gruba ayırır. Yüksek CRP sistemik inflamasyonu, düşük albümin ise hem inflamasyonu hem de beslenme ile karaciğer sentez durumundaki bozulmayı gösterir.
Glasgow Prognostik Skor (mGPS) ne zaman kullanılır?
Skor, tedavi öncesi (bazal) değerlendirmede, özellikle ileri evre solid tümörlü hastalarda prognostik tabakalama amacıyla kullanılır. Klinisyen, tümör tipi ve evresine ek olarak sistemik inflamasyonun sağkalıma katkısını görmek istediğinde bu skoru hesaplayabilir. Kanser kaşeksisi bulunan hastalarda inflamasyon düzeyini derecelendirmek ve beslenme desteği kararlarını bilgilendirmek için de kullanılır. C-reaktif protein (CRP) ve albümin ölçümleri tercihen aynı kan örneğinden ve tedaviye başlamadan önce alınmalıdır.
Glasgow Prognostik Skor (mGPS) nasıl hesaplanır?
Modifiye Glasgow Prognostik Skoru (mGPS) puanlaması iki eşik değere dayanır. C-reaktif protein (CRP) 10 mg/L'den yüksek ve albümin 35 g/L'den düşükse skor 2'dir. CRP 10 mg/L'den yüksek ancak albümin 35 g/L veya üzerindeyse skor 1'dir. CRP 10 mg/L veya altındaysa albümin değerinden bağımsız olarak skor 0'dır. Bu, orijinal Glasgow Prognostik Skoru'ndan (GPS) temel farktır: orijinal GPS'te yalnızca düşük albümin de bir puan alırken, McMillan grubunca modifiye edilen mGPS'te normal CRP'si olan hastaya albümini düşük olsa bile puan verilmez, çünkü CRP yüksekliği olmadan tek başına hipoalbümineminin prognostik değeri zayıf bulunmuştur. Albümin biriminin g/L olduğuna dikkat edin: 35 g/L değeri 3,5 g/dL'ye eşittir; CRP eşiği olan 10 mg/L ise 1,0 mg/dL'ye karşılık gelir. Daha düşük bir CRP eşiği (3 mg/L) kullanan yüksek duyarlıklı bir varyant (hs-mGPS) da tanımlanmıştır.
Glasgow Prognostik Skor (mGPS) sonucu nasıl yorumlanır?
Skor arttıkça sağkalım beklentisi kötüleşir; mGPS 0 en iyi, mGPS 2 en kötü prognostik gruptur. Sistemik inflamasyonu tümör bölgesinden bağımsız olarak değerlendiren büyük Glasgow Inflammation Outcome Study kohortunda (yaklaşık 9.600 hasta), mGPS 0'a kıyasla kansere özgü ölüm riski mGPS 1'de yaklaşık 1,9 kat, mGPS 2'de yaklaşık 3 kat artmıştır. Küçük hücreli akciğer kanseri örneğinde medyan genel sağkalım mGPS 0 grubunda yaklaşık 13 ay, mGPS 1'de 10 ay, mGPS 2'de yaklaşık 6 ay olarak bildirilmiştir. mGPS 2 grubundaki hastada hem yoğun sistemik inflamasyon hem de bozulmuş beslenme ve karaciğer sentez durumu bir aradadır; bu grupta agresif hastalık seyri ve kaşeksi olasılığı yüksektir. Sonuç mutlaka tümör tipi, evre, performans durumu ve genel klinik bağlamla birlikte yorumlanmalı; CRP yüksekliğinin enfeksiyon gibi kanser dışı bir nedene bağlı olmadığı doğrulanmalıdır.