Aort Diseksiyonu Tespit Risk Skoru (ADD-RS)

Aort Diseksiyonu Tespit Risk Skoru (ADD-RS)

Akut aort diseksiyonu (akut aort sendromu) için ön test olasılığını üç risk kategorisine göre tahmin eden klinik risk skoru (0-3).

Ne zaman kullanılır

Akut aort diseksiyonu kuşkusu olan, göğüs/sırt/karın ağrısı veya perfüzyon/nörolojik bulguları olan hastaların ilk değerlendirmesinde.

Formül

Skor = pozitif kategori sayısı (0-3). Üç kategoriden her birinde listelenen özelliklerden en az biri varsa o kategori 1 puan kazanır. Kategori 1: predispozan durumlar (Marfan/bağ dokusu, aort hastalığı aile öyküsü, bilinen aort kapak hastalığı, bilinen torasik aort anevrizması, yakın aort manipülasyonu). Kategori 2: yüksek riskli ağrı özellikleri (ani başlangıç ve/veya şiddetli ve/veya yırtıcı/keskin). Kategori 3: muayene bulguları (nabız defisiti/basınç farkı, fokal nörolojik defisit + ağrı, yeni aort yetmezliği üfürümü + ağrı, hipotansiyon/şok). Yorum: 0 düşük, 1 orta, ≥2 yüksek olasılık.

Yorumlama

ADD-RS 0 puan olan hasta düşük ön test olasılığı grubundadır ve Rogers 2011 IRAD kohortunda bu grup akut aort diseksiyonu tanılı hastaların yaklaşık %4,3'ünü oluşturmuştur. ADD-RS 1 puan olan hasta orta ön test olasılığı grubundadır ve aynı kohortta diseksiyon tanılı hastaların yaklaşık %36,5'i bu grupta yer almıştır. ADD-RS 2 veya 3 puan olan hasta yüksek ön test olasılığı grubundadır ve diseksiyon tanılı hastaların yaklaşık %59,2'si bu grupta bulunmuştur; bu nedenle skor 2 ve üzerinde olan hastada D-dimer sonucundan bağımsız olarak acil ileri görüntüleme (bilgisayarlı tomografi anjiyografi veya eşdeğeri) yapılması önerilir. ADD-RS 0 veya 1 olan ve D-dimer testi negatif çıkan hastada ADvISED çalışmasına göre akut aort sendromu dışlanabilir; bu stratejinin duyarlılığı yüzde 98,8 ve negatif prediktif değeri yüzde 99,7 olarak bildirilmiştir. Skorun 0 olması diseksiyonu kesin olarak dışlamaz; D-dimer negatif değilse veya klinik kuşku D-dimer sonucuna rağmen güçlüyse ileri görüntüleme yapılmalıdır.

Kaynaklar

• Rogers AM, Hermann LK, Booher AM, et al. Sensitivity of the aortic dissection detection risk score, a novel guideline-based tool for identification of acute aortic dissection at initial presentation: results from the international registry of acute aortic dissection (IRAD). Circulation. 2011;123(20):2213-2218.
• Hiratzka LF, Bakris GL, Beckman JA, et al. 2010 ACCF/AHA/AATS/ACR/ASA/SCA/SCAI/SIR/STS/SVM guidelines for the diagnosis and management of patients with thoracic aortic disease. Circulation. 2010;121(13):e266-e369.
• Nazerian P, Mueller C, Soeiro AM, et al. Diagnostic Accuracy of the Aortic Dissection Detection Risk Score Plus D-Dimer for Acute Aortic Syndromes: The ADvISED Prospective Multicenter Study. Circulation. 2018;137(3):250-258. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.117.029457; PMID 29030346.
• Isselbacher EM, Preventza O, Hamilton Black J 3rd, et al. 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Disease. Circulation. 2022;146(24):e334-e482. doi:10.1161/CIR.0000000000001106; PMID 36322642.

ADD-RS akut aort sendromunu tek başına DIŞLAMAZ; skor sıfır olsa bile klinik kuşku sürüyorsa D-dimer testi ve/veya ileri görüntüleme düşünülmelidir. Skor kesin tanı koymaz, yalnızca ön test olasılığını tabakalar ve nihai tanı görüntüleme (bilgisayarlı tomografi anjiyografi, transözofageal ekokardiyografi veya manyetik rezonans anjiyografi) ile konur. Skor yalnızca IRAD kayıt defterindeki doğrulanmış veya kuvvetle şüphelenilen aort diseksiyonu hastalarından türetilmiştir ve travmatik aort yaralanmasında geçerliliği gösterilmemiştir. Eşik ve kategori tanımları birincil kaynağa (Rogers 2011 ve 2010 ACCF/AHA kılavuzu) göre teyit edilmelidir. Bu araç klinik kararın yerine geçmez.