ATRIA İnme Riski Skoru (Atriyal Fibrilasyon)

ATRIA İnme Riski Skoru (Atriyal Fibrilasyon)

Nonvalvüler atriyal fibrilasyonu olan hastalarda yıllık iskemik inme ve diğer tromboemboli riskini öngören, ATRIA (Anticoagulation and Risk Factors in Atrial Fibrillation) kohortunda türetilmiş klinik risk skorudur. Skor sekiz değişkenden oluşur: yaş, önceki iskemik inme öyküsü, kadın cinsiyet, diyabet, konjestif kalp yetmezliği, hipertansiyon, proteinüri ve düşük glomerüler filtrasyon hızı (eGFR<45 mL/dk/1.73m² veya son dönem böbrek yetmezliği). Yaş ile önceki inme öyküsü arasında bir etkileşim tanımlanmıştır; bu nedenle yaş puanı hastanın önceki inme durumuna göre değişir. Bu skor, aynı çalışma grubunun geliştirdiği ATRIA Kanama Riski Skoru ile karıştırılmamalıdır: ATRIA Kanama Skoru majör kanama riskini öngörürken bu skor iskemik inme riskini öngörür.

Ne zaman kullanılır

Nonvalvüler atriyal fibrilasyon tanılı erişkin hastalarda antikoagülasyon tedavisinin fayda-risk dengesi değerlendirilirken yıllık iskemik inme riskini sınıflandırmak için kullanılır. Güncel kılavuzlar birincil inme risk aracı olarak CHA₂DS₂-VASc skorunu (2024 ESC kılavuzunda cinsiyeti bileşen olarak çıkaran CHA₂DS₂-VA biçimini) önerdiğinden, ATRIA skoru genellikle bu skoru tamamlayan veya düşük riskli hastaları teyit eden ek bir araç olarak kullanılır.

Formül

Yaş puanı önceki inme durumuna göre değişir. Önceki inme YOKSA: <65 yaş 0, 65-74 yaş 3, 75-84 yaş 5, ≥85 yaş 6 puan. Önceki inme VARSA: <65 yaş 8, 65-84 yaş 7, ≥85 yaş 9 puan. Ayrıca diyabet, KKY, hipertansiyon, proteinüri, eGFR<45/SDBY ve kadın cinsiyetin her biri 1'er puan ekler. Toplam skor önceki inmesi olmayanlarda 0-12, olanlarda 7-15 arasında olabilir. Risk kategorileri: düşük 0-5 (yıllık inme riski <%1), orta 6 (yaklaşık %1-<%2), yüksek 7-15 (≥%2).

Yorumlama

ATRIA türetme kohortunda öngörülen yıllık iskemik inme ve tromboemboli oranları risk gruplarına göre şöyledir: düşük risk (0-5 puan) yaklaşık %0,63/yıl, orta risk (6 puan) yaklaşık %1,91/yıl ve yüksek risk (7-15 puan) yaklaşık %3,89/yıldır. Düşük skor bir yıllık inme riskinin genel olarak %1'in altında, orta skor %1-2 aralığında, yüksek skor %2 ve üzerinde olduğunu gösterir. Yüksek riskli hastalarda oral antikoagülasyonun inme önleme faydası genellikle kanama riskinden fazladır. Antikoagülasyon kararı bu skorla birlikte kanama riski değerlendirmesi ve hasta tercihleri dikkate alınarak verilmelidir.

Kaynaklar

• Singer DE, Chang Y, Borowsky LH, et al. A new risk scheme to predict ischemic stroke and other thromboembolism in atrial fibrillation: the ATRIA study stroke risk score. J Am Heart Assoc. 2013;2(3):e000250. PMID 23782923.
• van den Ham HA, Klungel OH, Singer DE, Leufkens HG, van Staa TP. Comparative performance of ATRIA, CHADS2, and CHA2DS2-VASc risk scores predicting stroke in patients with atrial fibrillation: results from a national primary care database. J Am Coll Cardiol. 2015;66(17):1851-1859. PMID 26493655.
• Aspberg S, Chang Y, Atterman A, Bottai M, Go AS, Singer DE. Comparison of the ATRIA, CHADS2, and CHA2DS2-VASc stroke risk scores in predicting ischaemic stroke in a large Swedish cohort of atrial fibrillation patients. Eur Heart J. 2016;37(42):3203-3210. PMID 26941204.
• Van Gelder IC, Rienstra M, Bunting KV, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation. Eur Heart J. 2024;45(36):3314-3414. PMID 39210723.

ATRIA İnme Riski Skoru, ATRIA Kanama Riski Skoru ile karıştırılmamalıdır; ikisi tamamen farklı sonlanımları (biri iskemik inme, diğeri majör kanama) öngörür. Skor valvüler atriyal fibrilasyon hastalarında geçerli değildir ve güncel kılavuzların birincil önerdiği araç değildir. Bu araç klinik muhakemenin, kanama riski değerlendirmesinin (örneğin HAS-BLED skoru) ve hasta tercihlerinin yerini tutmaz.